SAĞLIK HİZMETLERİ TEMEL KANUNU
Kanun Numarası : 3359
Kabul Tarihi : 7/5/1987
Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 15/5/1987 Sayı : 19461
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 26
Amaç
Madde 3 – Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar şunlardır:
Madde 3 – Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar şunlardır:
a) Sağlık kurum ve kuruluşları yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak
şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, diğer ilgili bakanlıkların da görüşü alınarak
planlanır, koordine edilir, mali yönden desteklenir ve geliştirilir.
b) Koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilmek suretiyle kamu ve özel bütün sağlık
kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinde kaynak israfı ve atıl kapasiteye yol
açılmaksızın gerektiğinde hizmet satın alınarak kaliteli hizmet arzı ve verimliliği esas alınır.
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ilgili Bakanlığın muvafakatını alarak, kamu ve özel bütün
sağlık kurum ve kuruluşlarına koruyucu sağlık hizmeti görevi verir ve bu kurum ve
kuruluşların bütün sağlık hizmetlerini denetler.
c) Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli
dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi
bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili
Bakanlığın görüşü alınarak yapılır. Gerek görüldüğünde özel sağlık kuruluşlarının her türlü
ücret tarifeleri sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanır. Kamu kurum ve
kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin
fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir.
d) (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.)
e) Tesis edilecek eğitim, denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile sağlık
kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesi sağlanır.
f) (Değişik: 24/3/2016-6698/30 md.) Herkesin sağlık durumunun takip edilebilmesi ve
sağlık hizmetlerinin daha etkin ve hızlı şekilde yürütülmesi maksadıyla, Sağlık Bakanlığı ve
bağlı kuruluşlarınca gerekli kayıt ve bildirim sistemi kurulur. Bu sistem, e-Devlet
uygulamalarına uygun olarak elektronik ortamda da oluşturulabilir. Bu amaçla, Sağlık
Bakanlığınca, bağlı kuruluşları da kapsayacak şekilde ülke çapında bilişim sistemi kurulabilir.
g) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı; sağlık ve yardımcı sağlık personelinin yurt
düzeyinde dengeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapar, ülke ihtiyacına
uygun nitelikli sağlık personeli yetiştirilmesi amacıyla hizmet öncesi eğitim programları için
Yükseköğretim Kurulu ile koordinasyonu sağlar. Serbest ya da kamu kuruluşlarında
mesleklerini icra eden sağlık ve yardımcı sağlık personeline hizmetiçi eğitim yaptırır. Bunu
sağlamak amacıyla üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile kamu
kurum ve kuruluşlarının imkanlarından da yararlanır. Hizmetiçi eğitim programını ne şekilde
ve hangi sürelerle yapılacağı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikte
tespit edilir.
h) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 19.4.1988 tarihli ve E. 1987/16, K. 1988/8 sayılı
kararıyla.)
i) Sağlık hizmetlerinin yurt çapında istenilen seviyeye ulaştırılması amacıyla;
bakanlıklar seviyesinden en uçtaki hizmet birimine kadar kamu ve özel sağlık kuruluşları ile
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliği yapılır.
Sağlık kurum ve kuruluşları coğrafik ve fonksiyonel hizmet alanları, verecekleri hizmetler,
yönetim, hizmet ilişki ve bağlantıları gibi konularda tespit edilen esaslara uymak ve verilen
görevleri yapmakla yükümlüdürler. Çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülkeye getirilmesi ve
teşviki sağlanır.
j) Vatandaşların hastalıklardan korunma, sağlıklı çevre, beslenme, ana çocuk sağlığı
ve aile planlaması ve benzeri konularda eğitilmeleri ve takipleri bütün kamu kuruluşlarının
sorumluluğu, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, özel ve gönüllü kuruluşların
işbirliği içerisinde gerçekleştirilir.
k) Koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde kullanılan ilaç, aşı, serum
ve benzeri biyolojik maddelerin üretiminin ve kalitesinin teşvik ve temini esas olup, her türlü
müstahzar, terkip, madde, malzeme, farmakope mamülleri, kozmetikler ve bunların
üretiminde kullanılan ham ve yardımcı maddelerin ithal, ihraç, üretim,dağıtım ve tüketiminin,
amaç dışı kullanılmak suretiyle fizik ve psişik bağımlılık yapan veya yapma ihtimali bulunan
madde, ilaç, aşı, serum ve benzeri biyolojik maddeler ile diğer terkiplerin kontroluna,
murakabesine ve bunların yurt içinde ve yurt dışında ücret karşılığı kalite kontrollerini
yaptırmaya, özel mevzuata göre ruhsatlandırma, izin ve fiyat verme işlerini yürütmeye Sağlık
ve Sosyal Yardım Bakanlığı yetkilidir.
Özel mevzuatına göre izin veya ruhsat alınmamış ilaç ve terkiplerin üretimi, ithali,
satışı ile ruhsat veya izin alınmış dahi olsa ilaç ve terkiplerin bilimsel araştırma amacıyla
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ve ilgili kişinin rızası olmadan insan üzerinde kullanımı
yasaktır.
l) (Ek: 30/5/1997 - KHK - 572/24 md.) Engelli çocuk doğumlarının önlenmesi için,
gebelik öncesi ve gebelik döneminde tıbbi ve eğitsel çalışmalar yapılır. Yeni doğan
bebeklerin metabolizma hastalıkları için gerekli olan testlerden geçirilerek risk taşıyanların
belirlenmesine ilişkin tedbirler alınır.
1
m) (Ek: 1/7/2005-5378/34 md.) Rehabilite edici tıbbi hizmetlerde kullanılan yardımcı
araç ve gereçleri üretmek amacıyla, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler
tarafından kurulacak kuruluşların açılış iznini vermeye Sağlık Bakanlığı yetkilidir. Bu kurum
ve kuruluşların açılış izninin verilmesine, üretim ve personel standardına, işleyiş ve denetimi
ile daha önce açılmış olan kurum ve kuruluşların durumlarına ilişkin esaslar Sağlık
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Teşkilatlanma
Madde 4 – Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı 3 üncü maddede sayılan hizmet ve
esasları bu sistem içerisinde gerçekleştirmek üzere ülke çapında teşkilat kurar veya
kurdurabilir.
(İkinci fıkra iptal: Anayasa Mahkemesinin 19.4.1988 tarihli ve E. 1987/16, K.
1988/8 sayılı kararıyla.)
Sağlık İşletmesi
Madde 9 – a) (Mülga: 11/10/2011-KHK-663/58 md.)
Madde 9 – a) (Mülga: 11/10/2011-KHK-663/58 md.)
b) Hizmet ve ilaç alma, ilgili kurum ve kuruluşlara ait araç, gereç ve
malzemelerin kiralanması, devri, gayrimenkullerin kiralanması; (...)
2
tıbbi araç, gereç ve
malzeme yönünden standardı ile tıbbi araç ve gereçlerin alımında teknik şartnamelerin
hazırlanmasındaki kıstasların belirlenmesi; Maliye ve Gümrük, ilgili Bakanlıklar ve Sağlık
ve Sosyal Yardım Bakanlığınca müştereken,
c) Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını
belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine,
1
25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Özürlü” ibaresi
“Engelli” şeklinde değiştirilmiştir.
2
Bu bentteki "prim dağıtımının esas ve usulleri ile personelin devrine ait usul ve esaslar." ibaresi
Anayasa Mahkemesinin 19.4.1988 tarihli ve E.1987/16, K.1988/8 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri
oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının
koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer
hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.
Bazı sağlık personelinin atanması
Ek Madde 1- (Ek:10/7/2003-4924/10 md.; Değişik: 11/10/2011-KHK-663/58 md.)
Kamu kurum ve kuruluşlarının uzman tabip, tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman ,
tabip, diş tabibi ve eczacı kadro ve pozisyonlarına yapılacak açıktan atamalar, açıktan atama
izni alınmaksızın mevzuatta öngörülen işlemlerin tamamlanmasından sonra gerçekleştirilir ve
bunların yerleştirilmeleri Sağlık Bakanlığınca sınavsız ve kura ile yapılır. (Değişik cümle:
16/6/2022-7411/8 md.) Kuraya ilişkin usul ve esaslar ile bunların Sağlık Bakanlığındaki
atamalarına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
3
(Değişik ikinci fıkra: 16/6/2022-7411/8 md.) Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık
eğitimi, ilgili dalda tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan profesör, doçent, doktor
öğretim üyesi, eğitim görevlisi ve başasistanlar tarafından verilir. Doktor öğretim üyesi ve
başasistanların tıpta uzmanlık eğitimi verebilmeleri için uzmanı oldukları alanda fiilen en az
bir yıl çalışmış olmaları şarttır.
Eğitim ve araştırma hastanelerinde eğitim görevlilerinden biri hastane yöneticisi
tarafından bir yıllık süre için ilgili birimin eğitim sorumlusu olarak görevlendirilir, idarî
sorumlusu ise aynı süreyle ilgili daldaki uzmanlar arasından seçilir. Birimin eğitim
sorumlusuna idarî sorumluluk görevi de verilebilir.
Eğitim görevlisi, başasistan ve asistan kadrolarına açıktan atama izni alınmaksızın
ilgili mevzuatı çerçevesinde atama yapılır.
Başasistan kadrolarına atamalar, ilgili dalda uzman olan ve meslekî çalışma, bilimsel
yayın ve yabancı dilde yeterliliği bulunan tabip, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına
göre uzman olanlar arasından Kurumca yapılacak veya yaptırılacak meslekî sınavla yapılır.
Profesör veya doçentlerin eğitim ve araştırma hastanelerine eğitim görevlisi olarak
atanmaları, Kurumca yapılacak ilan üzerine müracaat eden adayların bilimsel çalışmaları ve
eğitici nitelikleri değerlendirilerek yapılır. Adayların bilimsel çalışmalarını ve eğitici
niteliklerini değerlendirmek üzere ilgili uzmanlık alanlarında üç profesör tespit edilir. Bunlar
adaylar hakkındaki mütalaalarını, öncelik sıralaması yaparak ayrı ayrı bildirir ve bu
mütalaalara göre görevlendirme yapılır.
Başasistan olarak atanma ve yeterlilik kriterleri ile sınavlara ilişkin usûl ve esaslar
Sağlık Bakanlığı tarafından yönetmelik ile düzenlenir.
(Ek fıkra: 4/7/2012-6354/ 7 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarının ve vakıflara ait olanlar
da dâhil olmak üzere yükseköğretim kurumlarının kadro ve pozisyonlarında bulunmayan
profesör ve doçentler; ihtiyaç duyulan alanlarda teorik ve uygulamalı eğitim ve öğretim ile
3
4/7/2012 tarihli ve 6354 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile bu fıkrada yer alan “ve tabip” ibaresi “,
tabip, diş tabibi ve eczacı” şeklinde değiştirilmiştir.
araştırma faaliyetlerinde bulunmak ve bu faaliyetlerin gerektirdiği işleri yapmak üzere, Sağlık
Bakanlığının kararıyla eğitim ve araştırma hastanelerinde Maliye Bakanlığının vizesine bağlı
olarak sözleşmeli eğitim görevlisi olarak çalıştırılabilir. Sözleşmeler, aylık çalışma süresi 80
saati geçmemek üzere bir yıla kadar yapılabilir. Sözleşmeli eğitim görevlilerine, yapacakları
faaliyetin niteliğine göre yükseköğretim kurumlarında aynı unvandaki kadrolu öğretim üyeleri
için 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 11 inci maddesinin
dördüncü fıkrası ile unvanlar itibarıyla belirlenen ek ders ücretinin on katına kadar saatlik
sözleşme ücreti ödenebilir. Özellik arz eden faaliyetler için saatlik sözleşme ücreti, Maliye
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığının kararıyla bir katına kadar artırılabilir.
Bu kapsamdaki sözleşmeli eğitim görevlilerine ödenecek sözleşme ücretinin yıllık toplam tutarı,
ilgili eğitim ve araştırma hastanesinin bir önceki yıl gerçekleşen personel giderleri toplamının
yüzde birini hiçbir şekilde geçemez. İlgili eğitim ve araştırma hastanesinin teklifi ve Sağlık
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bu oran bir katına kadar artırılabilir.
Bu şekilde artırılan tutar döner sermaye bütçesinden ödenir. Bu kapsamda çalıştırılan sözleşmeli
eğitim görevlilerine, bu madde uyarınca yapılacak ödeme dışında herhangi bir ad altında ödeme
yapılamaz ve bu kişilere hiçbir idari görev verilemez. Bu madde uyarınca sözleşmeli eğitim
görevlisi çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar, bunlara yaptıkları görevlere bağlı olarak
ödenecek saatlik sözleşme ücretlerinin tutarı ile diğer hususlar Maliye Bakanlığı ve Sağlık
Bakanlığınca müştereken belirlenir.
Ek Madde 2- (Ek:14/7/2004-5220/1 md.)
Sağlık Bakanlığına tahsisli Hazine mülkiyetindeki taşınmazlar ile Sağlık Bakanlığı
kullanımında bulunan diğer taşınmazlardan gerekli görülenlerin, mülkiyetinin Hazineye
bedelsiz devrinden sonra, Sağlık Bakanlığı ile mutabık kalınarak tahsislerini kaldırmaya ve
1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 24 üncü maddesine bağlı olmaksızın satmaya
Maliye Bakanı yetkilidir.
4
Satış bedelleri bütçeye gelir kaydedilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarının yapımı,
onarımı ve donatımı ile tıbbi araç ve gereçlerin alımında kullanılmak üzere Sağlık Bakanlığı
bütçesine gerekli ödenek öngörülür.
Bakanlığın kullanımı için şartlı bağış yapan kişilerin taşınmazları amacına yönelik
kullanılmaması halinde kişilere iade edilir.
Ek Madde 3 – (Ek: 21/6/2005 – 5371/1 md.)
İlgili mevzuata göre yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip,
uzman tabip ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayarak uzman tabip unvanını kazananlar,
4
Bu fıkrada yer alan “... ve 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 24 üncü maddesine bağlı
olmaksızın satmaya ...” ibaresi, “Sağlık Bakanlığı kullanımında bulunan diğer taşınmazlar”
yönünden, Anayasa Mahkemesi’nin 10/12/2011 tarihli ve 28138 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
2/6/2009 tarihli ve E.: 2004/85, K.: 2009/69 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
her eğitimleri için ayrı ayrı olmak kaydı ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından
hazırlanan İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralamasında yer alan;
Altıncı grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerlerinde 300,
Beşinci grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile altıncı grup ilçe merkezlerinde 350,
Dördüncü grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile beşinci grup ilçe
merkezlerinde 400,
Üçüncü grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile dördüncü grup ilçe
merkezlerinde 450,
İkinci grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile üçüncü grup ilçe merkezlerinde 500,
Birinci grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile ikinci grup ilçe merkezlerinde 550,
Birinci grup ilçe merkezlerinde 600,
Gün, Sağlık Bakanlığı veya Sağlık Bakanlığınca uygun görülen Milli Savunma Bakanlığı
ve diğer kuruluşlarda Devlet memuru olarak Devlet hizmeti yapmakla yükümlüdürler. (Ek
cümle: 16/6/2022-7411/9 md.) Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmakta olan personel,
bulundukları ilde 10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde
Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna tabi sözleşmeli sağlık personeli olarak çalışabilir. Bu
süreler ihtiyaca göre Cumhurbaşkanı kararı ile kısaltılabilir. Sürelerin hesabında fiilen çalışma
esas olup, hafta sonu ve resmi tatil günleri fiili çalışmadan sayılır. Yıllık, mazeret ve hastalık izinli
geçirilen günler ise yükümlülük süresine ilave edilir.
567
Türk Silahlı Kuvvetlerinde (...)
8
tıp, tıpta uzmanlık veya yan dal uzmanlık öğrenimlerini
tamamlayanlar Devlet hizmeti yükümlülüğüne tâbi değildir. Ancak; Türk Silahlı Kuvvetlerinde
iki yıl görev yapmadan ayrılanlara da bu madde hükümleri uygulanır. Türk Silahlı Kuvvetleri
hariç, herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu adına öğrenim gören personelin bu Kanun
hükümleri gereği yapacağı Devlet hizmeti yükümlülüğü, mecburi hizmet süresinden düşülür.
(Ek fıkra: 31/10/2016-KHK-678/25 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/25 md.) Sağlık
Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığınca müştereken belirlenen yerlerde askerlik hizmetini
yedek subay olarak yerine getirenler, Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış sayılır.
Ek Madde 4 – (Ek: 21/6/2005 – 5371/1 md.)
5
2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 78 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Sağlık Bakanlığınca
uygun görülen” ibaresinden sonra gelmek üzere “Milli Savunma Bakanlığı ve” ibaresi eklenmiş, daha
sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 76 ncı maddesiyle aynen kabul edilerek
kanunlaşmıştır.
6
2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 106 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Sağlık Bakanlığının
teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
7
16/6/2022 tarihli ve 7411 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “veya ilgililerin
talebi halinde 10.7.2003 tarihli ve 4924 sayılı Kanuna tâbi sözleşmeli sağlık personeli” ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.
8
Anayasa Mahkemesi’nin 13/3/2006 tarihli ve E: 2006/21, K: 2006/38 sayılı Kararı ile; Ek Madde 3 ün
son fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “... veya yurt dışında kendi nam ve hesabına okuyarak Devletten
öğrenci dövizi almadan ...” ibaresi ile Ek Madde 6’nın birinci fıkrasının üçüncü cümlesinin “... veya tabip
iken eksik kalan yükümlülüğünü uzman tabip olarak tamamlama... “ ibaresi iptal edilmiştir.
Tıp fakülteleri dekanlıkları ve eğitim hastaneleri baştabiplikleri mezun olan veya
uzmanlık ve yan dal uzmanlık öğrenimini tamamlayan tabip ve uzman tabiplerin isim ve
adreslerini onbeş gün içinde Sağlık Bakanlığına bildirmekle yükümlüdürler. Diploma ve
uzmanlık belgelerinin Sağlık Bakanlığınca tescil işlemlerini müteakip en geç iki ay içerisinde,
Devlet hizmeti yükümlülüğü olan personel, atama yerleri ve atama işlemine ilişkin süreç
internet sayfasında ilân edilir. Bu ilân tebligat yerine geçer.
Eş durumu ve sağlık mazereti nedeniyle yapılacak atamalar hariç personelin görev yerleri,
tercih hakkı verilmek sureti ile kurayla belirlenir. (Ek cümle: 2/1/2014-6514/43 md.) Ancak
beşinci ve altıncı grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile Cumhurbaşkanınca tespit
edilecek il merkezi ve il merkezlerine bağlı yerleşim yerlerinde Devlet hizmeti yükümlülüğünü
yerine getirenler, tekrar Devlet hizmeti yükümlüsü olduklarında istekleri dışında bu yerlere
atanamazlar. Atama sonuçlarının internet sayfasında ilânını müteakip, gerekli hallerde belgelerini
tamamlamak üzere ilgili personele yirmi gün süre verilir. Devlet hizmeti yükümlülük süresi,
personelin atandığı yerde göreve katılması ile başlar. (İptal dördüncü ve beşinci cümle: Anayasa
Mahkemesi’nin 8/12/2011 tarihli ve E.: 2010/113, K.: 2011/164 sayılı Kararı ile.) (...)
9
Devlet hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki personel, bu görevlerini tamamlamadan
mesleklerini icra edemezler.
Ek Madde 5 – (Ek: 21/6/2005 – 5371/1 md.)
(Değişik fıkra:14/7/2023-7456/27 md.) Tabipler, Devlet hizmeti yükümlülüklerine
başlamadan veya tamamlamadan uzmanlık eğitimi yapmak için asistanlık sınavlarına
katılabilirler ve uzmanlık eğitimine başlayabilirler. Ancak yan dalda veya birden fazla
uzmanlık dalında eğitime başlanabilmesi için Devlet hizmeti yükümlülük süresinin en az
yarısının tamamlanması şarttır. Asistanlık, uzmanlık ve yan dal uzmanlık eğitimi ile askerlikte
geçen süreler Devlet hizmeti yükümlülüğünden sayılmaz.
(Ek fıkra: 28/3/2007 – 5614/1 md.) Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmakta olan
personel, bulundukları ilde sözleşmeli aile hekimi olarak çalışabilirler veya ihtiyaç halinde
aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilebilirler. Bu personelin aile hekimliğinde geçen
süreleri Devlet hizmeti yükümlülüğünden sayılır. Aile hekimliği uygulamasına geçilen
yerlerde bu uygulamadan kaynaklanan nedenlerle birinci basamak sağlık kuruluşlarında görev
yapan Devlet hizmeti yükümlüsü personelin il içinde görev yeri değiştirilebilir.
Ek Madde 6 – (Ek: 21/6/2005 – 5371/1 md.)
Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmakta olan personel, mazeret ve zorunlu haller dışında
başka yere atanamaz. Ancak deprem gibi olağanüstü hallerde geçici olarak bir ayı aşmamak üzere
veya Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığının
harekât, salgınla mücadele vb. ihtiyaçları kapsamında yurt içi ve yurt dışında iki aya kadar resen
görevlendirilebilir. (Ek cümle:18/2/2021-7281/30 md.) Bu süre olağanüstü durumlarda Sağlık
9
2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 106 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Bakanı tarafından üç katına kadar uzatılabilir. Mazeret, zorunluluk halleri (...)
8
gibi nedenlerle
başka yere atanan personelin kalan yükümlülük süreleri, eski ve yeni görev yeri hizmet sürelerinin
oranına göre belirlenir.
10
(Ek fıkra:18/2/2021-7281/30 md.) Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı
kadrolarına atananlar, sağlık hizmeti vermek üzere süre sınırlamasına tabi olmadan birliğinin
atamalı olduğu yer dışında icra edilecek yurt içi veya yurt dışı eğitim, atış, spor, tatbikat ve
harekât faaliyetlerine görevlendirilebilir. Kesintisiz 30 gün ve daha fazla olacak şekilde yurt
içi ve yurt dışında icra edilen harekât kapsamında birliklerin; tertiplendiği, harekât için
hazırlık yaptığı, harekâtın icrasına başladığı ve harekâtı bilfiil icra ettiği, harekâtın muharebe
hizmet desteği için gerekli askeri unsurların tertiplendiği veya harekât muharebe hizmet
desteğinin sağlandığı Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı
veya kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca
belirlenen yerlerde görev yapan personelin Devlet hizmeti yükümlülüğü süresinin
hesaplanmasında buralarda geçirilen fiili sürelerin bir buçuk (1,5) katı alınır.
Sözleşmeli sağlık personeli olarak Devlet hizmeti yükümlülüklerini yerine getiren
personelden sözleşmesi feshedilenler, yükümlülüklerinin geri kalan kısmını Devlet memuru
olarak tamamlarlar.
Devlet hizmeti yükümlülüğü kapsamında yapılacak atamalar açıktan atama sayısına
dahil edilmez.
Devlet memuru veya sözleşmeli sağlık personeli olarak Devlet hizmeti yükümlülüğünü
tamamlayanlar, talepleri halinde sürelerle ilgili sınırlamalara tâbi olmaksızın ilgili mevzuata
göre kurum içi veya kurumlar arası naklen veya açıktan atamaya hak kazanırlar.
Devlet hizmeti yükümlüsü personel, bu Kanun hükümleri dışında genel hükümlere ve
ilgili Kurum mevzuatına tâbidir.
Ek Madde 7- (Ek: 3/7/2005-5396/1 md.; Mülga: 21/2/2013-6428/12 md.)
11
Mahallî idareler ve birliklerce verilen sağlık hizmetleri
Ek Madde 8 – (Ek: 1/7/2006-5538/11 md.)
Mahallî idare birlikleri, belediyeler ve il özel idarelerinin; doğrudan kanunla ihdas
edilmiş veya kanunların bu kurumlar adına kadro ihdas etmeye yetki vermiş olduğu makam
veya organlar tarafından ihdas edilmiş olan memur kadrolarına atanmış veya memur norm
kadrosuna uygun olarak 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 36 ncı
maddesinin üçüncü fıkrası ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 49 uncu
10
18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu fıkranın ikinci cümlesine “bir ayı
aşmamak üzere” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığının harekât, salgınla mücadele vb. ihtiyaçları kapsamında
yurt içi ve yurt dışında iki aya kadar resen” ibaresi eklenmiştir.
11
21/2/2013 tarihli ve 6428 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, mevzuatta bu maddeye yapılan
atıfların 6428 sayılı Kanuna yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istihdam edilen sözleşmeli personel eliyle verilen sağlık
hizmetleri, resmî sağlık kuruluşları tarafından verilen sağlık hizmetleri kapsamında kabul edilir.
Ek Madde 9 – (Ek: 21/1/2010-5947/11 md.; Değişik: 11/10/2011-KHK-663/58 md.;
Değişik: 4/7/2012-6354/8 md.)
12
(Değişik birinci cümle: 20/8/2016-6745/39 md.) Türkiye Kamu Hastaneleri
Kurumuna bağlı sağlık tesisleri ile üniversitelerin tıp ve diş hekimliği alanında lisans ve
uzmanlık eğitimi veren kurumları; eğitim, araştırma ve sağlık hizmeti sunumu için insan
gücü, mali kaynak, fiziki donanım, bina, tıbbi cihaz ve diğer kaynakları karşılıklı olarak
aşağıdaki usul ve esaslara göre birlikte kullanabilir. Ancak, büyükşehir olan iller dışındaki
illerde eğitim ve araştırma hizmetleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Sağlık
Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite sağlık uygulama ve araştırma
merkezlerinden yalnızca biri tarafından verilebilir. Bu illerde Bakanlık ve bağlı kuruluşları ile
üniversiteler, tıp lisans eğitimi ve/veya tıpta uzmanlık eğitimi için ortak kullanım ve işbirliği
yapar.
13
Birlikte kullanılacak sağlık tesisleri için, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının uygun görüşü alınarak, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanı ile
üniversite rektörü arasında birlikte kullanım protokolü akdedilir.
13
(Ek fıkra:15/11/2018-7151/20 md.) (Değişik fıkra:21/2/2024-7496/18 md.) Birlikte
kullanıma konu sağlık tesisleri için bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde birden fazla
üniversite ile de protokol yapılabilir. Birlikte kullanımdaki hastane tarafından üniversitenin tıp
ve diş hekimliği fakültesi öğretim elemanları ile ilgili fakülte dekanının görüşü alınarak, eğitim
ve araştırma faaliyetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmeti sunumu için iki yıl süreli
ayrı ayrı sözleşme imzalanabilir. Ayrıca tıp ve diş hekimliği fakültesi kadrosunda bulunan
öğretim elemanı dışındaki diğer personelle ve bu fakültelerin dışındaki üniversite personeli ile
de ilgili fakülte dekanının görüşü alınarak sözleşme yapılabilir. Öğretim elemanlarına
Bakanlıkça ek ödeme yapılabilmesi için hizmet sözleşmesi akdedilmesi şarttır. Bu
sözleşmelerde, sunulacak hizmetin niteliği, performans hedefleri ve süresi yer alır. Öğretim
elemanlarıyla yapılan sözleşmelerde mezuniyet öncesi ve mezuniyet sonrası eğitim ile bilimsel
çalışmalara ilişkin yetki ve sorumluluklar ayrıca belirtilir. Öğretim elemanının;
a) Bu statüyü kazanma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması
veya görevi sırasında şartlardan herhangi birini kaybetmesi,
b) Kamu görevinden veya üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası alması ya da
yükseköğretim kurumu kadrosundan çekilmesi, çekilmiş sayılması, emekliye ayrılması,
12
20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının ikinci
cümlesinde yer alan “adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre toplam il nüfusu 750.000’e
kadar olan” ibaresi “büyükşehir olan iller dışındaki” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “il valisi”
ibaresi “Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanı” şeklinde, üçüncü fıkrasının birinci cümlesinde
yer alan “tıp fakültesi” ibaresi “ilgili fakülte” şeklinde değiştirilmiştir.
13
1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 189 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Türkiye Kamu
Hastaneleri Kurumu’na yapılmış olan atıflar Sağlık Bakanlığı’na yapılmış sayılır.
c) Gözaltına alınma, tutukluluk ve hükümlülük gibi sebeplerle görevden uzak kaldığı
sürenin altmış günü geçmesi,
ç) Sözleşmedeki yükümlülüklerin haklı bir nedene dayanmaksızın yerine getirilmemesi
nedeniyle, savunması alınmak kaydıyla, bir sözleşme döneminde üç kez yazılı olarak hastane
koordinasyon kurulunca ikaz edilmesi,
hâlinde sözleşme feshedilir. Sözleşmesi feshedilen veya yenilenmeyen öğretim
elemanlarının sağlık tesisindeki görevi sona erer. Sözleşmenin, (a) ve (b) bendindeki hâller
dışında feshi veya süresinin sona ermesi hâlinde öğretim elemanı, üniversitenin Bakanlıkla
birlikte kullanım protokolü imzaladığı diğer sağlık tesisleriyle yeniden sözleşme yapabilir.
(Ek fıkra:15/11/2018-7151/20 md.) Üniversitelerin sağlık uygulama ve araştırma
merkezleri ile ağız ve diş sağlığı uygulama ve araştırma merkezlerinin uygulamaları
üniversiteler tarafından işletilen hastanelerde ve sağlık tesislerinde veyahut üniversitelerin
birlikte kullanım protokolü imzaladığı hastanelerde veya sağlık tesislerinde yapılabilir.
Birlikte kullanımdaki sağlık tesislerinde tıpta uzmanlık ve lisans eğitimleri, Sağlık
Bakanlığı uzmanlık öğrencilerinin eğitimi de dâhil olmak üzere, ilgili mevzuata göre ilgili
fakülte dekanının yetki ve sorumluluğunda yürütülür. (Ek cümleler: 20/8/2016-6745/39 md.)
Dekan, hastane yöneticisinin görüşünü alarak varsa profesör, yoksa doçent unvanını haiz
öğretim üyelerinden birini, doçent de yoksa yardımcı doçent veya eğitim görevlilerinden birini
eğitim sorumlusu olarak görevlendirir. Başhekim aynı zamanda üniversite yönünden sağlık
uygulama ve araştırma merkezi müdürü sayılır. Birlikte kullanıma geçilen sağlık tesisleri,
Bakanlığın tâbi olduğu mevzuat uyarınca işletilir ve tesis, üniversitenin görüşü alınarak
Bakanlıkça atanan başhekim tarafından yönetilir. Birlikte kullanıma geçilen sağlık tesisinin
kamu hastane birliği kapsamında olması hâlinde, o tesise ait yönetici görevlendirmeleri kamu
hastaneleri birliği mevzuatı çerçevesinde yapılır. (Ek cümle: 2/1/2014-6514/44 md.) Birlikte
kullanımdaki sağlık tesislerinde mesai sonrası hizmetler için 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına
göre ilave ücret alınmaz.
(Ek fıkra: 20/8/2016-6745/39 md.) Birlikte kullanıma geçilen sağlık tesislerinin
döner sermaye hesapları, sadece birlikte kullanılan birimlerle sınırlı olmak ve birlikte
kullanıma geçildikten sonraki tasarruflara etkili olmak kaydıyla birleştirilir. Ancak borcun
mevcut bir taşınıra ilişkin olması durumunda protokolün imza tarihinden önceki borçlar,
sağlık tesisinin döner sermaye bütçesinden karşılanır.
(Ek fıkra: 20/8/2016-6745/39 md.) Birlikte kullanımdaki sağlık tesisleri ve ilgili
birimlerde görevli öğretim elemanları dâhil tüm personel; ihtiyaç duyulan tıbbi ve bilimsel
danışmanlık, nöbet, konsültasyon ve diğer sağlık hizmetlerini yerine getirmekle ve bu
kapsamda kendilerine yapılan davete icabet etmekle yükümlüdür. Bu şekilde nöbet tutan
öğretim üyelerine de 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 33 üncü
maddesi çerçevesinde ve eğitim görevlisi için belirlenmiş olan gösterge rakamı üzerinden
nöbet ücreti ödenir.
(Değişik fıkra: 2/1/2014-6514/44 md.) 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c)
fıkrasının (1) numaralı bendinde sayılan ve ilgili fakültenin temel tıp bilimlerinde görev yapan
öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi ile birlikte kullanımdaki sağlık
tesislerinde fiilen görev yapan personele, üniversite personeli için 4/11/1981 tarihli ve 2547
sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen ek ödeme matrahı ve tavan
ek ödeme oranları, Bakanlık ve bağlı kuruluşları personeli için ise 4/1/1961 tarihli ve 209
sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon)
Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde öngörülen ek
ödeme matrahı ve tavan ek ödeme oranları esas alınarak Bakanlığın tabi olduğu ek ödeme
mevzuatı doğrultusunda ek ödeme yapılır. Üniversite rektörü, rektör yardımcıları, genel
sekreteri, ilgili birimin dekanı ve dekan yardımcılarına 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi
gereğince yönetici payı olarak yapılacak ek ödeme, birlikte kullanımdaki sağlık tesisinin
döner sermaye hesabından yapılır.
Birlikte kullanılan sağlık tesisinde görev yapan personelin disiplin ve tüm özlük
işlemleri kadrosunun bulunduğu kurumun ilgili mevzuatına göre yürütülür. (Ek
cümle:11/11/2020-7256/28 md.)
14
(Yeniden Düzenlenen cümle:21/2/2024-7496/18 md.)
Ancak birlikte kullanılan eğitim ve araştırma hastanelerinde görev yapan personelin sözleşme
kapsamında yerine getirmekle yükümlü oldukları eğitim ve sağlık hizmetleriyle sınırlı olarak;
ilgili mevzuatı çerçevesinde disiplin cezası verilmesi gereken fiiller ile bu fiillere karşılık
gelen disiplin cezası hastane koordinasyon kurulunca tespit edilir; bu karar, gereğinin ifası
için ilgili mercie bildirilir.
Üniversite tarafından, birlikte kullanılan kurum ve kuruluşlarda görevli personelin
profesör ve doçent kadrolarına atanabilmesi için Bakanlığa ve bağlı kuruluşlarına ait eğitim
görevlisi kadroları da kullanılabilir.
(Değişik fıkra: 20/8/2016-6745/39 md.) Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarının
sağlık tesisleri ile üniversitelerin sağlık bilimleri eğitimi veren birimleri arasında, döner
sermayeleri ayrı olmak suretiyle sağlık hizmeti sunumu, eğitim, araştırma, halk sağlığını
geliştirme ve kurumların diğer faaliyet alanlarında işbirliği yapılabilir. İşbirliği protokolleri,
üniversitenin ve ilgisine göre Bakanlık birimleri veya bağlı kuruluşlarının teklifi üzerine,
Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının uygun görüşü alınarak vali ile rektör
arasında imzalanır. Üniversitenin sağlık bilimleri alanında faaliyet gösteren birimlerinde
görev yapan öğretim elemanlarından işbirliği kapsamında Bakanlık ve bağlı kuruluşları sağlık
tesislerinde ya da Bakanlık ve bağlı kuruluşları personelinden üniversitede çalıştırılacaklar,
karşılıklı mutabakat ile protokol eki liste ile belirlenir.
(Değişik fıkra: 20/8/2016-6745/39 md.) Birlikte kullanım ve işbirliğine ilişkin usul ve
esaslar ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde döner sermaye gelirlerinden personele
yapılacak ek ödemelere ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığının ve Yükseköğretim
Kurulunun uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
14
Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli ve E.:2021/5; K.:2023/109 sayılı Kararı ile bu cümle iptal edilmiştir.
Ek Madde 10 – (Ek: 6/4/2011-6225/8 md.) (Değişik:21/2/2024-7496/19 md.)
Herhangi bir tedavi yöntemi veya ruhsat veya izin alınmış olsa dahi beşerî tıbbi
ürünler ile tıbbi cihazların bilimsel araştırma amacıyla insanlar üzerinde kullanılabilmesi için
Sağlık Bakanlığından izin alınmasının yanında;
a) Araştırmanın, öncelikle insan dışı deney ortamında veya yeterli sayıda hayvan
üzerinde yapılmış olması,
b) İnsan dışı deney ortamında veya hayvanlar üzerinde yapılan deneyler sonucunda
ulaşılan bilimsel verilerin, varılmak istenen hedefe ulaşmak açısından bunların insan üzerinde
de yapılmasını gerekli kılması,
c) Araştırmanın, insan sağlığı üzerinde öngörülebilir zararlı ve kalıcı bir etki
bırakmaması,
ç) Araştırma sırasında kişiye insan onuruyla bağdaşmayacak ölçüde acı verici
yöntemlerin uygulanmaması,
d) Araştırmayla varılmak istenen amacın, bunun kişiye yüklediği külfete ve kişinin
sağlığı üzerindeki tehlikeye göre daha ağır basması,
e) Üzerinde araştırma yapılacak ilgilinin, araştırmanın mahiyet ve sonuçları hakkında
yeterli bilgilendirmeye dayalı olarak yazılı rızasının olması ve bu rızanın herhangi bir menfaat
teminine bağlı bulunmaması,
f) Yapılacak araştırmayı ilgili etik kurulun uygun görmesi,
şarttır.
Ruhsat veya izin şartlarına uygun olarak kullanılan beşerî tıbbi ürünler ile yapılan ve
bu ürünlerin kullanımının araştırma protokolüne bağlı olduğu çalışmalar, teknik
dokümantasyonunda belirtilen kullanım amacına uygun olarak kullanılması kaydıyla tıbbi
cihazlar ile piyasaya arz sonrasında yapılan çalışmalar, geleneksel ve tamamlayıcı tıp
uygulamalarına ilişkin araştırmalar ile insan veya hayvan kaynaklı doku ve hücrelerin veya
bunların türevlerinin kullanıldığı araştırmalar dışındaki tedavi yöntemlerine ilişkin çalışmalar
ise ilgili etik kurul onayı alındıktan sonra Sağlık Bakanlığına bildirim yapılarak başlatılır. Bu
bildirime konu çalışmanın bilimsel esaslara, mevzuat hükümlerine veya etik ilkelere uygun
olmaması durumunda çalışmanın geçici olarak durdurulmasına karar verilir ve uygunsuzluk
giderilinceye kadar çalışmanın devamına izin verilmez. Bu hüküm, özel tıbbi amaçlı gıdalarda
kullanım amacına ilişkin çalışmalar ile gıda ve takviye edici gıdalarda sağlık beyanı
kullanımına ilişkin çalışmalar hakkında da uygulanır.
Kozmetik ürünlerin insanlar üzerinde yapılacak çalışmaları Sağlık Bakanlığınca
belirlenen etik kurul onayının ardından Sağlık Bakanlığından izin alınarak başlatılır.
İnsanlardan alınan biyolojik materyaller üzerinde vücut dışı tanı amaçlı tıbbi cihazları
konu alan;
a) Amacı yalnızca performans değerlendirmek olan ve cerrahi prosedürler yoluyla
numune alımının yapıldığı performans değerlendirme çalışmaları,
b) Yürütülmesinde ilave girişimsel prosedürler veya gönüllüler için başka riskler
bulunan performans değerlendirme çalışmaları,
c) Test sonuçlarının hasta yönetimi kararlarını etkileyebildiği veya tedaviye yön
vermek üzere kullanılabildiği performans değerlendirme çalışmaları,
Sağlık Bakanlığınca belirlenen etik kurul onayı ve Sağlık Bakanlığından izin alınarak
başlatılır. Bununla birlikte; destek tanı cihazlarına ilişkin sadece artık numune kullanılarak
yapılan performans değerlendirme çalışmaları ile teknik dokümantasyonunda belirtilen
kullanım amacına uygun olarak kullanılması kaydıyla vücut dışı tanı amaçlı tıbbi cihazlarla
piyasaya arz sonrasında yapılan ve gönüllülerin ilave olarak girişimsel veya
külfetli prosedürlere tabi tutulduğu piyasaya arz sonrası performans takibi çalışmaları ise ilgili
etik kurul onayı alındıktan sonra Sağlık Bakanlığına bildirim yapılarak başlatılır. Bu bildirime
konu çalışmanın bilimsel esaslara, mevzuat hükümlerine veya etik ilkelere uygun olmaması
durumunda araştırmanın geçici olarak durdurulmasına karar verilir ve uygunsuzluk
giderilinceye kadar araştırmanın devamına izin verilmez.
Belirtilen araştırmalar, üzerinde araştırma yapılacak kimselerin emniyetini sağlamaya
ve araştırmanın sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesine, takibine ve gereğinde acil müdahale
yapılabilmesine elverişli ve araştırmanın vasfına uygun personel, teçhizat
ve laboratuvar imkânlarına sahip olan sağlık kurum ve kuruluşları ile araştırma ve geliştirme
merkezlerinde yapılır. Bu yerlerde yapılabilecek araştırma türleri Sağlık Bakanlığınca
belirlenir.
Bu araştırmalarda, bireyin hakları ve sağlığının korunması her şeyin üstünde tutulur.
Üzerinde araştırma yapılacak veya yapılan gönüllü, muvafakatini araştırmanın her
aşamasında ve hiçbir şarta bağlı olmaksızın geri alabilir.
Araştırma türlerine bağlı olarak gönüllülerin araştırmadan doğabilecek zararlara karşı
güvence altına alınması amacıyla sigorta yaptırılması zorunludur. Sigorta zorunluluğunun
bulunduğu araştırmalar, sigortanın ibrazı ve talebine ilişkin usul ve esaslar Sağlık
Bakanlığınca belirlenir. Mali sorumluluk sigortasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık
Bakanlığının görüşü alınarak, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme
Kurumunca belirlenir. Sigorta teminatı dışında, gönüllülerin araştırmaya iştiraki veya
devamının sağlanması için gönüllüye herhangi bir ikna edici teşvik veya malî teklifte
bulunulamaz. Ancak, gönüllülerin araştırmaya iştiraki ile ortaya çıkacak masraflar ile sağlıklı
gönüllülerin çalışma günü kaybından doğan gelir azalması araştırma bütçesinde belirtilir ve
bu bütçeden karşılanır.
Araştırma sonucunda elde edilecek bilgilerin yayımlanması durumunda gönüllünün
kimlik bilgileri açıklanamaz.
Sağlık Bakanlığı, araştırmanın yürütülmesi sırasında araştırmaya izin verilirken
mevcut şartlardan birinin ortadan kalktığını tespit ederse klinik araştırmayı derhâl durdurur.
Bu şartların belirlenen süre içinde yerine getirilmemesi veya yerine getirilmesinin mümkün
olmadığının anlaşılması veyahut gönüllü sağlığının tehlikeye girmesi hâllerinde doğrudan
araştırma sonlandırılır.
Bu maddede belirtilen araştırmalara veya çalışmalara katılacak gönüllülerin hakları,
güvenliği ve esenliğinin korunmasını sağlamak ve araştırmaları etik ve bilimsel yönden
değerlendirmek amacıyla etik kurullar kurulur. İlgili etik kurullar Sağlık Bakanlığının izni
sonrası görevlerine başlar. Etik kurullar bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir şekilde faaliyet
gösterir. Klinik araştırmalar ve etik kurullarla ilgili konularda görüş bildirmek üzere Sağlık
Bakanlığı bünyesinde Klinik Araştırmalar Danışma Kurulu kurulur. Etik kurulları ve Klinik
Araştırmalar Danışma Kurulu üyelerinin taşıması gereken nitelikler ve sayısı, görev ve
yetkileri ile çalışma usul ve esasları Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
Destekleyici, araştırma ile ilgili görev ve yetkilerinin tümünü veya bir kısmını
devredebilir. Tarafların hak ve mükellefiyetlerine, devralanın faaliyet iznine ve araştırmayı
yürütmesine ilişkin hususlar ile sözleşmede bulunması gereken diğer şartlar Sağlık
Bakanlığınca belirlenir.
İnsanlar üzerinde bilimsel araştırma yapılmasına dair usul ve esaslar Sağlık
Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelikle tespit olunur.
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
a) Salt akademik amaçlı bilimsel çalışmalar veya araştırmalar hariç olmak üzere,
Sağlık Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara aykırı faaliyette bulunan destekleyiciler ile
araştırmayı devralanlar hakkında fiillerinin niteliğine göre yüz bin Türk lirasından bir milyon
Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.
b) Sağlık Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara aykırı faaliyet gösteren veya
gönüllülerin güvenliğini ve esenliğini tehlikeye atacak şekilde yükümlülüklerini yerine
getirmeyen araştırmacılar, fiillerinin niteliğine göre altı aydan iki yıla kadar bu Kanunda
belirtilen araştırma ve çalışmalara katılmaktan men edilir.
c) Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen etik kurulların, belirlenen çalışma usul ve
esaslarına bir yıl içinde üç kez aykırı hareket etmesi hâlinde etik kurulun kuruluş onayı iptal
edilir.
ç) Sağlık Bakanlığınca belirlenen çalışma usul ve esaslarına aykırı davranan etik kurul
üyelerinin bu Kanun kapsamındaki etik kurullarda üye olmaları bir yıl süre ile yasaklanır.
Bu madde uyarınca düzenlemeleri yapmaya, gerekli iş ve işlemleri tesis etmeye,
belirtilen araştırmalara ve çalışmalara izin vermeye ve denetlemeye, belirtilen idari para
cezalarını ve yaptırımları uygulamaya Sağlık Bakanlığı yetkilidir.
Ek Madde 11 – (Ek: 2/1/2014-6514/46 md.)
(Değişik birinci fıkra:21/2/2024-7496/20 md.) Sağlık hizmeti sunumu ile ilgili tüm iş
ve işlemler Sağlık Bakanlığınca denetlenir. Bu hüküm uluslararası sağlık turizmi
kapsamındaki her türlü kuruluşun faaliyetlerini de kapsar.
(Değişik ikinci fıkra:21/2/2024-7496/20 md.) Olağanüstü durumlarda mesleğini
icraya yetkili kişilerce acil sağlık hizmeti ulaşana ve sağlık hizmeti devamlılık arz edene
kadar verilecek olan sağlık hizmeti hariç, ruhsatsız veya yetkisiz olarak sağlık hizmeti veren
veya verdirenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile
cezalandırılır. Özel izne tabi hizmet birimlerini ve sağlık kuruluşlarını Sağlık Bakanlığından
izin almaksızın açan veya buralarda verilecek hizmetleri sunanlar iki yüz elli bin Türk
lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yarısına kadar idari para
cezası ile cezalandırılır.
(Değişik üçüncü fıkra:21/2/2024-7496/20 md.) Sağlık Bakanlığınca belirlenen
kayıtları uygun şekilde tutmayan veya bildirim zorunluluğunu yerine getirmeyen sağlık
kurum ve kuruluşları elli bin Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet
gelirinin yüzde ikisi kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
(Değişik dördüncü fıkra:21/2/2024-7496/20 md.) Sağlık Bakanlığınca belirlenen acil
hastaya müdahale esaslarına; personel, tıbbi cihaz ve donanım, bina ve hizmet birimleri,
malzeme ile ilaç standartlarına uyulmaması hâllerinde yüz bin Türk lirasından az olmamak
üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde beşine kadar idari para cezası uygulanır.
(Ek fıkra:21/7/2025-7557/15 md.) Özel sağlık kuruluşları, sağlık hizmetlerine
yönelik tanıtım ve bilgilendirme sınırını aşan reklam niteliğindeki faaliyetlerde bulunamaz.
Sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri; adres ve iletişim bilgileri, çalışma
gün ve saatleri, hasta kabul edilen uzmanlık dalları, çalıştırılan sağlık meslek mensuplarının
mesleki ve akademik ünvanları ve hizmet verilen sağlık alanıyla ilgili sağlığı koruyucu ve
geliştirici nitelikteki bilgiler ile sınırlıdır. Bu sınırları aşanlar ile yanıltıcı, aldatıcı, insan
sağlığını tehlikeye düşüren veya haksız rekabet ortamı yaratan fiillerde bulunanlar, yüz bin
Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde ikisine kadar
idari para cezası ile cezalandırılır.
Bu maddedeki idari para cezasını gerektiren fiillerin bir yıl içinde tekrarı hâlinde idari
para cezaları bir kat artırılarak uygulanır; üçüncü defa işlenmesinde ise sağlık kurum ve
kuruluşunun ilgili bölümünün veya tamamının faaliyeti on güne kadar durdurulur. Aynı isim
ve sahiplikte birden fazla sağlık kurum ve kuruluşu bulunması hâlinde idari yaptırımlar
sadece ihlalin yapıldığı sağlık kurum ve kuruluşu ile sınırlı olarak uygulanır.
Bu maddede belirtilen idari para cezalarını vermeye valiler, faaliyet durdurma cezasını
vermeye Sağlık Bakanlığı yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar,
üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezleri yönünden Yükseköğretim Kurulunun
görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca düzenlenir.
Ek Madde 12 – (Ek: 2/1/2014-6514/47 md.)
(Mülga birinci fıkra:12/5/2022-7406/13 md.)
(Ek fıkra:15/4/2020-7243/28 md.) Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında
görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen
5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan kasten yaralama (madde 86), tehdit (madde 106),
hakaret (madde 125) ve görevi yaptırmamak için direnme (madde 265) suçlarında;
a) İlgili maddelere göre tayin edilecek cezalar yarı oranında artırılır.
b) Türk Ceza Kanununun 51 inci maddesinde düzenlenen hapis cezasının ertelenmesi
hükümleri uygulanmaz.
Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personel, bu görevleriyle bağlantılı
olarak kendilerine karşı işlenen suçlar bakımından 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun
uygulanmasında kamu görevlisi sayılır.
(Ek fıkra:15/11/2018-7151/21 md.) Sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan
personele karşı görevleri sebebiyle kasten işlenen suçlardan şüpheli olanlar, kolluk
görevlilerince yakalanır ve gerekli işlemleri yapılarak Cumhuriyet başsavcılığına sevk edilir.
Cumhuriyet savcısı adli işlemleri tekemmül ettirir. Bu suçların soruşturmasında, kolluk
tarafından müşteki, mağdur veya tanık olan sağlık personelinin ifadeleri işyerlerinde alınır.
Bu fıkra hükmü, özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele karşı görevleri
sebebiyle kasten işlenen suçlar hakkında da uygulanır.
(Ek fıkra:15/4/2020-7243/28 md.) Şiddetin vuku bulduğu sağlık kurum ve
kuruluşunda, faile veya yakınına mağdurun verdiği hizmeti verebilecek başka sağlık personeli
ve yardımcı sağlık personeli bulunması halinde hizmet ilgili diğer personel tarafından verilir.
Ek Madde 13 – (Ek: 2/1/2014-6514/48 md.)
İlkyardım eğitimlerinde teorik ve uygulamalı sınavlar için katılımcılardan alınacak
sınav ücreti ile sınavlarda görev alan sınav gözetmenlerine ödenecek ücretler, her yıl Sağlık
Bakanlığınca belirlenir.
Ek Madde 14 – (Ek: 6/2/2014-6518/38 md.)
Ülkemizde tedavi talebinde bulunan ve bu talepleri Dışişleri Bakanlığı ile Sağlık
Bakanlığı tarafından uygun görülen yılda en fazla dört yüz yabancı hastanın; 31/5/2006 tarihli
ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 63 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (b), (c), (d) ve (f) bentleri kapsamında karşılanması mümkün olan giderleri ile
gerektiğinde hastaların kendileri ve en fazla iki kişiyi geçmeyen refakatçilerinin her biri için
günlük olarak (1300) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak
tutara kadar olan konaklama giderleri ile gidiş-dönüş olmak üzere yol masrafları Türkiye Kamu
Hastaneleri Kurumu bütçesine bu amaçla konulacak ödenek tutarının aşılmaması ve tedavinin
Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurumları ile Devlete ait üniversite hastanelerinde yapılmış
olması kaydıyla, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından karşılanır.
Ek Madde 15 – (Ek: 20/8/2016-6745/40 md.)
Tıp ve/veya diş hekimliği fakültesi bulunan ancak sağlık uygulama ve araştırma
merkezi bulunmayan veya sağlık uygulama ve araştırma merkezinde yeterli kapasite ve eğitim
altyapısı bulunmayan vakıf üniversiteleri; tıp ve diş hekimliğinde lisans eğitimi, tıp, diş
hekimliği ve eczacılıkta uzmanlık eğitimi ile araştırma faaliyetleri için yeterli kapasite ve
eğitim altyapısı bulunan özel hastaneler ile bütçeleri ayrı olmak şartıyla işbirliği yapabilir.
İlgili üniversite ve özel hastanenin yetkili makamları arasında işbirliği protokolü imzalanır ve
Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunun onayıyla uygulamaya konulur.
İşbirliği yapılan özel hastane, üniversite için sağlık uygulama ve araştırma merkezi
kabul edilir. Burada fiilen görev yapacak olan üniversite öğretim elemanları, ilgili dekan ve
hastane yöneticisinin talebi üzerine rektör tarafından görevlendirilir. Görevlendirilen
üniversite personeline kendi mevzuatı uygulanır. İşbirliği yapılan özel hastane, öğretim
üyelerinin faaliyetleri ve üniversitenin eğitim ve araştırma işlevleri dışında kendi mevzuatına
tabi olmaya devam eder.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulunun görüşü
alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenir.
Ek Madde 16 – (Ek: 20/8/2016-6745/41 md.)
Yurt dışında görev yapmakta olan doçent ve profesör unvanına sahip tıp doktoru
akademisyenler Türkiye’de en az 3 yıl süreyle fiilen akademik kadroda meslek icrasında
bulunmak kaydıyla Devlet hizmeti yükümlülüğünden muaf tutulur.
Ek Madde 17- (Ek: 15/8/2017-KHK-694/85 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/81
md.)
Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarına ait sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan
tabip ve uzman tabipler ile 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu
hükümlerine göre istihdam edilen aile hekimleri, her yıl Bakanlıkça uygun görülmek şartıyla
yetmişiki yaşına kadar çalışabilir.
Ek Madde 18- (Ek:12/5/2022-7406/14 md.)
Yükseköğretim Kanununun 53 üncü maddesinde yer alan soruşturma usulüne tabi
olanlar hariç olmak üzere, kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşları ve vakıf
üniversitelerinde görev yapan hekim ve diş hekimleri ile diğer sağlık meslek mensuplarının
sağlık mesleğinin icrası kapsamında yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem
ve uygulamalar nedeniyle yapılan soruşturmalar hakkında 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı
Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Soruşturma izni, Sağlık Bakanlığı bünyesinde kurulan Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından
verilir. Mesleki Sorumluluk Kurulu, özel sağlık kurum ve kuruluşları ve vakıf
üniversitelerinde görev yapan hekim ve diş hekimleri ile diğer sağlık meslek mensupları
bakımından il sağlık müdürlüklerinde görevli başkan veya yardımcılarını da ön inceleme
yapmak üzere görevlendirebilir. Soruşturma izni verilmesine ilişkin 4483 sayılı Kanunun 7
nci maddesindeki süreler, iki kat olarak uygulanır. Mesleki Sorumluluk Kurulunun kararlarına
karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir.
Kamu kurum ve kuruluşları ve Devlet üniversitelerinde görev yapan hekim ve diş
hekimleri ile diğer sağlık meslek mensuplarının sağlık mesleğinin icrası kapsamında
yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve uygulamalar nedeniyle idare
tarafından ödenen tazminattan dolayı ilgilisine rücu edilip edilmeyeceğine ve rücu miktarına,
ilgilinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanıp
kullanmadığı ve kusur durumu gözetilerek Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından bir yıl
içinde karar verilir. (Ek cümle:21/2/2024-7496/21 md.) Devlet üniversitelerinde görev
yapanlar bakımından, ilgili üniversite tarafından Mesleki Sorumluluk Kurulu kararı ve varsa
ilgili hakkında görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye
kullandığına dair kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı dikkate alınarak altı ay içinde nihai karar
verilir.
(Ek fıkra:21/2/2024-7496/21 md.) İdare, kesinleşen mahkeme kararında hüküm altına
alınan tazminatı ödedikten sonra hukuken sağlık mesleğinin icrası kapsamında yaptıkları
muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve uygulamalar nedeniyle tazminatın
ödenmesine sebep olan ve zorunlu meslekî malî sorumluluk sigortası bulunan kamu kurum ve
kuruluşları ile devlet üniversitelerinde görev yapan sağlık meslek mensuplarının yerine geçer.
Bu sağlık meslek mensuplarının sağlık mesleğinin icrası kapsamında yaptıkları muayene,
teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve uygulamalar nedeniyle her türlü kusuru ve görevinin
gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek verdikleri zararlardan dolayı idare
tarafından ödenen avukatlık vekâlet ücreti ve yargılama masrafları dâhil tazminat sağlık
meslek mensubunun kusuru oranında ve sigorta teminatı dâhilinde tıbbi kötü uygulamaya
ilişkin zorunlu malî sorumluluk sigortası yaptırdığı sigorta şirketinden talep edilir.
Mesleki Sorumluluk Kurulu, Sağlık Bakanı tarafından belirlenen;
15
a) Bakan yardımcısı,
b) Sağlık Hizmetleri, Kamu Hastaneleri, Hukuk Hizmetleri, Yönetim Hizmetleri genel
müdürleri veya yardımcıları,
c) Profesör veya doçent unvanlı biri dâhilî, diğeri cerrahi branştan iki hekim,
olmak üzere yedi üyeden oluşur. Mesleki Sorumluluk Kurulunun başkanı Bakan
yardımcısıdır. (c) bendi uyarınca belirlenen üyelerin görev süresi iki yıldır.
Mesleki Sorumluluk Kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve üye tam
sayısının salt çoğunluğuyla karar alır. Oylamalarda çekimser oy kullanılamaz.
Sağlık Bakanı gelen işin niteliği ve sayısına göre, başka bir Bakan yardımcısının
başkanlığında dördüncü fıkrada gösterilenlerden, yeni kurullar oluşturabilir.
16
Mesleki Sorumluluk Kurulu üyeleri, ikinci fıkra kapsamında verdikleri kararlar
sebebiyle görevinin gereklerine aykırı hareket ettiklerinin kesinleşmiş bir ceza mahkemesi
kararıyla tespit edilmesi dışında mali ve idari yönden sorumlu tutulamaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığı tarafından
yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
Bilgi toplama, işleme ve paylaşma yetkisi
Ek Madde 19- (Ek:9/1/2025-7538/2 md.)
Sağlık hizmeti almak üzere, kamu veya özel sağlık kuruluşları ile sağlık mesleği
mensuplarına müracaat edenlerin, sağlık hizmetinin gereği olarak vermek zorunda oldukları
veya kendilerine verilen hizmete ilişkin kişisel verileri işlenebilir.
15
Anayasa Mahkemesinin 30/11/2023 Tarihli ve E: 2022/90, K: 2023/201 Sayılı Kararı ile bu fıkra, ikinci
fıkrada yer alan "...Devlet üniversitelerinde..." ibaresi yönünden iptal edilmiştir.
16
21/2/2024 tarihli ve 7496 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “üçüncü” ibaresi
“dördüncü” şeklinde değiştirilmiştir.
Sağlık hizmetinin verilmesi, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi
teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanması ve
maliyetlerin hesaplanması amacıyla Sağlık Bakanlığı, birinci fıkra kapsamında elde edilen
verileri alarak işleyebilir. Bu veriler, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin
Korunması Kanununda öngörülen şartlar dışında aktarılamaz.
Bakanlık, ikinci fıkra gereğince toplanan ve işlenen kişisel verilere, ilgili kişilerin
kendilerinin veya yetki verdikleri üçüncü kişilerin erişimlerini sağlayacak bir sistem kurar.
Üçüncü fıkraya göre kurulan sistemlerin güvenliği ve güvenilirliği ile ilgili standartlar
Kişisel Verileri Koruma Kurulunun belirlediği ilkelere uygun olarak Bakanlıkça belirlenir.
Bakanlık, ilgili mevzuat uyarınca elde edilen kişisel sağlık verilerinin güvenliğinin
sağlanması için gerekli tedbirleri alır; bu amaçla, sistemde kayıtlı bilgilerin hangi görevli
tarafından ne amaçla kullanıldığının denetlenmesine imkân tanıyan bir güvenlik sistemi kurar.
Sağlık personeli istihdam eden kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri
ve gerçek kişiler, istihdam ettiği personeli ve personel hareketlerini Bakanlığa bildirmekle
yükümlüdür.
Kişisel sağlık verilerinin işlenmesi, güvenliği ve bu maddenin uygulanması ile ilgili
diğer hususlar Bakanlıkça yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.
Ek Madde 20- (Ek:21/7/2025-7557/16 md.)
Her türlü tıbbi cihazın sahtesini piyasaya arz edenler ile piyasada bulunduran veya
hizmete sunanlar hakkında bir milyon Türk lirasından on milyon Türk lirasına kadar idari
para cezası verilir.
Bakanlıkça izin verilen yerler ve belirlenen usuller haricinde tıbbi cihazların satış,
reklam, dağıtım ve pazarlamasını yapanlar ile teknik servis hizmetini sunanlar hakkında beş
yüz bin Türk lirasından beş milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.
Bu maddede belirlenen idari para cezaları, bir yıl içinde tespit edilen her bir tekerrür
fiili için birer kat artırılarak uygulanır.
Bu maddede belirlenen idari para cezasını uygulamaya Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz
Kurumu ve mahallin en büyük mülkî amiri yetkilidir.
Ek Madde 21- (Ek:21/7/2025-7557/17 md.)
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, görev alanına giren ürün ve hizmetlerin denetimi
kapsamında, gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarından, elektronik ortamda
düzenlenenler de dahil olmak üzere her türlü mali bilgi ve belgeyi talep edebilir.
Ek Madde 22- (Ek:21/7/2025-7557/18 md.)
Sağlık Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşları;
a) Sağlık bilişimi ve teknolojisi alanında kullanılan ürün ve hizmetlere
ilişkin kriterleri belirler, bunların uygunluğuna karar verir.
b) İlgili mevzuatta öngörülen şartlar ve Bakanlıkça belirlenen usul ve
esaslar dahilinde tıbbi cihazları, ürünleri, bilgi yönetim sistemlerini, bilgi yönetim sistemleri
ile veri alışverişi yapabilen yazılımları ve sistemleri denetler.
Geçici Madde 1 – Sağlık işletmesi uygulamasına geçirilen kuruluşun sağlık ve yardımcı
sağlık personeli ile diğer personeli istekte bulunmaları halinde ve kuruluşun kabulü şartıyla yeni
bir atamaya gerek kalmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler. Ancak, memur statüsünden
sözleşmeye geçen personel, istekleri halinde T.C. Emekli Sandığı ile irtibatlandırılırlar.
İlgili sağlık kuruluşunca sözleşme isteği kabul edilmeyen ya da sözleşme isteminde
bulunmayan personel sağlık kuruluşunun talebi ve kurumlarının uygun görmesi halinde uygun
bir kadroya naklolunur. Bu personel yeni bir kadroya atanıncaya kadar durumlarına uygun
işlerde görevlendirilirler ve eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü hakları yeni
görevlerinde kaldıkları sürece şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur.
Geçici Madde 2 – Döner sermayesi bulunan ve yeniden teşkilatlandırılması öngörülen
sağlık kuruluşlarının döner sermayesi sağlık işletmesine aktarılır.
Geçici Madde 3 – (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.)
Geçici Madde 4 – (Mülga : 23/5/2000 - 4568/5 md.)
Geçici Madde 5 – Bu Kanunla ilgili yönetmelikler düzenlenip yürürlüğe konuluncaya
kadar, bu Kanuna aykırı olmayan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Geçici Madde 6 – (Ek: 21/6/2005 – 5371/2 md.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tıp fakültelerinde öğrenim görenler ile tıpta
uzmanlık ve yan dal uzmanlık eğitimi yapmakta olanlar bu Kanunun ek 3 üncü maddesi
hükümlerine göre Devlet hizmeti yapmakla yükümlüdürler.
Kamu sağlık hizmet işletmelerine ait borçların takibinden vazgeçme
Geçici Madde 7 – (Ek: 1/7/2006-5538/12 md.)
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin
(2) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca katma değer vergisinden muaf tutulmuş olan kamu
kurum ve kuruluşlarına ait sağlık hizmet işletmelerinin, 1/1/2005 tarihinden önceki
dönemlerde kamu kurum ve kuruluşlarına vermiş oldukları tedavi hizmetlerine ilişkin olarak
düzenledikleri faturalardaki katma değer vergisi tutarında yapılmış olan fazla ödemeler
sebebiyle, kamu kurum ve kuruluşlarınca söz konusu işletmeler adına borç çıkarılmaz,
çıkarılmış borçların takibinden vazgeçilerek tahsilat işlemine son verilir.
Geçici Madde 8 – (Ek: 2/1/2014-6514/49 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ek 9 uncu maddeye göre birlikte
kullanımdaki sağlık tesislerinin döner sermayesinden, üniversite rektörü, rektör yardımcısı,
genel sekreteri, ilgili birimin dekanı, dekan yardımcısı ve öğretim elemanlarına yapılmış ek
ödemeler için borç çıkarılmaz.
Geçici Madde 9 – (Ek: 2/1/2014-6514/50 md.)
1/1/2013 tarihinden önce yurt dışında mesleki faaliyette bulunan tabipler ve tıpta
uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yurt
dışında eğitimlerini tamamlayanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içinde Türkiye’ye dönmek ve en az üç yıl süreyle Türkiye’de fiilen meslek icrasında
bulunmak şartıyla Devlet hizmeti yükümlülüğünden muaf tutulur.
Geçici Madde 10 – (Ek: 20/8/2016-6745/42 md.)
Bu Kanunun ek 15 inci maddesi kapsamındaki usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca üç
ay içinde belirlenir.
Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce vakıf yükseköğretim kurumlarıyla özel
hastaneler arasında yapılmış olup uygulanmakta olan protokoller, protokollerde belirlenen
sürelerin sonuna kadar mevcut hak ve yükümlülükleri ile geçerlidir.
Geçici Madde 11 – (Ek: 20/8/2016-6745/43 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yurt dışında tabiplik veya tıpta uzmanlık
eğitimini tamamlayan tıp doktorları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içinde Türkiye’ye dönmek ve en az üç yıl süreyle Türkiye’de fiilen meslek icrasında
bulunmak şartıyla Devlet hizmeti yükümlülüğünden muaf tutulur.
Geçici Madde 12- (Ek:15/11/2018-7151/22 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ek 9 uncu madde çerçevesinde birlikte
kullanım protokolü yapılmış sağlık tesislerinde çalışacak üniversite personeli ile bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde ek 9 uncu maddenin üçüncü fıkrası
kapsamında sözleşme yapılır.
Geçici Madde 13- (Ek:12/5/2022-7406/15 md.)
Ek 18 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri, 4483 sayılı Kanun hükümleri uyarınca
haklarında kesinleşmiş bir soruşturma izni verilenler bakımından uygulanmaz ve soruşturma
veya kovuşturmalara devam olunur.
Kamu kurum ve kuruluşları ve Devlet üniversitelerinde görev yapan hekim ve diş
hekimleri ile diğer sağlık meslek mensuplarının sağlık mesleğinin icrası kapsamında yapmış
oldukları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve uygulamalar nedeniyle idare
tarafından ödenen tazminattan dolayı açılan rücu davalarından, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla yargılaması devam edenler bakımından ek 18 inci maddenin ikinci fıkrası
uyarınca karar verilmek üzere Mesleki Sorumluluk Kuruluna başvurması için davacıya iki
aylık süre verilir. Başvuru yapılmaması hâlinde dava usulden reddedilir. (İptal cümle:
Anayasa Mahkemesinin 30/5/2024 tarihli ve E.: 2023/29; K.: 2024/112 sayılı Kararı ile)
Yürürlükten kaldırılan hükümler
Madde 12 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Madde 12 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
7/5/1987 TARİHLİ VE 3359 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1- 12/3/2008 tarihli ve 5748 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1 – Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerinde en az altı ay
klinik şefliği veya klinik şef yardımcılığı görevini yürütmüş profesör ve doçentlerden, bu
Kanunun yayımını takip eden bir ay içinde bu görevlere atanma talebinde bulunanlar,
Bakanlık tarafından ilgili uzmanlık alanlarında tespit edilecek üç profesör veya klinik şefi
tarafından, bilimsel çalışmaları ve eğitimci nitelikleri yönünden değerlendirilir. Bu
değerlendirme sonucunda yeterli bulunanların fiilen yürüttükleri görevlere ait kadro
unvanlarına göre atamaları yapılır.
3359 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE
Değiştiren Kanunun/
KHK’nin Numarası
3359 Sayılı Kanunun Değişen veya
Yürürlükten Kaldırılan Maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
KHK/572 3 6/6/1997
4568 Geçici Madde 4 26/5/2000
4924 Ek Madde 1 24/7/2003
5220 Ek Madde 2 21/7/2004
5335 8 27/4/2005
5371 Ek Madde 3, 4, 5 ve 6, Geçici Madde 6 5/7/2005
5378 3 7/7/2005
5396 Ek Madde 7 15/7/2005
5413 Ek Madde 1 1/11/2005
5538 Ek Madde 8, Geçici Madde 7 12/7/2006
5614 Ek Madde 5 4/4/2007
5748 Ek Madde 1, İşlenemeyen Hüküm 22/3/2008
(5754 sayılı Kanun ile
değişik) 5510
3, Geçici Madde 3 1/10/2008
5947 Ek Madde 9 30/1/2010
6225 Ek Madde 10 26/4/2011
KHK/663
5, 6, 7, 8, 9, Ek Madde 1, Ek Madde 7,
Ek Madde 9
2/11/2011
6354 Ek Madde 1, Ek Madde 9 12/7/2012
6428 Ek Madde 7 9/3/2013
6462 3 3/5/2013
6514
Ek Madde 4, 9, 10, 11, 12, 13,
Geçici Madde 8, Geçici Madde 9
18/1/2014
6518 Ek Madde 14 19/2/2014
6698 3 7/4/2016
6745
Ek Madde 9, Ek Madde 15, Ek Madde
16, Geçici Madde 10, Geçici Madde 11
7/9/2016
KHK/678 Ek Madde 3 22/11/2016
KHK/680 Ek Madde 3 6/1/2017
KHK/694 Ek Madde 17 25/8/2017
7071 Ek Madde 3 8/3/2018
7072 Ek Madde 3 8/3/2018
Değiştiren Kanunun/
KHK’nin Numarası
3359 Sayılı Kanunun Değişen veya
Yürürlükten Kaldırılan Maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
7078 Ek Madde 17 8/3/2018
KHK/700 Ek Madde 3, Ek Madde 4
24/6/2018 tarihinde birlikte
yapılan Türkiye Büyük Millet
Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda
Cumhurbaşkanının andiçerek
göreve başladığı tarihte
(9/7/2018)
7151
Ek Madde 5, Ek Madde 9,
Ek Madde 12, Geçici Madde 12
5/12/2018
7243 Ek Madde 12 17/4/2020
7256 Ek Madde 9 17/11/2020
7281 Ek Madde 6 5/3/2021
7406
Ek Madde 12, Ek Madde 18,
Geçici Madde 13
27/5/2022
7411 Ek Madde 1, Ek Madde 3, 23/6/2022
7456 Ek Madde 5 15/7/2023
Anayasa
Mahkemesinin
1/6/2023 tarihli ve
E.:2021/5;
K.:2023/109 sayılı
Kararı ile
Ek Madde 9 18/10/2023
Anayasa
Mahkemesinin
30/11/2023 Tarihli ve
E: 2022/90,
K: 2023/201 Sayılı
Kararı
Ek Madde 18 2/2/2024
7496
Ek Madde 9, Ek Madde 10, Ek Madde
11, Ek Madde 18
1/3/2024
Anayasa
Mahkemesinin
30/5/2024 tarihli ve
E.: 2023/29; K.:
2024/112 sayılı Kararı
Geçici Madde 13 2/8/2024
Değiştiren Kanunun/
KHK’nin Numarası
3359 Sayılı Kanunun Değişen veya
Yürürlükten Kaldırılan Maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
7538 Ek Madde 19 15/1/2025
7557
Ek Madde 11, Ek Madde 20, Ek
Madde 21, Ek Madde 22
24/7/2025