YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU
Kanun Numarası : 2547
Kabul Tarihi : 4/11/1981
Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 6/11/1981 Sayı : 17506
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 21 Sayfa : 3
BİRİNCİ BÖLÜM
Kanunun Amacı, Kapsamı ve Tanımlar
Amaç:
BİRİNCİ BÖLÜM
Madde 3 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/1 md.)
Madde 3 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/1 md.)
Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir.
a) Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde, ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı
kapsayan her kademedeki eğitim - öğretimin tümüdür.
b) Üst Kuruluşlar: Yükseköğretim Kurulu ve Üniversitelerarası Kuruldur.
c) (Değişik birinci paragraf: 29/6/2001 - 4702/1 md.) Yükseköğretim Kurumları:
Üniversite ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunların bünyesinde yer alan fakülteler,
enstitüler, yüksekokullar, konservatuvarlar, araştırma ve uygulama merkezleri ile bir
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı meslek yüksekokulları ile bir üniversite
veya yüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın ve kazanç amacına yönelik olmamak şartı
ile vakıflar tarafından kurulan meslek yüksekokullarıdır.
(Değişik: 3/4/1991 - 3708/1 md.) Yüksek teknoloji enstitüsü, özellikle teknoloji
alanlarında yüksek düzeyde araştırma, eğitim - öğretim, üretim, yayın ve danışmanlık yapan,
kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip bir yükseköğretim kurumudur.
d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim -
öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri
kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.
e) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayın yapan;
kendisine birimler bağlanabilen bir yükseköğretim kurumudur.
f) Enstitü: Üniversitelerde ve fakültelerde birden fazla benzer ve ilgili bilim dallarında
lisans üstü, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan bir yükseköğretim kurumudur.
g) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim
kurumudur.
h) Konservatuvar: Müzik ve sahne sanatlarında sanatçı yetiştiren bir yükseköğretim
kurumudur.
ı) (Değişik: 13/2/2011-6111/170 md.) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik
nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan, yılda iki veya üç dönem olmak üzere iki yıllık eğitim-
öğretim sürdüren, önlisans derecesi veren bir yükseköğretim kurumudur.
j) Uygulama ve Araştırma Merkezi: Yükseköğretim kurumlarında eğitim öğretimin
desteklenmesi amacıyla çeşitli alanların uygulama ihtiyacı ve bazı meslek dallarının hazırlık
ve destek faaliyetleri için eğitim - öğretim, uygulama ve araştırmaların sürdürüldüğü bir
yükseköğretim kurumudur.
k) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün teşkil eden, birbirini tamamlayan
veya birbirine yakın anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve yüksekokulların
eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları
bilim ve sanat dallarından oluşur. Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin ortak derslerini vermek
üzere rektörlüğe bağlı bölümler de kurulabilir.
l) (Değişik: 22/2/2018-7100/2 md.) Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında
görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlileridir.
m) (Değişik: 22/2/2018-7100/2 md.) Öğretim Üyeleri: Yükseköğretim kurumlarında
görevli profesör, doçent ve doktor öğretim üyeleridir.
(1) Profesör: En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip kişidir.
(2) Doçent: Üniversitelerarası Kurul tarafından verilen doçentlik akademik unvanına
sahip kişidir.
(3) Doktor Öğretim Üyesi: Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta, diş
hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası
Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde
yeterlik kazanmış olan akademik unvana sahip kişidir.
n) (Değişik: 22/2/2018-7100/2 md.) Öğretim Görevlisi: Yükseköğretim kurumlarında
okutulan dersleri vermek, uygulama yapmak veya yaptırmakla yükümlü olan öğretim elemanıdır.
o) (Mülga: 22/2/2018-7100/2 md.)
p) (Mülga: 22/2/2018-7100/2 md.)
r) (Değişik: 13/2/2011-6111/170 md.) Ön Lisans: Ortaöğretim yeterliliklerine dayalı,
en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya lisans
öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yükseköğretimdir.
s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir
yükseköğretimdir.
t) (Değişik birinci cümle: 19/11/2014-6569/25 md.) Lisans Üstü: Yüksek lisans ve
doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta
yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır.
(1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master): Bir
lisans öğretimine dayalı, eğitim - öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan
bir yükseköğretimdir.
(2) Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen
fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre
bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve
orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretimdir.
(3) Tıpta Uzmanlık: Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara
göre yürütülen ve tıp doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan
bir yükseköğretimdir.
(4) Sanatta Yeterlik: Lisansa dayalı en az altı, yüksek lisansa dayalı en az dört yarı yıllık
programı kapsayan ve orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında
ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan doktora düzeyinde lisans üstü bir yükseköğretim
eşdeğeridir.
(5) (Ek: 19/11/2014-6569/25 md.) Veteriner Hekimlikte Uzmanlık: Gıda, Tarım ve
Hayvancılık Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve veteriner hekimlere
belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretimdir.
u) Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim - öğretim türleri örgün, açık,
dışarıdan (ekstern) ve yaygın eğitimdir.
(1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim - öğretim süresince ders ve uygulamalara
devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim - öğretim türüdür.
(2) Açık Eğitim: Öğrencilere radyo, televizyon ve eğitim araçları vasıtasıyla yapılan
bir eğitim - öğretim türüdür.
(3) Dışarıdan Eğitim (Ekstern Eğitim): Yükseköğretimin belirli dallarında, devam
zorunluluğu olmaksızın sadece yarı yıl içi ve sonu sınavlarına katılma zorunluluğu bulunan bir
eğitim - öğretim türüdür. Bu eğitimi izleyen öğrenciler ortak zorunlu dersler ile gerekli görülen
bazı dersleri, ilgili yükseköğretim kurumlarınca mesai saatleri dışındaki uygun saatlerde
düzenlenecek derslerde alırlar.
(4) Yaygın Eğitim: Toplumun her kesimine ve değişik alanlarda bilgi ve beceri kazandırma
amacı güden bir eğitim - öğretim türüdür.
v) (Ek : 29/6/2001 - 4702/1 md.) Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi : Bir veya daha fazla
meslek yüksekokulu ile öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş
mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir.
y) (Ek: 16/2/2016-6676/3 md.) Doktora Sonrası Araştırma: Doktora ile tıpta, diş
hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık veya sanatta yeterlik eğitimi
sonrasındaki yedi yıl içerisinde bir yükseköğretim kurumunda azami üç yıl süre ile
gerçekleştirilen araştırma yoluyla deneyim kazanımıdır.
Genel Hükümler
Amaç:
İKİNCİ BÖLÜM
Madde 4 – Yükseköğretimin amacı:
Madde 4 – Yükseköğretimin amacı:
a) Öğrencilerini;
(1) ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı,
(2) Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini taşıyan, Türk
olmanın şeref ve mutluluğunu duyan,
(3) Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan, aile, ülke ve millet sevgisi ile dolu,
(4) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları
davranış haline getiren,
(5) Hür ve bilimsel düşünce gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına
saygılı,
(6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş,
(7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı
zamanda kendi geçim ve mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve genel
kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek,
b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve mutluluğunu
artırmak amacıyla; ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak
programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini
sağlamak,
c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel çalışma ve araştırma
yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim verilerini yaymak, ulusal alanda gelişme ve
kalkınmaya destek olmak, yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak suretiyle bilim
dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek, evrensel ve çağdaş gelişmeye katkıda bulunmaktır.
Ana ilkeler:
Madde 5 – Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler" doğrultusunda planlanır, programlanır
Madde 5 – Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler" doğrultusunda planlanır, programlanır
ve düzenlenir:
a) Öğrencilere, ATATÜRK inkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine
bağlı hizmet bilincinin kazandırılması sağlanır.
b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı, kendimize has şekil ve özellikleri ile
evrensel kültür içinde korunarak geliştirilir ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği
kuvvetlendirici ruh ve irade gücü kazandırılır.
c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim - öğretim dalları ile amaçları
gözetilerek eğitim - öğretimde birlik ilkesi sağlanır.
d) Eğitim - öğretim plan ve programları, bilimsel ve teknolojik esaslara, ülke ve yöre
ihtiyaçlarına göre kısa ve uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir.
e) Yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemler alınır.
f) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/2 md.) Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve
bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokullar, Cumhurbaşkanınca yapılan yükseköğretim
planlaması çerçevesinde (...)
1
kanunla kurulur.
1
g) Meslek elemanı yetiştiren bakanlıklara bağlı yüksekokullar, Yükseköğretim Kurulunun
tespit edeceği esaslara göre Cumhurbaşkanı kararı ile kurulur.
2
h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi
ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim
elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü
- eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve
ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri
doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın,
sürekli ve açık eğitim - öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.
ı) (Değişik: 29/5/1991 - 3747/1 md.) Yükseköğretim kurumlarında, Atatürk İlkeleri ve
İnkılap Tarihi, Türk dili, yabancı dil, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanununa göre iş güvenliği uzmanı olabilecek mezunları yetiştiren fakültelerde iş sağlığı ve
güvenliği zorunlu derslerdendir. Ayrıca, zorunlu olmamak koşuluyla beden eğitimi veya güzel
sanat dallarındaki derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı yıl olarak
programlanır ve uygulanır.
3
Üst Kuruluşlar
Yükseköğretim Kurulu:
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Madde 6 – (Değişik: 2/12/1987 - KHK - 301/1 md.)
Madde 6 – (Değişik: 2/12/1987 - KHK - 301/1 md.)
a. Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen ve yükseköğretim
kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler
çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur. Yükseköğretim
Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu (...)
4
ile gerekli planlama, araştırma, geliştirme,
değerlendirme, bütçe, yatırım ve koordinasyon faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır.
b. (İptal: Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212
Sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenlenen fıkra:18/6/2025-7551/5 md.) Yükseköğretim
1
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “kalkınma plan ve programlarının
ilke ve hedefleri doğrultusunda ve” ibaresi “Cumhurbaşkanınca yapılan” şeklinde değiştirilmiş, aynı bentte yer
alan “Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi üzerine” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
2
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Yükseköğretim Kurulunun
tespit edeceği esaslara göre Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
3
4/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “yabancı dil” ibaresinden
sonra gelmek üzere “, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre iş güvenliği
uzmanı olabilecek mezunları yetiştiren fakültelerde iş sağlığı ve güvenliği” ibaresi eklenmiştir.
4
17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “, Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Kurulu, Cumhurbaşkanı tarafından; rektörlük ve öğretim üyeliğinde başarılı hizmet yapmış
profesörlere öncelik vermek suretiyle seçilen yedi, temayüz etmiş üst düzeydeki Devlet
görevlileri veya emeklileri arasından seçilen yedi, Üniversitelerarası Kurulca, Kurul üyesi
olmayan profesör öğretim üyelerinden seçilip Cumhurbaşkanı tarafından atanan yedi olmak
üzere toplam yirmi bir kişiden oluşur.
Üniversitelerarası Kurulca seçilenlerden bir ay içinde Cumhurbaşkanı tarafından
atanmayanların yerine yeni adayların seçimleri iki hafta içinde yapılmadığı takdirde,
Cumhurbaşkanınca doğrudan atama yapılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olanlardan üyeliğe seçilenlerin kurumlarıyla
ilişkileri devam eder.
c. Yükseköğretim Kurulu Organları; Genel Kurul, Başkan ve Yürütme Kurulu'ndan
ibarettir.
Yükseköğretim Genel Kurulu, yukarıdaki (b) fıkrasında yazılı kişilerden oluşur. Genel
Kurul her yarı yılda en az üç defa toplanır. Başkanın çağrısı veya üyelerin en az üçte birinin
yazılı isteği üzerine olağanüstü toplantılar yapılabilir.
Cumhurbaşkanı, Kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle bir Başkan seçer. Kanun ve
yönetmelik hükümleriyle Yükseköğretim Genel Kurulu ve Yürütme Kurulu kararlarının
uygulanmasından sorumlu olan Başkan, Kurulu temsil eder, seçimi Kurula verilen akademik
personelin ve diğer kişilerin atamalarını yapar.
Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı, gerekli gördüğü hallerde, Kurula katılır ve
başkanlık eder.
Yürütme Kurulu, Başkan dahil dokuz kişiden oluşur. Yürütme Kuruluna katılacak olan
ve Genel Kurul üyeleri arasından seçilecek iki başkan vekilinden biri Kurul Başkanınca;
diğeri ise Genel Kurul tarafından seçilir. (Değişik üçüncü cümle:18/6/2025-7551/5 md.)
Yürütme Kuruluna katılacak diğer altı üyenin dördü Cumhurbaşkanınca doğrudan seçilen;
ikisi ise Üniversitelerarası Kurul tarafından seçilip Cumhurbaşkanınca atanan üyeler
arasından Genel Kurul tarafından seçilir. (Ek: 23/12/1988 - KHK - 351/13 md.;Mülga son
cümle: 2/7/2018 – KHK-703/135 md.)
5
Başkan, Yükseköğretim Genel Kurulu ile Yürütme Kurulu'na başkanlık eder. Başkanın
yokluğunda, Başkanın görevlendirdiği başkan vekillerinden biri Başkana vekalet eder.
Genel Kurul, Yükseköğretim Kanunu ile kendisine verilen görevlerden, Yükseköğretim
kurumlarının öğretiminin planlanması, düzenlenmesi, yönetilmesi ve denetlenmesi, yönetmeliklerin
hazırlanması, yükseköğretim üst kuruluşlarıyla, üniversitelerce hazırlanan bütçelerin tetkik ve
onaylanması (...)
5
dışında kalan yetki ve görevlerinden uygun gördüğü bölümleri Yürütme
Kuruluna devredebilir.
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun toplantı nisabı ondört, Yürütme Kurulu'nun toplantı
nisabı ise altıdır. Genel Kurul ile Yürütme Kurulu'nda kararlar toplantıya katılanların oy
çokluğu ile alınır. Oylamalarda eşitlik olması halinde, Başkanın oyu iki sayılır.
5
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, (c) fıkrasının beşinci paragrafında yer alan “diğer
altı üyenin ikisi” ibaresi “diğer altı üyenin dördü” şeklinde değiştirilmiş, yedinci paragrafında yer alan
“Yükseköğretimin planlanması” ibaresi “Yükseköğretim kurumlarının öğretiminin planlanması” şeklinde
değiştirilmiş, aynı paragrafta yer alan “ile rektörlüklere aday gösterme” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
d. Yürütme Kurulu'nun Başkan ve Üyelerinin ücretleri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununa göre en yüksek Devlet memuruna ödenen aylık (ek gösterge, yan ödeme ve her çeşit
tazminatlar dahil) iki katını geçmemek üzere Cumhurbaşkanınca tesbit edilir. Yürütme Kurulunda
görev alanlara ayrıca kamu kurumlarınca ücret ödenmez. Emekli olanların ise emekli aylıklarının
ödenmesine devam olunur. Yürütme Kurulu'nda görev alan kamu personelinin her türlü özlük
hakları saklı kalır ve aylıksız izinli sayılırlar.
6
Yükseköğretim Genel Kurulunun Yürütme Kurulu dışında kalan üyelerine ödenecek
toplantıya katılma ücreti (huzur hakkı), her toplantı için devlet memur aylıkları kat sayısının
(4000) rakamı ile çarpımı sonucunda bulunacak meblağdır. Ancak, bir yılda onikiden fazla
toplantıya katılma ücreti (huzur hakkı) ödenemez.
e. Yürütme Kurulu üyeleri sürekli görev yaparlar. Kurul Başkanı ve Yürütme Kurulu
üyeleri; kamu yararına çalışan dernek ve kurumlar ile vakıflar ve bunların kurmuş olduğu kurum
ve kuruluşlarda herhangi bir ücret almadan görev yapma ve Cumhurbaşkanınca verilecek geçici
görevler dışında herhangi bir kamu kuruluşunda ve özel kuruluşlarda çalışamazlar.
6
Cumhurbaşkanınca görevlendirme dışında herhangi bir nedenle bir yıl içinde yıllık
izin, hastalık ve mazeret izinleri hariç bir ay hizmete devam etmeyen Yürütme Kurulu üyeleri
görevlerinden ayrılmış sayılırlar.
f. Yükseköğretim Kurulunun, asli görevleri ile ilişkileri kesilmeyen üyeleri hariç, diğer
üyeleri, seçim ve göreve devamlarında, kanunlarda öngörülen yaş haddine tabi değildirler.
Yükseköğretim Kurulunun görevleri:
Madde 7 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/3 md.)
Madde 7 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/3 md.)
Yükseköğretim Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler
doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve
yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında
yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların,
bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında
bulundurmak,
b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler
doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu
sağlamak,
c) Üniversite çalışmalarının en verimli düzeyde sürdürülmesi için büyümenin sınırlarını
tespit etmek ve yaz öğretimi, gece öğretimi, ikili öğretim gibi tedbirler almak,
d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim
planlaması çerçevesi içinde;
(1) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/135 md.)
(2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul açılmasına, birleştirilmesi veya
6
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, (d) fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu’nca” ibaresi
ve (e) fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibareleri “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
kapatılması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı kararlar
almak ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,
Yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve
araştırma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek yüksekokulu
veya destek, hazırlık okul veya birimleri kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden
gelecek öneriler üzerine karar vermek,
Eğitim - öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime ara
verilmesine veya tekrar başlatılmasına ilişkin olarak üniversitelerden gelecek önerilere göre
veya doğrudan karar verip uygulatmak,
(3) (Mülga: 2/7/2018 – KHK-703/135 md.)
(4) (Ek: 18/6/2017-7033/13 md.) Yükseköğretim kurumlarının ihtisaslaşmasına yönelik
çalışmalar yapmak ve bu konuda karar vermek.
e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim - öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve
sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde
öğrenim yapmalarına ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,
f) Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim - öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini,
araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci
sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve doktor öğretim
üyesi kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek,
7
g) Her yıl üniversitelerin verecekleri faaliyet raporlarını inceleyerek değerlendirmek;
üstün başarı gösterenlerle, yeterli görülmeyenleri tespit etmek ve gerekli önlemleri almak,
h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini
inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve
öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate
alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,
ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliği
sağlayacak önlemleri almak,
j) Her eğitim - öğretim programında öğrencilerden alınacak harca ait ilgili yükseköğretim
kurumlarının önerilerini inceleyerek karara bağlamak,
k) Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerce hazırlanan bütçeleri tetkik ve
onayladıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,
l) Rektörlerin disiplin işlemlerini kovuşturmak ve karara bağlamak, öğretim
elemanlarından bu Kanunda öngörülen görevleri yerine getirmekte yetersizliği görülenler ile
bu Kanunla belirlenen yükseköğretimin amaç, ana ilkeleri ve öngördüğü düzene aykırı
harekette bulunanları rektörün önerisi üzerine veya doğrudan, normal usulüne göre,
yükseköğretim kurumları ile ilişkilerini kesmek (...)
8
,
m) Çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli komiteler ve çalışma grupları kurmak,
7
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “yardımcı doçent” ibaresi
“doktor öğretim üyesi” şeklinde değiştirilmiştir.
8
Anayasa Mahkemesi’nin 22/12/2011 tarihli ve E.:2010/20, K.:2011/166 sayılı Kararıyla; bu bentte yer alan
“veya denenmek üzere başka bir yükseköğretim kurumuna atamak” ibaresi iptal edilmiştir.
n) Gerektiğinde yeni kurulan veya gelişmekte olan üniversitelere gelişmiş üniversitelerin
eğitim - öğretim ve eleman yetiştirme alanlarında yapacağı katkıyı gerçekleştirmek için gelişmiş
üniversiteleri görevlendirmek ve bu konudaki uygulama esaslarını tespit etmek,
o) Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumlarının bu Kanun hükümlerine göre
açılması hususundaki görüş ve önerilerini Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, bu kurumlara ilişkin
gerekli düzenlemeleri yapmak ve bunları gözetmek, denetlemek,
p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü
diplomaların denkliğini tespit etmek,
r) Bu Kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
Madde 8 –
Madde 8 –
a. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu adına üniversiteleri,
bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında
bulunduran, Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur.
b. Kuruluş ve İşleyişi:
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
(1) (Değişik: 3/10/2016-KHK-676/84 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/68 md.)
Yükseköğretim Kurulu tarafından profesörler ve bakanlık merkez teşkilatlarında en az on yıl
müfettiş veya denetçi olarak çalışanlar arasından önerilecek onbeş üyeden,
(2) Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay tarafından gösterilecek üçer aday arasından
Yükseköğretim Kurulu tarafından seçilip önerilecek birer üyeden,
(3) Milli Savunma Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca seçilecek birer üyeden,
9
oluşur.
Bu suretle tespit edilen Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin atanmaları, cari
usullere göre yapılır.
Yükseköğretim Denetleme Kurul Başkanı, bu kurul üyeleri arasından Yükseköğretim
Kurulu Başkanı tarafından atanır.
(Değişik dördüncü fıkra : 3/10/2016-KHK-676/84 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-
7070/68 md.) Üyelerin görev süresi üç yıldır. Görev süreleri boyunca üyelerin kurumlarıyla
ilişikleri kesilir. Üyelerin yaş haddi, öğretim üyelerinde olduğu gibidir.
(Mülga birinci cümle : 3/10/2016-KHK-676/84 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-
7070/68 md.) (...) Süreleri sona eren üyelerin yeniden seçilmeleri mümkündür. Herhangi bir
nedenle üyeliğin normal süreden önce sona ermesi halinde, eski üyenin kalan süresini
tamamlamak üzere aynı statüde yenisi seçilir.
9
3/10/2016 tarihli ve 676 sayılı KHK’nin 84 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “Genelkurmay Başkanlığı”
ibaresi “Milli Savunma Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7070 sayılı
Kanunun 68 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
Kurul üyelerinin ücretleri, Yükseköğretim Kurulu üyelerine ödenen ücreti geçmeyecek
şekilde Cumhurbaşkanınca tespit edilir. Emekli olarak seçilenlerin emekli maaşlarının ödenmesine
devam edilir.
10
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyeleri, Cumhurbaşkanı ve Yükseköğretim Kurulu
tarafından verilen istisnai geçici görevler dışında hiç bir kamu kuruluşu veya özel kuruluşta
ücretli ve ücretsiz çalışamazlar. Üyelerden geçici görevlendirme dışında herhangi bir nedenle
bir yıl içinde, yıllık izin hariç, toplam üç ay hizmete devam etmeyenler kuruldan ayrılmış
sayılır.
10
(Ek fıkra: 17/8/1983 - 2880/4 md.) (Mülga:15/4/2020-7243/1 md.)
(Ek fıkra: 9/5/2018-7141/2 md.) Kamu kurum ve kuruluşları, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının talebi üzerine, merkez teşkilatlarına ait kadrolarında bulunan müfettiş, denetçi ve
alanında uzman personeli, yürütülen işlere yardımcı olmak üzere Yükseköğretim Denetleme
Kurulunda iki yıla kadar görevlendirebilir. Görev süresi dolan personel aynı usulle yeniden
görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilen personel, kurumlarından aylıklı izinli sayılır ve
görevlendirmede geçen süreler fiilen kendi mesleklerinde geçirilmiş olarak kabul edilir.
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri:
Madde 9 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/5 md.)
Madde 9 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/5 md.)
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarında, eğitim - öğretim ve diğer faaliyetlerin bu Kanunda
belirtilen amaca ve ana ilkelere uygunluğunu Yükseköğretim Kurulunca hazırlanacak esaslara
göre ve onun adına denetlemek,
b) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından bu Kanunun 53 üncü maddesine göre
istenen soruşturmaları yapmak,
c) Yükseköğretim Kurulu tarafından bu Kanuna göre verilecek diğer görevleri
yapmaktır.
Kaynak aktarımı:
11
Madde 10 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/6 md.)
Madde 10 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/6 md.)
(...)
11
(Mülga bir ilâ yedinci fıkra: 17/2/2011-6114/11 md.)
(Ek fıkra: 18/6/2008-5772/1 md.) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının
bir önceki yıla ait bütçe geliri ile bütçe gideri farkının % 25’i her yıl şubat ayı sonuna kadar
Yükseköğretim Kurulu hesabına aktarılır. Aktarılan bu tutarı, bir yandan Yükseköğretim Kurulu
10
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, 8 inci maddenin altıncı fıkrasında yer alan
“Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde ve yedinci fıkrasında yer alan “Bakanlar
Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
11
Bu madde başlığı “Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi:” iken, 17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 11 inci
maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiş, maddede yer alan “Kuruluş, işleyiş ve görevleri:” ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.
bütçesinin (B) işaretli cetveline öz gelir, diğer yandan (A) işaretli cetvelin mevcut veya yeni
açılacak tertiplerine ödenek olarak eklemeye Yükseköğretim Kurulu yetkilidir. Sermaye
ödenekleri, yılı yatırım programı ile ilişkilendirilir.
12
(Ek fıkra: 18/6/2008-5772/1 md.) Ödenek kaydedilen tutarlar, öncelikle yükseköğretim
kurumlarının bilimsel araştırma projeleri ile yurt içi ve yurt dışı öğretim elemanı ve öğrenci
değişim programlarının desteklenmesi, yurt içi ve yurt dışında öğretim üyesi ve araştırmacı
yetiştirilmesi ile Yükseköğretim Kurulunun fiziki ve beşeri altyapısının güçlendirilmesi amacıyla
kullanılır.
(Ek fıkra: 18/6/2008-5772/1 md.; Değişik: 25/6/2009-5917/19 md.) Söz konusu
hizmet ve faaliyetlere ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen tutarlar, ilgili
yükseköğretim kurumlarına tahakkuk ettirilmek suretiyle ödenir. Yurt içi ve yurt dışında
öğretim üyesi ve araştırmacı yetiştirilmesi amacıyla yükseköğretim kurumlarına ödenen
tutarlar karşılığını bir yandan ilgili yükseköğretim kurumunun (B) işaretli cetveline öz gelir,
diğer yandan (A) işaretli cetveline ödenek kaydetmeye ilgili yükseköğretim kurumu yetkilidir.
(Ek fıkra: 18/6/2008-5772/1 md.; Değişik: 25/6/2009-5917/19 md.) Bilimsel araştırma
projeleri ile yurt içi ve yurt dışı öğretim elemanı ve öğrenci değişim programlarının desteklenmesi
amacıyla yükseköğretim kurumuna aktarılan tutarlar, ilgili yükseköğretim kurumunun bütçesine
gelir kaydedilmeksizin, açılacak özel hesaplarda izlenir.
(Ek fıkra: 25/6/2009-5917/19 md.) Yurt içi ve yurt dışı öğretim elemanı ve öğrenci
değişim programlarının desteklenmesi amacıyla program yürütücüsü yükseköğretim
kurumunun özel hesaplarda izlediği tutarlardan, programlardan yararlanan öğrencilere burs
verilebilir. Burs tutarı, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine
İlişkin Kanuna göre, lisans öğrenimi gören öğrencilere ödenmekte olan burs tutarının üç
katını geçemez. Öğretim elemanlarına ise bu Kanun, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel
Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta yer alan kısıtlamalara bağlı olmaksızın 2914 sayılı Kanunun
11 inci maddesindeki unvanlar itibarıyla belirlenen ek ders ücretinin on katını geçmemek
üzere ek ders ücreti ödenebilir. Ayrıca, program süresi ile sınırlı olmak kaydıyla program
kapsamında yapılan her türlü harcamalar özel hesaptan karşılanır.
(Ek fıkra: 25/6/2009-5917/19 md.) Bilimsel araştırma projelerinin desteklenmesi için
özel hesaba aktarılan tutarların harcanması ve muhasebeleştirilmesi ile yurt içi ve yurt dışı
öğretim elemanı ve öğrenci değişim programlarının desteklenmesi amacıyla özel hesaba
aktarılan tutarların kullanımı, bu kapsamda yapılacak ödemeler ile diğer hususlara ilişkin usul
ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunca müştereken belirlenir. Bu
kapsamda yapılan harcamalar 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre
denetlenir.
Üniversitelerarası Kurul:
12
17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Merkezinin önceki yıldan devreden finansman fazlasının” ibaresi “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığının bir önceki yıla ait bütçe geliri ile bütçe gideri farkının” olarak değiştirilmiştir.
Madde 11 –
Madde 11 –
a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversitelerarası Kurul, üniversite rektörleri (...)
13
ile her
üniversite senatosunun o üniversiteden dört yıl için seçeceği birer profesörden oluşur.
Rektörler, Üniversitelerarası Kurula, bir yıl süre ile, üniversitelerin Cumhuriyet
dönemindeki kuruluş tarihlerine göre, sıra ile, başkanlık yaparlar.
(Ek paragraf: 22/2/2018-7100/3 md.) Kurul bünyesinde Yönetim Kurulu kurulur.
Yönetim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul Başkanı ile fen-mühendislik, sağlık ve sosyal bilimler
alanlarından üçer üye ve güzel sanatlar alanından bir üye olmak üzere toplam on bir üyeden
oluşur. Üyeler, farklı yükseköğretim kurumlarında görev yapan profesör öğretim üyeleri
arasından Üniversitelerarası Kurul tarafından bir yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden
seçilebilir. Üniversitelerarası Kurul, Yükseköğretim Kuruluna üye seçmek dışındaki görevlerini
Yönetim Kuruluna devredebilir. Yönetim Kurulu ayda en az bir defa toplanır. Yönetim Kurulu
üyelerine, Yükseköğretim Genel Kurulu üyelerine ödenen tutarda huzur hakkı aynı usul ve
esaslar çerçevesinde ödenir.
Kurul, çalışmalarını kolaylaştırmak ve üniversitelerarasında ve uluslararası yükseköğretim
kurumları ile işbirliğini düzenlemek amacı ile sürekli ve geçici birimler ve komisyonlar kurabilir.
Bu birim ve komisyonların teşkil ve çalışma esasları Üniversitelerarası Kurulca belirlenir.
Kurul, en az yılda iki defa, aksi kararlaştırılmadıkça başkanın bağlı olduğu üniversitenin
bulunduğu şehirde toplanır ve kurul gündemi önceden Milli Eğitim Bakanlığına, Yükseköğretim
Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir.
Milli Eğitim Bakanı ve Yükseköğretim Kurul Başkanı gerekli gördüğü hallerde Kurulun
toplantılarına katılabilir.
b. Görevleri
Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Yükseköğretim planlaması çerçevesinde, üniversitelerin eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları değerlendirmek, Yükseköğretim
Kuruluna ve üniversitelere önerilerde bulunmak,
(2) Teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda
üniversitelerin öğretim üyesi ihtiyacını karşılayacak önlemleri teklif etmek,
(3) Üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım
faaliyetleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek,
(4) Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da üniversitelere veya fakültelere bağlı
diğer yükseköğretim kurumlarının eğitim - öğretimine ilişkin ilkeler ve süreler arasında uyum
sağlamak,
(5) Doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt dışında yapılan doktoraları, doçentlik
ve profesörlük ünvanlarını değerlendirmek,
(6) (Değişik: 22/2/2018-7100/3 md.) Doçentlik başvurularında ilgili bilim veya sanat
13
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu paragrafta yer alan “, Genelkurmay
Başkanlığının Silahlı Kuvvetlerden dört yıl için seçeceği bir profesör” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını Yükseköğretim Kurulu tarafından
belirlenen esas ve usuller kapsamında değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan
adaylara doçentlik unvanı vermek,
(7) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Yükseköğretim Kurumları
14
Yükseköğretim Kurumlarının görevleri:
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Madde 12 – Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının
Madde 12 – Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının
görevleri;
a. Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde, toplumun
ihtiyaçları ve kalkınma planları ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli
düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve danışmanlık yapmak,
b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik şekilde
kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim
Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve
sayıda insangücü yetiştirmek,
c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu oyunu aydınlatıcı bilim
verilerini söz, yazı ve diğer araçlarla yaymak,
d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun özellikle sanayileşme ve
tarımda modernleşme alanlarında eğitilmesini sağlamak,
e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini
ilgilendiren sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu kuruluşlarına önerilerde
bulunmak suretiyle öğretim ve araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak
ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları sonuçlandırarak düşüncelerini ve
önerilerini bildirmek,
f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini
üstlenen kurumlara katkıda bulunacak önlemleri almak,
g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve ihtiyaçlarına uygun meslek
elemanlarının yetişmesine ve bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve
sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi, üretimde artışı sağlayacak çalışma ve
programlar yapmak, uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla işbirliği
yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici önerilerde bulunmak,
h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak, yaygınlaştırmak,
ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim - öğretim esaslarını geliştirmek,
döner sermaye işletmelerini kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin geliştirilmesine
ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır.
14
Vakıfların yükseköğretim kurumları kurabilmelerine, bu kurumların işleyişine, görev, yetki ve sorumluluklarına dair
esaslarla ilgili olarak ek 2 - 15 inci maddelere bakınız.
Üniversite Organları
Rektör:
Madde 13 –
Madde 13 –
a) (İptal birinci paragraf: Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E:
2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenlenen paragraf:18/6/2025-7551/6
md.) Devlet ve vakıf üniversitelerine rektör, Cumhurbaşkanınca atanır. Vakıf üniversitelerinde
rektör ataması, mütevelli heyetinin teklifi üzerine yapılır. Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji
enstitüsü tüzel kişiliğini temsil eder.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak atanmış olanlarda görev süreleri
bitinceye kadar yaş haddi aranmaz.
(Değişik birinci cümle: 20/8/2016-6745/14 md.) Rektör, çalışmalarında kendisine
yardım etmek üzere, üniversitenin aylıklı profesörleri arasından en çok üç kişiyi kendi rektörlük
görev süresiyle sınırlı olmak kaydıyla rektör yardımcısı olarak seçer. (Ek: 2 /1/1990 - KHK -
398/1 md.; Aynen Kabul: 7/3/1990 - 3614/1 md.) Ancak, merkezi açıköğretim yapmakla
görevli üniversitelerde, gerekli hallerde rektör tarafından beş rektör yardımcısı seçilebilir.
Rektör yardımcıları, rektör tarafından (...)
15
atanır.
Rektör, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından birisini yerine vekil bırakır.
Rektör görevi başından iki haftadan fazla uzaklaştığında Yükseköğretim Kuruluna bilgi verir.
Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse yeni bir rektör atanır.
b) Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Üniversite kurullarına başkanlık etmek, yükseköğretim üst kuruluşlarının kararlarını
uygulamak, üniversite kurullarının önerilerini inceleyerek karara bağlamak ve üniversiteye
bağlı kuruluşlar arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
(2) Her eğitim - öğretim yılı sonunda ve gerektiğinde üniversitenin eğitim öğretim,
bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri hakkında Üniversitelerarası Kurula bilgi vermek,
(3) Üniversitenin yatırım programlarını, bütçesini ve kadro ihtiyaçlarını, bağlı
birimlerinin ve üniversite yönetim kurulu ile senatonun görüş ve önerilerini aldıktan sonra
hazırlamak ve Yükseköğretim Kuruluna sunmak,
(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim
elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,
(5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim
görevini yapmak,
(6) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde
kullanılmasında ve geliştirilmesinde, öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında,
gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve
yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda planlanıp
15
20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu paragrafta yer alan “beş yıl için” ibaresi
madde metninden çıkarılmıştır.
yürütülmesinde, bilimsel ve idari gözetim ve denetimin yapılmasında ve bu görevlerin alt
birimlere aktarılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında birinci
derecede yetkili ve sorumludur.
Senato:
Madde 14 –
Madde 14 –
a. Kuruluş ve işleyişi: Senato, rektörün başkanlığında, rektör yardımcıları, dekanlar ve
her fakülteden fakülte kurullarınca üç yıl için seçilecek birer öğretim üyesi ile rektörlüğe bağlı
enstitü ve yüksekokul müdürlerinden teşekkül eder.
Senato, her eğitim - öğretim yılı başında ve sonunda olmak üzere yılda en az iki defa
toplanır.
Rektör gerekli gördüğü hallerde senatoyu toplantıya çağırır.
b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları
hakkında karar almak,
(2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak
veya görüş bildirmek,
(3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan
üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak,
(4) Üniversitenin yıllık eğitim - öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara
bağlamak,
(5) Bir sınava bağlı olmayan fahri akademik ünvanlar vermek ve fakülte kurullarının
bu konudaki önerilerini karara bağlamak,
(6) Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul kurullarının kararlarına
yapılacak itirazları inceleyerek karara bağlamak,
(7) Üniversite yönetim kuruluna üye seçmek,
(8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Üniversite Yönetim Kurulu:
Madde 15 –
Madde 15 –
a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu; rektörün başkanlığında dekanlardan,
üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl
için seçilecek üç profesörden oluşur.
Rektör gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır.
Rektör yardımcıları oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına katılabilirler.
b. Görevleri: Üniversite yönetim kurulu idari faaliyetlerde rektöre yardımcı bir organ
olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında, belirlenen
plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek,
(2) Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak; üniversiteye bağlı
birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek ve
kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe, vakıf üniversitelerinde ise mütevelli heyetine sunmak,
16
(3) Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda karar almak,
(4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları
inceleyerek kesin karara bağlamak,
(5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Organları
Dekan:
Madde 16 –
Madde 16 –
a. (Değişik: 14/4/1982 - 2653/2 md.) Atanması: Fakültenin ve birimlerinin temsilcisi
olan dekan, rektörün önereceği, üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından
Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçilir ve normal usul ile atanır. Süresi biten dekan
yeniden atanabilir.
Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere fakültenin aylıklı öğretim üyeleri
arasından en çok iki kişiyi dekan yardımcısı olarak seçer. (Ek: 2/1/1990 - KHK - 398/2 md.;
Değiştirilerek Kabul: 7/3/1990 - 3614/2 md.) Ancak merkezi açıköğretim yapmakla görevli
üniversitelerde,gerekli hallerde açıköğretim yapmakla görevli fakültenin dekanı tarafından dört
dekan yardımcısı seçilebilir.
Dekan yardımcıları, dekanca en çok üç yıl için atanır.
Dekana, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından biri vekalet eder. Göreve
vekalet altı aydan fazla sürerse yeni bir dekan atanır.
b. Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Fakülte kurullarına başkanlık etmek, fakülte kurullarının kararlarını uygulamak ve
fakülte birimleri arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
16
1/3/2006 tarihli ve 5467 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; bu bentte yer alan "sunmak" ibaresinden önce
gelmek üzere ",vakıf üniversitelerinde ise mütevelli heyetine" ibaresi eklenmiştir.
(2) Her öğretim yılı sonunda ve istendiğinde fakültenin genel durumu ve işleyişi hakkında
rektöre rapor vermek,
(3) Fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını gerekçesi ile birlikte rektörlüğe bildirmek,
fakülte bütçesi ile ilgili öneriyi fakülte yönetim kurulunun da görüşünü aldıktan sonra rektörlüğe
sunmak,
(4) Fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim
görevini yapmak,
(5) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir şekilde kullanılmasında
ve geliştirilmesinde gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, öğrencilere gerekli
sosyal hizmetlerin sağlanmasında, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin
düzenli bir şekilde yürütülmesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve denetiminin yapılmasında,
takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede
sorumludur.
Fakülte Kurulu:
Madde 17 –
Madde 17 –
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte kurulu, dekanın başkanlığında fakülteye bağlı bölümlerin
başkanları ile varsa fakülteye bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden ve üç yıl için fakültedeki
profesörlerin kendi aralarından seçecekleri üç, doçentlerin kendi aralarından seçecekleri iki,
doktor öğretim üyelerinin kendi aralarından seçecekleri bir öğretim üyesinden oluşur.
17
Fakülte kurulu normal olarak her yarı yıl başında ve sonunda toplanır.
Dekan gerekli gördüğü hallerde fakülte kurulunu toplantıya çağırır.
b. Görevleri: Fakülte kurulu akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakültenin, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle
ilgili esasları, plan, program ve eğitim - öğretim takvimini kararlaştırmak,
(2) Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek,
(3) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Yönetim Kurulu:
Madde 18 –
Madde 18 –
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu, dekanın başkanlığında fakülte kurulunun
üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir doktor öğretim üyesinden oluşur.
18
Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır.
Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları, eğitim - öğretim
koordinatörlükleri kurabilir ve bunların görevlerini düzenler.
17
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “yardımcı doçentlerin”
ibaresi “doktor öğretim üyelerinin” şeklinde değiştirilmiştir.
18
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “yardımcı doçentten”
ibaresi “doktor öğretim üyesinden” şeklinde değiştirilmiştir.
b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ
olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım
etmek,
(2) Fakültenin eğitim - öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak,
(3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak,
(4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak,
(5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim - öğretim ve sınavlara
ait işlemleri hakkında karar vermek,
(6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Enstitüler
Organlar:
Madde 19 –
Madde 19 –
a. Enstitünün organları, enstitü müdürü, enstitü kurulu ve enstitü yönetim kuruludur.
b. Enstitü müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine rektör tarafından
atanır. Rektörlüğe bağlı enstitülerde bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır. Süresi biten
müdür tekrar atanabilir.
Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için atayacağı
en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak işlem, dekanlarda
olduğu gibidir.
Enstitü müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri enstitü bakımından
yerine getirir.
c. Enstitü kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ve enstitüyü oluşturan
ana bilim dalı başkanlarından oluşur.
d. Enstitü yönetim kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları, müdürce
gösterilecek altı aday arasından enstitü kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç öğretim
üyesinden oluşur.
e. Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, bu kanunla fakülte kurulu ve fakülte yönetim
kuruluna verilmiş görevleri enstitü bakımından yerine getirirler.
Yüksekokullar
Organlar:
Madde 20 –
Madde 20 –
a. Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü, yüksekokul kurulu ve yüksekokul
yönetim kuruludur.
b. Yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanının önerisi üzerine rektör tarafından
atanır. Rektörlüğe bağlı yüksekokullarda bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır. Süresi biten
müdür tekrar atanabilir.
Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için atayacağı en
çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde yapılacak işlem, dekanlarda
olduğu gibidir.
Yüksekokul müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan görevleri yüksekokul
bakımından yerine getirir.
c. Yüksek okul kurulu, müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ve okulu oluşturan
bölüm veya ana bilim dalı başkanlarından oluşur.
d. Yüksekokul yönetim kurulu; müdürün başkanlığında, müdür yardımcıları ile
müdürce gösterilecek altı aday arasından yüksekokul kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç
öğretim üyesinden oluşur.
e. Yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu, bu kanunla fakülte kurulu ve
fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri yüksekokul bakımından yerine getirirler.
Bölüm:
Madde 21 – Bir fakülte ya da yüksekokulda, aynı veya benzer nitelikte eğitim -
öğretim yapan birden fazla bölüm bulunamaz.
Bölüm, bölüm başkanı tarafından yönetilir.
Bölüm başkanı; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı takdirde doçentleri, doçent
de bulunmadığı takdirde doktor öğretim üyeleri arasından fakültelerde dekanca, fakülteye
bağlı yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine dekanca, rektörlüğe bağlı yüksekokullarda
müdürün önerisi üzerine rektörce üç yıl için atanır. Süresi biten başkan tekrar atanabilir.
19
Bölüm başkanı, görevi başında bulunamayacağı süreler için öğretim üyelerinden birini
vekil olarak bırakır.
Herhangi bir nedenle altı aydan fazla ayrılmalarda, kalan süreyi tamamlamak üzere
aynı yöntemle yeni bir bölüm başkanı atanır.
Bölüm başkanı, bölümün her düzeyde eğitim - öğretim ve araştırmalarından ve bölüme
ait her türlü faaliyetin düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumludur.
Öğretim Elemanları
Öğretim üyelerinin görevleri:
BEŞİNCİ BÖLÜM
Madde 22 –
Madde 22 –
a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve ilkelere uygun biçimde
önlisans, lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim - öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve
yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek,
b. Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve yayımlar yapmak,
19
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yardımcı doçentler” ibaresi
“doktor öğretim üyeleri” şeklinde değiştirilmiştir.
c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre, belirli günlerde öğrencileri
kabul ederek, onlara gerekli konularda yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler
doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek,
d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine getirmek,
e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Doktor Öğretim Üyesi:
20
Madde 23 – (Değişik: 22/2/2018-7100/4 md.)
Madde 23 – (Değişik: 22/2/2018-7100/4 md.)
a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları
rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler,
biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör
veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan
veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar.
Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev
kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler.
b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde,
eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi
üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış
olmak gerekir.
c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim
Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak,
bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir
nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.
Doçentlik ve atama:
21
Madde 24 – (Değişik: 22/2/2018-7100/5 md.)
Madde 24 – (Değişik: 22/2/2018-7100/5 md.)
a) Doçentlik başvuruları, Üniversitelerarası Kurulca belirlenen takvime göre yılda en
az iki kez yapılır. Doçentlik başvuruları için aşağıdaki şartlar aranır:
22
(1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta
ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak.
(2) Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî bir yabancı dil sınavından en
az elli beş puan veya uluslararası geçerliliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen
bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak; doçentlik bilim alanının belli bir
yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek.
20
Bu madde başlığı “Yardımcı Doçentliğe atama:” iken, 22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
21
Bu madde başlığı “Doçentlik sınavı:” iken, 22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
22
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu fıkraya “takvime göre yılda” ibaresinden sonra
gelmek üzere “en az” ibaresi eklenmiştir.
(3) Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından her bir
bilim veya sanat disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte
özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.
b) Üniversitelerarası Kurul, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik
bir jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit eder. İlgili bilim veya sanat dalında yeterli öğretim
üyesinin bulunmaması halinde, jüri üç üye ile teşkil edilebilir.
Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, adayın yayın ve çalışmalarını
değerlendirerek hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula
gönderirler. Asıl üyelerin hukuken geçerli bir mazerete dayalı olarak raporunu verememesi
halinde, yedek üyelerin raporları, sırasına göre değerlendirmeye esas alınır. (Değişik cümle:
15/4/2020-7243/2 md.) Jüri üyelikleri, jüri, değerlendirmeye esas alınan raporlar ve başvuru
sonucu ilgililere elektronik ortamda erişime açılır ve bu bilgiler, erişime açıldığı tarihi izleyen
beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır.
c) Üniversitelerarası Kurulca yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen
adaya doçentlik unvanı verilir.
ç) Doçentlik başvurularında adayların yayın ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
d) Yükseköğretim kurumları, doçent kadrosuna atama için, doçentlik unvanına sahip
olmanın yanında Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel
kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim veya sanat disiplinleri arasındaki farklılıkları
da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.
Yükseköğretim kurumlarının belirlediği ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde
bu sınav Üniversitelerarası Kurul tarafından oluşturulacak jürilerce yapılır.
e) Doçentlik unvanına sahip olanlar yükseköğretim kurumları tarafından ilan edilen
doçent kadrolarına başvurur. Doçent kadrosuna başvuran adayların durumlarını incelemek
üzere rektör tarafından, varsa biri ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından
olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer
rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite
veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı
karar üzerine, rektör atamayı yapar.
Doçentliğe atama:
Madde 25 – (Mülga: 22/2/2018-7100/6 md.)
Madde 25 – (Mülga: 22/2/2018-7100/6 md.)
Profesörlüğe yükselme ve atama:
Madde 26 – (Değişik: 18/6/2008-5772/6 md.)
Madde 26 – (Değişik: 18/6/2008-5772/6 md.)
a) Profesörlüğe yükseltilerek atamada;
1) Doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle, açık bulunan profesörlük
kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak,
2) Doçentlik unvanını aldıktan sonra, ilgili bilim alanında özgün yayınlar veya çalışmalar
yapmış olmak,
gerekir.
Yukarıdaki (2) numaralı bentteki yayınlardan biri, başvuru dosyasında başlıca araştırma
eseri olarak belirtilir.
Üniversiteler, profesörlüğe yükseltilerek atama için aranan bu asgari koşulların yanında,
Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak
amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak,
objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler.
b) Profesörlüğe yükseltilerek atama yapılabilmesi için:
1) Üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde atama yapılacak olan profesörlük
kadroları, rektörlük tarafından ilan edilir.
2) Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel niteliklerini tespit
etmek için üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka
üniversitelerden veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak üzere ilan edilen kadronun bilim
alanıyla ilgili beş profesör seçilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor
yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya
yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar
üzerine, rektör atamayı yapar.
c) Profesörlüğe yükseltilerek atanan kişi, bir başka yükseköğretim kurumunda veya bir
başka bilim dalında boş bulunan profesörlük kadrosuna, ancak (a) ve (b) fıkralarında belirtilen
esas ve usullere uygun olarak atanabilir.
Yabancı ülkelerde alınan doçentlik ünvanı:
Madde 27 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/12 md.)
Madde 27 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/12 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya sanat dallarında belirli süre
çalıştıktan sonra yabancı ülkelerde doçentlik unvanını veya yetkisini almış olanlardan, en az
iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış
olanların bu unvanlarının Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul kararıyla olur.
Bunun için başvuran adayın çalıştığı yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun, Türk
yükseköğretim kurumu düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi gerekir.
Yabancı ülkelerde alınan profesörlük ünvanı:
Madde 28 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/13 md.)
Madde 28 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/13 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya sanat dallarında belirli süre
çalıştıktan sonra yabancı ülkelerde profesörlük unvanını veya yetkisini almış olanlardan en az
iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerde öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış
olanların bu unvanlarının Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul kararıyla olur.
Bunun için başvuran adayın çalıştığı yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun, Türk
yükseköğretim kurumu düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi gerekir.
Unvanların korunması:
Madde 29 – Öğretim üyeleri, bu kanunda yazılı hükümler dışında kazanmış oldukları
Madde 29 – Öğretim üyeleri, bu kanunda yazılı hükümler dışında kazanmış oldukları
akademik unvanlardan yoksun bırakılamazlar.
Başka bir işe geçmek, emekli olmak veya çekilmek ya da işten çekilmiş sayılmak
yoluyla öğretim görevinden ayrılanlar, akademik unvanlarını taşıyabilirler. Ancak profesörlük,
doçentlik veya doktor öğretim üyesi unvanlarını kazananlar her unvan dönemi içinde
yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl görev yapmadıkları takdirde yükseköğretim kurumları
dışındaki çalışmalarında bu unvanı kullanamazlar.
23
Emeklilik yaş haddi:
Madde 30 – Öğretim üyelerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş
haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir.
(Ek fıkra: 18/6/2017-7033/14 md.) Geçici 55 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü saklı
kalmak kaydıyla, yaş haddini dolduracakları tarihten önce başvurmuş olup sözleşme tarihi
itibarıyla öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan yükseköğretim kurumlarınca belirlenen
bölüm ve programlarda görevlerinde kalmalarında fayda görülenler, yükseköğretim kurumunun
teklifi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile emeklilik yaş hadlerini doldurdukları tarihten
itibaren, yetmiş beş yaşını geçmemek üzere emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar
birer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalıştırılabilirler. Bunlarla, net tutarı, en son bulundukları
kadroları için öngörülmüş olan gösterge, ek gösterge, taban ve kıdem aylıkları, üniversite ödeneği,
yükseköğretim tazminatı, eğitim öğretim ödeneği, geliştirme ödeneği, makam ve görev
tazminatları ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinde belirlenmiş
olan ek ödemenin toplamından ilgili mevzuatı uyarınca vergi ve diğer kesintiler yapıldıktan sonra
kalan net tutarı geçmemek üzere belirlenecek ücret üzerinden sözleşme yapılır. Bunların
sigortalılık veya iştirakçilik ilişkisi önceki kadro unvanları esas alınmak suretiyle devam ettirilir.
Öğretim üyelerinin tabi olduğu yasak, ödev ve sorumluluklar ile disipline ilişkin hükümler bu
şekilde çalıştırılanlar hakkında da uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
Öğretim görevlileri:
Madde 31 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/14 md.)
Madde 31 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/14 md.)
Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış
öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen
konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve
eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler. (Ek cümle:
15/4/2020-7243/3 md.) Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
uzmanlık alanlarına başvuracak olanlar hariç olmak üzere öğretim görevlisi kadrosuna başvuracak
adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak şartı aranır. Öğretim görevlileri, ilgili
23
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yardımcı doçentlik” ibaresi
“doktor öğretim üyesi” şeklinde değiştirilmiştir.
yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm
başkanlarının önerileri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, araştırma görevlisi ve öğretim
görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli
olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrolarına öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile
atanabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve
görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi
sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde
ilk atama usulü uygulanır. Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde sürekli
olarak öğretim görevlisi atanabilir.
24
Okutmanlar:
Madde 32 – (Mülga: 22/2/2018-7100/6 md.)
Madde 32 – (Mülga: 22/2/2018-7100/6 md.)
(...)
25
Araştırma görevlileri:
26
Madde 33 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/16 md.)
Madde 33 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/16 md.)
a) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/3 md.) Araştırma görevlileri, yükseköğretim
kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca
verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır. (Ek cümle: 15/4/2020-7243/4 md.)
Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci
günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat
dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar
müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç
yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.(Ek cümle:
21/4/2005 – 5335/10 md.) Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler.
Lisans üstü eğitim - öğretim için yurt dışına gönderilecek araştırma görevlileri ile ilk
defa bu amaçla bu göreve atanacaklarda aranacak nitelikler ve diğer hususlar Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilir.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/23 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992
tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994-KHK-
527/16 md.) Lisansüstü eğitim - öğretim için yurtdışına gönderilecek araştırma görevlileri
hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hüküm uygulanmaz. Bu gibilerin öğrenim ücretleri ve
yollukları dahil her çeşit sosyal ve diğer giderleri bağlı bulundukları üniversitelerin personel
giderleri içerisinde açılacak özel tertipden ödenir. Lisansüstü eğitim - öğretim için yurt dışına
24
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “öğretim üye yardımcısı”
ibaresi “araştırma görevlisi” şeklinde değiştirilmiştir.
25
17/8/1983 tarihli ve 2880 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile “Öğretim Yardımcıları” olarak eklenen bu orta
başlık, daha sonra 22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
26
Bu madde başlığı “Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacıları:” iken, 22/2/2018
tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde, aynı maddenin (a) fıkrasında yer alan
“öğretim yardımcılarıdır” ibaresi “öğretim elemanıdır” şeklinde değiştirilmiştir.
gönderilen araştırma görevlileri kadrolarında bırakılırlar ve (Burslu gidenlerin biryılı aşan süreleri
ile şahsen özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine aylıksız
izin verilmesi uygun görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemelerin kanuni kesintilerin
sonra kalan net tutarının % 60'ını kurumlarından alırlar. Bunlardan kurumlarınca gönderilenlere,
1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre aynı
ülkede bulunan öğrencilere verilen tahsisat tutarında ayrıca ödeme yapılır. Burslu gidenlerin
aldıkları burs miktarları bu miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine ayrıca
ödenir. Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretime başlayabilmeleri için zorunlu olan kurs
ücretleri karşılanır. Kitap ve kırtasiye bedelleri ile diğer eğitim ve öğretim giderlerini karşılamak
için her yıl Mart ve Eylül aylarında iki eşit taksitte ödenmek üzere birer aylıkları tutarında ek
ödenek verilir.
b) (Mülga: 22/2/2018-7100/7 md.)
c) (Mülga: 22/2/2018-7100/7 md.)
d) (Mülga: 22/2/2018-7100/7 md.)
e) (Mülga: 22/2/2018-7100/7 md.)
Yabancı uyruklu öğretim elemanları:
Madde 34 - Yükseköğretim kurumlarında, sözleşme ile görevlendirilecek yabancı
uyruklu öğretim elemanları, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve
üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim
görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı öğretim elemanları için konulmuş olan hükümlere
tabidirler.
(Değişik: 17/8/1983 - 2880/17 md.) Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu şekilde
atanmaları veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Cumhurbaşkanı
kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan, Yükseköğretim Kurulunca verilecek ön izni
müteakip Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınacak çalışma izni neticesinde ilgili
üniversitesi ile sözleşmesi yapılır.
2728
(Ek fıkra: 2/7/2018-KHK-703/43 md.) (İptal üçüncü fıkra: Anayasa Mahkemesinin
7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenlenen
fıkra:18/6/2025-7551/7 md.) Bu madde ve 2914 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre
yükseköğretim kurumlarında sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanı
sayısı, dolu öğretim elemanı kadrosu sayısının %2’sini geçemez. Bu kapsamdaki yabancı uyruklu
öğretim elemanının yükseköğretim kurumları itibarıyla dağılımı, isim, ücret ve sözleşme örneğinin
vizesi, sözleşme süresinin uzatılması ve sona erdirilmesi Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır.
Öğretim elemanı yetiştirme:
Madde 35 – Yükseköğretim kurumları; kendilerinin ve yeni kurulmuş ve kurulacak
27
28/7/2016 tarihli ve 6735 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Yükseköğretim Kurulunca İçişleri
Bakanlığına bildirilir ve iki ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde” ibaresi “Yükseköğretim Kurulunca verilecek
ön izni müteakip Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınacak çalışma izni neticesinde” şeklinde değiştirilmiştir.
28
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
diğer yükseköğretim kurumlarının ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve
hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve esaslara göre öğretim
elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkra: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı yetiştirilmesi amacıyla
üniversitelerin araştırma görevlisi kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak
üzere başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak tahsis edilebilir. Bu
şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda
kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
(Ek fıkra: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim
elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi
hizmetlerini yerine getirmek zorundadırlar. (Ek cümle: 19/11/2014-6569/26 md.) Bu mecburi
hizmet, eş durumu ve sağlık mazeretleri hariç olmak üzere başka yükseköğretim kurumlarında
ve kamu kurum ve kuruluşlarında yerine getirilemez. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet
çalışmaları bu hüküm dışındadır.
Çalışma ve Denetim
Çalışma esasları:
ALTINCI BÖLÜM
Madde 36 – (Değişik: 21/1/2010-5947/3 md.)
Madde 36 – (Değişik: 21/1/2010-5947/3 md.)
Öğretim elemanları, üniversitede devamlı statüde görev yapar.
(İptal birinci cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 16/7/2010 tarihli ve E.: 2010/29, K.:
2010/90 sayılı Kararı ile.) Öğretim elemanının görevi ile bağlantılı olarak verdiği hizmetin
karşılığında telif ücreti adıyla bir bedel tahsil etmesi halinde 58 inci madde hükümleri uygulanır.
(Değişik üçüncü fıkra: 22/2/2018-7100/8 md.) Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu
yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu
yükseköğretim kurumunda haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ise
haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür. Ancak yükseköğretim kurumlarının
uygulamalı birimlerinde görev yapacak olan öğretim görevlileri için ders yükü aranmaz ve bunlara
ders ücreti ödenmez. Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta, diş hekimliğinde,
eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi
üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olan
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası
kapsamındakiler de dahil olmak üzere uygulamalı birimlerde görev yapan öğretim görevlileri ile
araştırma görevlilerine talepleri üzerine ve üniversite yönetim kurulunun uygun görmesi halinde
ders görevi verilebilir. Bu şekilde ders görevi verilen uygulamalı birimlerde görev yapan öğretim
görevlileri ile araştırma görevlilerine haftada on iki saati aşan ders görevleri için haftada on saate
kadar 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde yer alan esaslar çerçevesinde öğretim görevlileri için
belirlenmiş olan ek ders ücreti, gösterge rakamı üzerinden ek ders ücreti ile sınav ücreti ödenir.
29
29
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 5 nci maddesiyle, bu fıkranın dördüncü cümlesine “yeterlik
kazanmış olan” ibaresinden sonra gelmek üzere “22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile
Öğretim elemanlarının, ders dışındaki uygulama, seminer, proje, bitirme ödevi ve tez
danışmanlıklarının kaç ders saatine karşılık geldiği; kendi üniversitesi dışındaki devlet veya
vakıf üniversitelerine bağlı yükseköğretim kurumlarında haftada verebileceği azami ders
saatleri ve uzaktan öğretim programlarında verdikleri derslerin örgün öğretim programlarında
verilen kaç ders saatine tekabül ettiği Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
Rektör, rektör yardımcısı, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürlerinin ders verme
yükümlülüğü yoktur. Başhekimler, dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdür
yardımcıları ve bölüm başkanları, bu madde hükümlerine göre haftada asgari beş saat ders
vermekle yükümlüdür.
(Ek fıkra: 8/8/2011-KHK-650/40 md.; İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 18/7/2012
tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 2/1/2014-6514/11
md.) Kamu kurum ve kuruluşlarının ve vakıflara ait olanlar da dâhil olmak üzere yükseköğretim
kurumlarının kadro ve pozisyonlarında bulunmayan profesör ve doçentler, tıp ve diş hekimliği
fakültelerinin ihtiyaç duyulan alanlarında teorik ve uygulamalı eğitim ve öğretim ile araştırma
faaliyetlerinde bulunmak ve bu faaliyetlerin gerektirdiği işleri yapmak üzere diğer kanunların
sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin hükümlerine tabi tutulmaksızın sözleşmeli öğretim
üyesi olarak istihdam edilebilir. Sözleşmeli öğretim üyelerine, yapacakları faaliyetin niteliğine göre
devamlı statüde çalışan profesör ve doçentler için 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin
dördüncü fıkrası ile unvanlar itibarıyla belirlenen ek ders ücretlerinin on katına kadar saatlik
sözleşme ücreti ödenebilir. Özellik arz eden faaliyetler için, Maliye Bakanlığının uygun
görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu kararıyla 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin
dördüncü fıkrası ile unvanlar itibarıyla belirlenen ek ders ücretlerinin on beş katına kadar
saatlik sözleşme ücreti ödenebilir. Bu fıkra kapsamında sözleşmeli profesör ve doçentlere
ödenecek sözleşme ücretinin yıllık toplam tutarı, üniversitenin özel bütçesinde ilgili yılda
personel giderleri için öngörülen başlangıç ödeneğinin toplam tutarının yüzde 1’ini hiçbir
şekilde geçemez; ancak, ilgili üniversitenin teklifi ve Yükseköğretim Kurulunun uygun
görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bu oran bir katına kadar artırılabilir ve bu şekilde
artırılan tutar ilgili üniversitenin döner sermaye bütçesinden karşılanır. Sözleşmeli olarak
istihdam edilecek profesör ve doçent sayısı, ilgili tıp ve diş hekimliği fakültelerinde devamlı
statüde çalışan öğretim üyesi sayısının yüzde 5’inden fazla olamaz. 1/3/2006 tarihinden sonra
kurulan üniversiteler, bu oranlara tabi olmaksızın beş kişiye kadar sözleşmeli öğretim üyesi
istihdam edebilir. Sözleşmeler, aylık çalışma süresi seksen saati geçmemek üzere bir yıla
kadar yapılabilir. Süresi iki ayı geçmeyen sözleşmeler üniversite yönetim kurulunun kararıyla
yapılır ve yapılan sözleşmelerin içeriği ve gerekçesi hakkında yedi gün içinde Yükseköğretim
Kuruluna bilgi verilir. İki aydan daha uzun süreli sözleşmeler, üniversite yönetim kurulunun
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 34 üncü maddesinin
ikinci fıkrası kapsamındakiler de dahil olmak üzere uygulamalı birimlerde görev yapan öğretim görevlileri ile”
ibaresi ve beşinci cümlesine “ders görevi verilen” ibaresinden sonra gelmek üzere “uygulamalı birimlerde
görev yapan öğretim görevlileri ile” ibaresi eklenmiştir.
kararı ve Yükseköğretim Kurulunun izniyle yapılır. Aynı hizmet için iki aydan sonra
yapılacak müteakip sözleşmeler de Yükseköğretim Kurulunun iznine tabidir. Sözleşmeli
öğretim üyelerine, bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme dışında 58 inci maddede öngörülen ek
ödeme dâhil olmak üzere herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz. Bu kişiler rektör, dekan,
enstitü, yüksekokul, uygulama ve araştırma merkezi müdürü, senato, yönetim kurulu ve kurul
üyesi, bölüm başkanı, anabilim ve bilim dalı başkanı ve başhekim olamaz; bunların
yardımcılıklarında bulunamaz ve benzeri idari görev alamaz; akademik birim yöneticiliği
(...)
30
seçimlerinde oy kullanamaz. Sözleşmeli öğretim üyesi çalıştırılmasına ilişkin usul ve
esaslar, bunlara yaptıkları görevlere bağlı olarak ödenecek saatlik sözleşme ücretlerinin tutarı
ile bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Maliye Bakanlığı ile Yükseköğretim
Kurulu tarafından müştereken belirlenir.
(Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre
uzman olan öğretim elemanları, kanunlarda belirtilen hâller dışında 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 28 inci maddesi hükmüne tabidir. Ancak bunlardan profesör ve doçent kadrosunda
olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek,
bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermayesi hesabına
kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler veya vakıf
üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılabileceklerin hesabında küsurat
dikkate alınmaz ve çalıştırılacak öğretim üyeleri, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca
belirlenecek yüzde 50’si uygulama, yüzde 50’si de akademik faaliyetlerinden oluşacak önceki
yılın performans kriterlerine göre belirlenir. Bu fıkra kapsamında çalıştırılan öğretim üyeleri;
a) Aynı anda birden fazla sözleşme ile çalıştırılamaz.
b) Aylık sözleşme ücretleri, mesai dışı toplam tavan ek ödeme brüt tutarından az olamaz.
c) Altıncı fıkrada sayılan idari görevlerde bulunamaz.
ç) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun
73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde ilave ücret alınmak suretiyle hizmet veremez.
d) İlgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı davranmaları hâlinde, idari ve
disiplin sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla bir yıl, üç yıl içinde tekerrüründe beş yıl süreyle
bu kapsamda çalıştırılamaz.
(Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Özel hastaneler ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip
ve diş tabibi kadro sayıları için ayrı ayrı hesaplanmak şartıyla ve bu sayıların yüzde 20’sini
geçmemek üzere yedinci fıkra kapsamında üniversite ile sözleşme yapabilir. Vakıf üniversiteleri
ile iş birliği yapan özel hastanelerde yüzde 20 oranının hesabında, üniversite kadrolarındaki tabip
ve diş tabibi dikkate alınmaz. Bunlardan ilgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı
davrananların, bu kapsamdaki ilgili sözleşmesi sona erdirilir ve bunlar bir yıl süreyle yeni
sözleşme yapamaz. Aykırı davranışın üç yıl içinde tekerrüründe ise beş yıl süreyle yeni sözleşme
30
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan ‘’ve rektörlük’’ ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.
yapma yasağı uygulanır.
(Ek fıkra: 2/1/2014-6514/11 md.) Yedinci fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar, Yükseköğretim Kurulunun onayı ile üniversite yönetim kurulları tarafından belirlenir.
Üniversitelerin uygulama alanına yardımı:
Madde 37 – Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluş veya kişilerce, üniversite
içinde veya hizmetin gerektirdiği yerde, üniversiteler ve bağlı birimlerden istenecek, bilimsel
görüş proje, araştırma ve benzeri hizmetler ile üniversitede ve üniversiteye bağlı kurumlarda,
hasta muayene ve tedavisi ve bunlarla ilgili tahliller ve araştırmalar üniversite yönetim
kurulunca kabul edilecek esaslara bağlı olmak üzere yapılabilir. Bu hususta alınacak ücretler
ilgili yükseköğretim kurumunun veya buna bağlı birimin döner sermayesine gelir kaydedilir.
Kamu kuruluşları ve vakıflarda görevlendirme:
31
Madde 38 – (Değişik: 29/11/1983 - KHK - 243/46 md.)
Madde 38 – (Değişik: 29/11/1983 - KHK - 243/46 md.)
(Değişik birinci fıkra: 21/1/2010-5947/4 md.) Öğretim elemanları; ilgili kurumların
talebi ve kendisinin muvafakati, üniversite yönetim kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayı
ile ihtiyaç duyulan konularda, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek kaydıyla, diğer
kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında geçici olarak
görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlerin, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim
kurumlarındaki aylık ve diğer ödemeler ile öteki hakları devam eder. Yükseköğretim Kurulu,
bağlı birimleri ve Üniversitelerarası Kurul ile Adli Tıp Kurumunda görevlendirilenler hariç
olmak üzere bu fıkra uyarınca görevlendirilenler döner sermayeden yararlanamaz.
(Ek fıkra: 21/1/2010-5947/4 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile
dernek ve vakıfların yönetim ve denetim organlarında görev yapanlar bakımından ayrıca bir
görevlendirme kararı aranmaz. Ancak bu görevler, öğretim elemanının bu Kanundan kaynaklanan
mesaisini aksatmayacak şekilde yürütülür.
Yükseköğretim Kurulunun isteği ve ilgili kamu kuruluşunun onayı ile yükseköğretim
kurumları veya birimleri, ilgili adli mercilerin talebi ile adli tıp mevzuatı çerçevesinde adli tıp
olaylarında ve diğer adli konularda resmi bilirkişi olarak görevlendirilebilirler.
(Değişik: 19/4/1990 - KHK - 422/2 md.; Değiştirilerek kabul: 25/10/1990 - 3670/11
md.) Bu madde uyarınca görevlendirilen öğretim elemanları kendi kurumlarından alacakları aylık
ve ödeneklerin yanısıra, görevlendirildikleri kurumda yürüttükleri görev için birinci derecenin
dördüncü kademesinde bulunan bir genel müdürün aylık ve ek gösterge rakamlarının memur aylık
katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından tespit edilecek
miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde ayrıca alırlar. Bunlar görevlendirildikleri
kurumlarca kendilerine bu suretle yapılan ödemeleri döner sermayelere yatırmak zorunda
değildirler. Bunlara görev yapacakları kurumca bu ödeme dışında başkaca bir ödeme yapılmaz.
31
Bu madde başlığı 17/8/1983 tarihli ve 2880 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle değiştirilmiştir.
Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme:
Madde 39 – (Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/25 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin
5/2/1992 tarihli ve E.1990/22, K.1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 -
KHK - 527/17 md.)
Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın yurt içinde ve dışında kongre,
konferans, seminer ve benzeri bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer
toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma ve incelemenin
gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri,
onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini
gerektiren veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı
birimlerin bütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili
yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.
Öğretim elemanları birinci fıkrada ve bu Kanunun 33 üncü maddesinde sayılan yurt dışına
gönderilme halleri dışında mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini
artırmak veya staj yapmak için Cumhurbaşkanınca üniversiteler itibariyle bir yılı geçmeyecek
şekilde her yıl belirlenecek kontenjan ve süreler dahilinde yurt dışına gönderilebilecekleri gibi
aynı amaçlarla dış burslara dayanılarak da gönderilebilirler. Belirlenen kontenjanların üniversiteye
bağlı birimler arasında dağıtımı üniversite yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı,
gönderilme ise ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile olur. Zorunlu hallerde yurt
dışında kalma süresi ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile yarısına kadar
uzatılabilir. Bunlar hak ve yükümlülükleri bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa
göre aynı amaçla yurt dışına gönderilenlerin tabi oldukları hükümlere tabi olurlar. Ancak, bunlara
yapılacak ödemenin miktarı Devlet memurlarına yapılacak ödemeyi geçmemek üzere üniversite
yönetim kurulunca daha düşük olarak tespit edilebilir. Öğretim elemanlarından kendilerine yurt
dışı kuruluşlarınca burs veya ücret sağlananlar, görev yapacakları sürece Yükseköğretim
Kurulunun belirleyeceği esaslara göre üniversite yönetim kurulunun kararı ile aylıklı veya aylıksız
izinli de sayılabilirler.
32
Gerek birinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmek suretiyle yurt içinde ve yurt
dışında bir yere gönderilenler olsun,gerekse ikinci fıkraya göre gidiş-dönüş yol yevmiyesi ile
gideri ödenmek suretiyle yurt dışına gönderilenler olsun, bunlara verilecek yolluk, emsali
Devlet memuruna verilen yolluğun aynı olmak üzere genel hükümler çerçevesinde tespit edilir.
Geçici görev yolluğu Yükseköğretim Kurumu hesabına gönderilenlere kurum bütçesinden
üniversite dışındaki kurum hesabına gönderilenlere ise ilgili kurumun bütçesinden ödenir.
(Ek: 14/5/1997- 4249/2 md.) Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki
Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak
ve bütün özlük hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı ve Milli
32
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Yükseköğretim Kurulunun
teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Eğitim Bakanlığının onayı ile aylıklı izin verilebilir. (Ek cümle: 24/5/2013- 6487/17 md.)
Uluslararası andlaşmalarla kurulan üniversitelerde bu süre beş yıla kadar uzatılabilir.
Kurumlararası yardımlaşma:
33
Madde 40 –
Madde 40 –
a. Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri ile öğretim görevlileri bağlı
bulundukları fakülte veya yüksekokulda haftalık ders yükünü dolduramadıkları takdirde, kendi
üniversitelerinin diğer birimlerinde veya o şehirdeki yükseköğretim kurumlarında ders yükünü
doldurmak üzere rektör tarafından görevlendirilebilirler. Ders yükü içindeki çalışmalar karşılığında
ek ders ücreti ödenmez. Haftalık ders yükünün üstünde başka bir yükseköğretim kurumunda
görevlendirilen öğretim elemanlarına görev aldıkları kurum bütçesinden ek ders ücreti ödenir.
b. (Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/26 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992
tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK -
527/18 md.) Öğretim üyeleri, ihtiyacı olan üniversitenin isteği ve kendi arzusu üzerine ve
ilgili yönetim kurullarının görüşü, rektörün önerisi ile Yükseköğretim Kurulu tarafından,
istekte bulunan üniversitenin birimlerinde en az bir eğitim-öğretim yılı için
görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirilenlerin kadroları beş yıl süre ile saklı tutulur.
Açık bulunan bir öğretim üyeliği kadrosuna yapılacak atamada adayların niteliklerinde eşitlik
olduğu durumlarda gelişmekte olan bölgelerdeki yükseköğretim kurumlarında toplam en az
beş yıl bu şekilde veya kadrolu olarak hizmet yapan öğretim üyelerine öncelik verilir. (Ek
cümle: 19/11/2014-6569/27 md.) Vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılacak
görevlendirmeler toplam iki yılı geçemez ve bu şekilde görevlendirilen öğretim üyelerine
idari görev verilemez.
c. Bu kanun kapsamına girmeyen Millî Savunma Üniversitesi, Jandarma ve Sahil
Güvenlik Akademisi ile Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının öğretim
elemanı ihtiyacı; bu kurumların tercihan bulundukları şehirlerdeki diğer yükseköğretim
kurumlarından koordine sonucu ismen yapacakları istek üzerine, ilgili rektörlüklerce (a)
fıkrasındaki esaslara göre karşılanır.
d. (Ek:17/9/2004-5234/2 md.) (a) fıkrası uyarınca, kendi üniversitelerinin aynı şehirdeki
diğer birimlerinden veya aynı şehirdeki diğer yüksek öğretim kurumlarından görevlendirilebilecek
öğretim elemanı bulunmaması halinde, başka şehirlerdeki yüksek öğretim kurumlarından ders
vermek üzere görevlendirilen öğretim elemanlarına 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre geçici
görev yolluğu ve anılan fıkradaki esaslara göre iki katı ek ders ücreti ödenir.
Öğretim üyesi ihtiyacının karşılanması:
Madde 41 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/22 md.)
Madde 41 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/22 md.)
Yükseköğretim Kurulunca; bu kanun kapsamındaki Devlet yükseköğretim
kurumlarının, çeşitli bilim ve sanat dallarındaki öğretim üyesi ihtiyaçları ve bu öğretim üyesi
ihtiyaçlarının hangi yükseköğretim kurumlarından karşılanacağı, öğretim üyesi mevcutları
dikkate alınarak tespit edilir ve ihtiyaçlar karşılanmak üzere ilgili üniversitelere bildirilir.
(İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 28/4/2011 tarihli ve E.: 2009/56, K.:
2011/71 sayılı Kararı ile.) Bu görevlendirmeler bir yarı yıldan az, dört yarı yıldan fazla
33
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu maddenin (a) fıkrasında yer alan “ders vermekle
görevli öğretim yardımcıları” ibaresi “öğretim görevlileri”, (c) fıkrasında yer alan “Türk Silahlı Kuvvetleri ve”
ibaresi “Millî Savunma Üniversitesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile”şeklinde değiştirilmiştir.
olmamak üzere kadroları kendi üniversitelerinde kalmak kaydıyla yapılır.
Bu madde hükümlerine göre veya 40 ıncı maddenin (b) fıkrası hükmüne göre yapılan
görevlendirmelerde tebligat, işten ayrılma, mehil müddeti ve işe başlama konularında Devlet
memurlarına ilişkin hükümler uygulanır.
Bu madde veya bu Kanunun 40 ıncı maddesinin (b) fıkrası hükümlerine göre yapılan
görevlendirmelerde, görevlendirme kararında görev süreleri belirtilir. Bunlara özlük hakları
kurumlarında devam etmek kaydıyla görev yapacağı kurumun bulunduğu yer ve özelliklerine
göre o kurum kadrolarında çalışanların yararlandıkları ödenek ve diğer haklar ve 6245 sayılı
Harcırah Kanununa göre geçici görev yolluğu, görev yapacağı üniversite bütçesinden ödenir.
Bu maddede veya bu Kanunun 40 ıncı maddesinin (b) fıkrasında belirtildiği şekilde
görevlendirildikleri kendilerine tebliğ edilenlerden kanuni süresi içinde göreve başlamayanlar
istifa etmiş sayılır. Bu şekilde istifa etmiş sayılanlar, bu hizmeti yerine getirmedikçe herhangi
bir yükseköğretim kurumunda yeniden görevlendirilemezler ve diğer kamu kuruluşlarında
çalıştırılamazlar.
Bilimsel denetim:
Madde 42 – Kurumlariçi Bilimsel Denetim:
Madde 42 – Kurumlariçi Bilimsel Denetim:
a. Öğretim elemanlarının bilimsel yönden denetlenmeleri, onların eğitim - öğretim,
bilimsel araştırma, yayım, seminer, klinik ve uygulama faaliyetleri üzerinde olur.
b. Her öğretim yılı sonunda, bölüm başkanı bölümün geçmiş yıldaki eğitim - öğretim ve
araştırma faaliyeti ile, gelecek yıldaki çalışma planını belirten bir raporu bağlı bulunduğu dekana
sunar. Dekan bu rapora kendi kanaatini de ekleyerek, rektöre gönderir. Rektör rapor ve görüşleri
değerlendirerek, gerekli tedbirleri alır ve yetersizlik ile ilgili kararlarını Yükseköğretim Kuruluna
bildirir. Enstitü ve yüksekokul müdürü raporunu bağlı olduğu rektör veya dekana gönderir.
c. Her öğretim elemanı, bilimsel araştırmalarının, yayınlarının ve verdiği dersleriyle
yönettiği seminerlerin ve uygulamaların listesini, yurt içinde ve dışında yapılan bilimsel
kongrelerdeki tebliğlerin birer örneğini, bağlı bulunduğu birim yöneticisinin aracılığıyla
rektörlüğe sunmak zorundadır. Yayımlanmayan eserlerin daktilo ile yazılmış birer kopyası
verilir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun eser sahibine tanıdığı haklar saklıdır.
d. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/23 md.) Öğretim elemanlarının bilimsel yayınları için
üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunda özel arşiv tutulur.
Öğretim ve Öğrenciler
Lisans düzeyinde öğretim:
Madde 43 – Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere
Madde 43 – Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere
göre aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim -
öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak
öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.
b. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/24 md.) Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim -
öğretim yapan üniversitelerde, eğitim - öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki
değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların
aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi
üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile
de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.
c. Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim yöntemleri ile her türlü
eğitim - öğretim yapabilirler.
d) (Ek: 21/4/2005 – 5335/10 md.) Yükseköğretim kurumları, yurt dışındaki
yükseköğretim kurumları ve diğer kuruluşlarla işbirliği tesis ederek ön lisans ve lisans
programları da dahil olmak üzere uluslararası ortak eğitim ve öğretim programları yürütebilirler.
Bu tür eğitim ve öğretim programlarının öğrenci girişi, müfredat, sınav ve değerlendirme
esasları ve mezuniyet şartları dahil, işleyişine ilişkin usûl ve esaslar Yükseköğretim Kurulunun
çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir.
Bu eğitim ve öğretim programlarına kayıtlı öğrencilerden alınacak öğrenim ücretleri,
gelir ve giderleri ile harcama usûl ve esasları Maliye Bakanlığının olumlu görüşü üzerine
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
34
Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma
ve sınavlar:
35
Madde 44 – (Değişik: 13/2/2011-6111/171 md.)
a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma
programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve
diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya
doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı
diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi
aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının
senatoları tarafından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi,
beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça
belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler
için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının
senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.
b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl
içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami
kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı
bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl
34
Bu paragraf, 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle eklenen (d) bendinin hükmüdür.
35
Bu madde başlığı “Öğretim süresi:”iken, 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 171 inci maddesiyle metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve
yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders
içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin
mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri
ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer
yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının
sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin
tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal
yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile
(...)
36
(...)
37
eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu
konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından
belirlenir.
c. (Değişik: 19/11/2014-6569/28 md.) Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık
sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her
dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans
programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl,
öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan
lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi
azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt
yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının
kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim
ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir.
Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü
eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan
yönetmelikle belirlenir.
Öğretim dili tamamen Türkçe olan programlarda mesleki yabancı dil dersleri dışında
zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı açılamaz; ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve
Yükseköğretim Kurulunun onayı ile isteğe bağlı olarak yabancı dil hazırlık sınıfı eğitimi
verilebilir; bu hazırlık sınıfında başarılı olamayan öğrencilerin ilişikleri kesilmez ve
eğitimlerine devam ederler. Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programların
hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin programdan ilişiği
kesilir. Öğretim dili tamamen veya kısmen yabancı dil olan programların hazırlık sınıfından
ilişiği kesilen öğrenciler kendi yükseköğretim kurumlarında öğretim dili Türkçe olan eşdeğer
bir programa kayıt yaptırabilirler. Ayrıca bu öğrenciler, kayıtlı olduğu yükseköğretim
36
19/11/2014 tarihli ve 6569 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “bu maddenin (c)
fıkrasında belirlenen sürelerde diploma alamayan öğrenciler bakımından, müfredat değişikliği veya isimleri
değişmemekle birlikte ders içeriğinin değişmesi ya da ders içeriği değişmemekle birlikte aradan uzun bir sürenin
geçmesi nedeniyle, daha önce başarılı olunan derslerden hangilerini yeniden almaları gerektiği;” ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.
37
18/6/2017 tarihli ve 7033 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “eğitim-öğretim süreçlerinin
sürekli iyileştirilmesine yönelik iç ve dış kalite güvencesi uygulamaları ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
kurumunda eşdeğer program bulunmaması hâlinde talep etmeleri durumunda Ölçme, Seçme
ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından bir defaya mahsus olmak üzere kayıt yaptırdığı
yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak
için aranan taban puanından düşük olmaması şartıyla öğretim dili Türkçe olan programlardan
birine merkezî olarak yerleştirilebilirler.
Ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son
sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlar
sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları
almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre
öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik
hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınır.
İzledikleri programdan mezun olmak için gerekli bütün derslerden geçer not aldıkları hâlde
yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları
sebebiyle ilişikleri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esasına göre öğretim
yapılan kurumlarda son sınıf) öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri
derslerden sınırsız sınav hakkı tanınır. Bunlardan uygulamalı, uygulaması olan ve daha önce
alınmamış dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz. Açılacak sınavlara, üst üste veya
aralıklı olarak toplam üç eğitim-öğretim yılı hiç girmeyen öğrenci, sınırsız sınav hakkından
vazgeçmiş sayılır ve bu haktan yararlanamaz. Sınırsız hak kullanma durumunda olan öğrenciler
sınava girdiği ders başına öğrenci katkı payını/öğrenim ücretini ödemeye devam ederler. Ancak
bu öğrenciler, sınav hakkı dışındaki diğer öğrencilik haklarından yararlanamazlar. (Değişik
cümle: 15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim öğrencileri, katkı payı veya öğrenim ücretini
ödemeleri ve her dönem başında kayıtlarını yenilemeleri koşuluyla bu sürelerle kısıtlı değildir.
(Ek cümle: 15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim sisteminde üst üste dört dönem bu koşulları
yerine getirmeyen öğrencinin ilgili programdan ilişiği kesilir.
Derslere devam yükümlülüklerini yerine getirdikleri hâlde, yıl içi ve yıl sonu sınav
yükümlülüklerini bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak yerine getiremedikleri için
öğretim kurumları ile ilişiği kesilen hazırlık sınıfı ve birinci sınıfta en fazla bir dersten, ara
sınıflarda ise en fazla üç dersten başarısız olan öğrencilere üç yıl içinde kullanacakları üç sınav
hakkı, not ortalamasını tutturamadıkları için hazırlık sınıfı dâhil ara sınıflarda da sene kaybeden
öğrencilere diledikleri üç dersten bir sınav hakkı verilir. Sınav hakkı verilenler, yıl içi veya yıl
sonu sınavı olduğuna bakılmaksızın başvurmaları hâlinde üniversite veya yüksek teknoloji
enstitülerinin her eğitim-öğretim yılı başında açacakları sınavlara alınırlar. Sınavların sonunda
sorumlu oldukları tüm dersleri başaranların kayıtları yeniden yapılır ve öğrenimlerine kaldıkları
yerden devam ederler. Bu durumda olan öğrencilerin sınavlara girdikleri süre, öğrenim süresinden
sayılmaz. Bu sınavlara katılan öğrenciler öğrencilik haklarından hiçbir şekilde yararlanamazlar.
ç. Bir yılda üç dönem öğretim veren yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanlarının
bu Kanunun 36 ncı maddesinde belirlenen haftalık zorunlu ders yükleri, sadece iki dönem için
aranır. Tez danışmanlıkları hariç, üçüncü dönemde de ders vermeleri halinde, bu derslerle ilgili
olarak kendilerine ek ders ücreti ödenir.
d. Yeterlilik, seviye tespit veya ders başarılarını ölçen tüm sınavlar, kağıt ortamında ve eş
zamanlı olarak yapılabileceği gibi, alan ve zorluk düzeyine göre tasnif edilerek güvenli biçimde
saklanan bir soru bankasından, her bir adaya farklı zamanlarda farklı soru sorulmasına izin
verecek şekilde elektronik ortamda da yapılabilir. Sınavlarda sorulacak soruların hazırlanması,
soru bankasının oluşturulması ve şifrelenmesi, sınav sorularının kağıt ortamında veya elektronik
ortamda saklanması ile sınav güvenliğinin sağlanmasına ilişkin ilkeler Yükseköğretim Kurulu
tarafından belirlenir.
e. Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı
ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine
dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü önlisans, lisans ve lisansüstü
uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar,
uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması,
sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller
ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
Uzaktan öğretim programı kapsamında yükseköğretim kurumlarında ders veren
öğretim elemanlarına, haftalık 10 saati geçmemek üzere verdikleri ders başına, 2914 sayılı
Kanunun 11 inci maddesindeki unvanlar itibarıyla belirlenen ek ders ücretinin beş katını
geçmemek üzere yükseköğretim kurumları yönetim kurulunca belirlenecek tutarda ek ders
ücreti ödenir. Ders malzemelerinin hazırlanması, derse kaydolan öğrenci sayısı, dersin canlı
veya kayıttan verilmesi, öğrencilerin sorularına verilen cevaplar, ödev veya uygulamaların
değerlendirilmesi için harcanan süreler ile uzaktan öğretimle verilen derslere katılan öğrenci
sayısı esas alınarak öğretim elemanlarına yapılacak ek ders ücreti ile ders malzemelerinin
hazırlanmasında veya dersin yürütülmesinde fiilen katkıda bulunanlara yapılacak ödemelere
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu
tarafından belirlenir. Ancak, yukarıda belirtilen her türlü ödemelerin toplamı uzaktan öğretim
için yatırılan toplam öğrenim ücretinin yüzde yetmişini geçemez. Uzaktan öğretim için
yatırılan öğrenim ücretinin bu fıkraya göre yapılan ödemeler sonrası kalan kısmı ile elektronik
ortamda veya internet ortamında sunulan uzaktan öğretim materyalinden elde edilen gelirler,
ilgili birimin veya yükseköğretim kurumunun mal ve hizmet alımlarında kullanılır.
Senato tarafından uygun görülmesi halinde, birinci ve ikinci öğretim programlarındaki
bazı dersler, sadece uzaktan öğretim yoluyla verilebilir. Ancak bu şekilde verilen dersler için
öğrencilerden ilave bir ödeme talep edilemez.
Birinci ve ikinci öğretim programlarındaki bir dersin hem örgün öğretim yoluyla hem de
uzaktan öğretim yoluyla verilmesinin senato tarafından uygun görülmesi halinde; dersi uzaktan
öğretim yoluyla almayı tercih eden öğrencilerden, bu Kanunun 46 ncı maddesinin (c) fıkrasına
göre belirlenen kredi başına öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti alınır. Dersin uzaktan öğretim
yoluyla verilmesinde görev alan öğretim elemanı ve diğer personele, dersi uzaktan öğretim
yoluyla almayı tercih eden öğrencilerden alınan öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti toplamının
yüzde yetmişini geçmeyecek şekilde bu fıkranın ikinci paragrafına göre ödeme yapılır.
Dersleri verecek yeterli öğretim elemanı bulunmayan yükseköğretim kurumlarında
uzaktan öğretim yoluyla ders vermek üzere Yükseköğretim Kurulu tarafından görevlendirilen
öğretim elemanlarına, ders yükü dikkate alınmaksızın haftalık 10 saati geçmeyecek şekilde
2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesindeki unvanlar itibarıyla belirlenen ek ders ücretinin dört
katını geçmemek üzere ek ders ücreti ödenir.
f. Yükseköğretim kurumları ile iş dünyası ve diğer paydaşlar arasındaki ilişkileri
geliştirmek amacıyla danışma kurulları oluşturulabilir. Danışma kurullarının oluşumu ve
görevleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Yükseköğretime giriş ve yerleştirme:
38
Madde 45 – (Değişik: 30/3/2012 - 6287/14 md.)
Madde 45 – (Değişik: 30/3/2012 - 6287/14 md.)
Yükseköğretime giriş ve yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır:
a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini
sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve
esaslara göre yapılır.
b. Yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen
merkezî sınavlarla girilir. Yerleştirme puanlarının hesaplanmasında adayların ortaöğretim
başarıları dikkate alınır. Ortaöğretim bitirme başarı notları en küçüğü ikiyüzelli, en büyüğü
beşyüz olmak üzere ortaöğretim başarı puanına dönüştürülür. Ortaöğretim başarı puanının
yüzde onikisi yerleştirme puanı hesaplanırken merkezî sınavdan alınan puana eklenir.
c. Ortaöğretim kurumlarını birincilik ile bitiren adaylar için mevcut kontenjanların
yanı sıra Yükseköğretim Kurulu kararı ile ayrı kontenjanlar belirlenebilir.
d. (Değişik: 2/12/2016 - 6764/25 md.) Bir mesleğe yönelik program uygulayan liselerin
mezunlarının, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek aynı alanda bir önlisans programına
yerleşmelerinde, merkezi sınavlardan almış oldukları puanlara bu fıkranın (b) bendine göre
hesaplanan ortaöğretim başarı puanı ve bu puanın Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit
edilecek katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak puan eklenir.
e. Önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde
onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı
ayrılabilir.
f. Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan
öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından
belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu
olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu
tarafından yapılır.
g. Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslara göre, belli sanat ve spor
dallarında üstün kabiliyetli olduğu tespit edilen öğrenciler ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik
Araştırma Kurumunca tespit edilen uluslararası bilimsel yarışmalarda ödül kazanan
38
Bu maddenin başlığı “Yükseköğretime giriş” iken 30/3/2012 tarihli ve 6287 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
öğrenciler, ilgili dallarda eğitim yapmak kaydıyla yükseköğretim kurumlarına yerleştirilebilir.
(Ek cümle: 16/2/2016-6676/4 md.) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunca
tespit edilen ve Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen ulusal ve uluslararası düzeyde
düzenlenen bilimsel yarışmalarda ilk üçe giren öğrencilerin ilgili dallardaki lisans
programlarına yerleştirilmelerinde, merkezi sınavlardan almış oldukları puanlara, bu
maddenin (b) bendine göre hesaplanan ortaöğretim başarı puanı ve bu puanın Yükseköğretim
Kurulu tarafından tespit edilecek katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak puan eklenir.
Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri:
39
Madde 46 – (Değişik: 13/2/2011-6111/172 md.)
Madde 46 – (Değişik: 13/2/2011-6111/172 md.)
a. Yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri,
yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim Kurulunca
hesaplanır. Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci
öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden,
birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır.
Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan
öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci
başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet
maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından
karşılanır. Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz.
b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu
tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı,
öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin
usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı
payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak
asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.
40
c. (...)
41
bir ders için kredi başına ödenecek katkı payı veya öğrenim ücreti tutarları,
her bir dersin kredisinin ilgili dönemde alınması gereken toplam ders kredisine oranlanması
sonucu bulunacak katsayının ilgili dönem için belirlenen öğrenci katkı payı veya öğrenim
ücreti ile çarpılarak, ilgili yükseköğretim kurumunca dönem başlarında hesaplanır.
42
ç. (Değişik: 27/3/2015-6637/20 md.) Diploma programlarının hazırlık sınıfı eğitimi
hariç olmak üzere, iki yıllık ön lisans ve dört, beş ve altı yıllık lisans programlarından bu süreler
sonunda mezun olamayan öğrencilerden, ilgili dönem için öngörülen katkı payı ve öğrenim
39
Bu madde başlığı “Cari Hizmet Maliyeti” iken, 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 172 nci maddesiyle
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
40
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Maliye Bakanlığı ile
Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde, “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
41
27/3/2015 tarihli ve 6637 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bu maddenin (ç) fıkrasında
belirtilen durumlarda her” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
42
19/11/2014 tarihli ve 6569 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(ç), (d) ve (e) fıkralarında”
ibaresi “(ç) fıkrasında” şeklinde değiştirilmiştir.
ücreti alınır. Çift ana dal programında kayıtlı olan öğrencilerden ise diploma programının
öğrenim süresi ve ilave bir yıl sonunda bu madde hükümlerine göre katkı payı alınır.
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen öğrenim sürelerinde lisansüstü programlardan
mezun olamayan öğrencilerden de bu madde hükümlerine göre katkı payı alınır.
d. (Mülga: 19/11/2014-6569/29 md.)
e. (Mülga: 19/11/2014-6569/29 md.)
f. (Mülga: 19/11/2014-6569/29 md.)
g. Öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretleri, ilgili dönem başlarında ödenir. Süresi
içinde katkı payı veya öğrenim ücretini ödemeyenler ve mazeretleri ilgili yükseköğretim
kurumunun yönetim kurulunca kabul edilmeyenler, o dönem için kayıt yaptıramaz ve
öğrencilik haklarından yararlanamaz. Ödeme güçlüğü bulunan birinci öğretim öğrencilerinin
ödemesi gereken katkı payının tamamı, talepleri halinde Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumunca katkı kredisi olarak verilebilir.
ğ. İkinci öğretimde alınacak öğrenim ücreti, öğrenci cari hizmet maliyetinin yarısından az
olamaz. İkinci öğretimde alınacak ücretlerin Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarı öğrencilerin
başta beslenme olmak üzere barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmetlerinde kullanılır.
43
h. Hazırlık sınıfı hariç, bulundukları bölümde her bir dönem için belirlenen asgari
derslerden başarılı olan ve bu dersleri alan öğrencilerin başarı ortalamasına göre dönem sonu
itibariyle yapılacak sıralamada ilk yüzde ona giren ikinci öğretim öğrencileri, bir sonraki dönemde
birinci öğretim öğrencilerinin ödeyecekleri öğrenci katkı payı kadar öğrenim ücreti öder.
ı. Hazırlık sınıfı hariç, bulundukları bölümde her bir dönem için belirlenen asgari
derslerden başarılı olan ve bu dersleri alan öğrencilerin başarı ortalamasına göre dönem sonu
itibariyle yapılacak sıralamada ilk yüzde ona giren birinci öğretim öğrencileri, bir sonraki
dönemde ödeyecekleri öğrenci katkı payının yarısını öder.
i. Öğrenci sosyal tesisleri ile faaliyetlerinden elde edilen gelirler, yükseköğretim
kurumlarınca önceki yıllarda basılan süreli ya da süresiz yayınlar ile elektronik ortamda veya
internet ortamında sunulan ders materyallerinden elde edilen gelirler, öğrenci katkı payı olarak
tahsil edilen gelirler ile diğer gelirler; en geç tahsil edildiği ayın sonuna kadar ilgili
yükseköğretim kurumu hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar, yükseköğretim kurumu bütçesine
öz gelir olarak kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar karşılığı olarak ilgili yükseköğretim kurumu
bütçesinde öngörülen ödenekler, gelir gerçekleşmelerine göre kullandırılır. Kaydedilen
ödenekler, başta öğrencilerin beslenme, barınma, sağlık, spor, kültür ve diğer sosyal hizmet
giderleri olmak üzere, kalkınma planı ve programlarına uygun olarak yükseköğretim
kurumunun cari, sermaye, transfer giderleri ile öğrencilerin kısmi zamanlı olarak geçici işlerde
çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde kullanılır.
j. Bu maddeye göre elde edilen gelirlerin en fazla yüzde onu, yükseköğretim kurumu
yönetim kurulunun tespit edeceği başarılı ve gelir düzeyi düşük öğrencilerin kitap, kırtasiye
43
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca”
ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
ile beslenme ve barınma yardımı ödemelerinde kullanılır.
k. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından burs verilenler veya burs
alma şartlarını taşıyanlara öncelik verilmek suretiyle hizmetlerine ihtiyaç duyulan öğrenciler,
öğrenim gördükleri yükseköğretim kurumlarındaki geçici işlerde kısmi zamanlı olarak
çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılan öğrenciler, bu çalışmalarından dolayı işçi olarak kabul
edilmez. Kısmi zamanlı olarak çalıştırılan öğrencilere bir saatlik çalışma karşılığı ödenecek
ücret, 4857 sayılı İş Kanunu gereğince 16 yaşından büyük işçiler için belirlenmiş olan günlük
brüt asgari ücretin dörtte birini geçmemek üzere, yükseköğretim kurumu yönetim kurulu
tarafından belirlenir. Kısmi zamanlı çalışma karşılığı ücret ödenmesi, Yüksek Öğrenim Kredi
ve Yurtlar Kurumu tarafından verilmekte olan burs veya öğrenim kredisinin kesilmesi veya
aynı Kuruma ait yurtlardan yararlanma hakkının kaldırılması sonucunu doğurmaz. Kısmi
zamanlı olarak öğrenci çalıştırılmasına ilişkin haftalık çalışma süreleri ile diğer usul ve esaslar
Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
l. (Ek: 18/6/2017-7033/15 md.) Organize sanayi bölgelerinde kurulan meslek
yüksekokulları için öğrenci başına ilgili yükseköğretim kurumlarına, Yükseköğretim Kurulu
bütçesine bu amaçla tahsis edilen ödenekten eğitim desteği yapılabilir. Eğitim desteğinin
tutarı ve kullanımı ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüşü
üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
Sosyal hizmetler:
Madde 47 – Faaliyetlerin Düzenlenmesi:
Madde 47 – Faaliyetlerin Düzenlenmesi:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/28 md.) Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim
Kurulunun yapacağı plan ve programlar uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının
korunması, barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal
ihtiyaçlarını karşılamak ve bu amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı sağlık
merkezleri, mediko - sosyal merkezleri, öğrenci kantin ve lokantaları açmak, toplantı, sinema ve
tiyatro salonları, spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan öğrencilerin en
iyi şekilde yararlanmaları için gerekli önlemleri almakla görevlidirler.
b. Yükseköğretim kurumları, özel ve kamu kuruluşları ile işbirliği yaparak mezunlarına
iş bulmakta yardımcı olurlar.
c. Üniversiteler rehberlik ve psikolojik danışma merkezleri kurar, öğrencilerin kişisel
ve ailevi sorunlarını çözümlemeye çalışır.
d. Kamu kuruluşları adına, Üniversitelerde okuyacak öğrencilere bu kuruluşlarca
verilecek bursların bilim dallarına dağılımı ve sayısı, insangücü ihtiyacı ve öğretim elemanı
yetiştirilmesi bakımından, devlet kalkınma planları ilke ve hedeflerine göre Yükseköğretim
Kurulu tarafından belirtilir. Burslu öğrencilerin harçları ile laboratuvar, sınav ve diploma
masrafları burs kapsamına girer.
Ders kitapları ve eğitim-öğretim araçlarının basılıp çoğaltılması:
44
Madde 48 – (Değişik: 26/6/2001 - 4689/1 md.)
Madde 48 – (Değişik: 26/6/2001 - 4689/1 md.)
Üniversitelerde ders kitapları, bilgisayar ve elektronik ortamlarda hazırlanan eğitim-
öğretim ve uzaktan öğretim ilkelerine göre oluşturulan her türlü materyal ilgili üniversite veya
Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanır ve hazırlattırılır ve öğrencilere uygun bedelle
satılır. Ders aracı olarak kullanılan kitap ve her türlü materyali öğretim elemanları kendi
hesaplarına bastıramaz ve çoğaltamazlar, bunlar ilgili üniversite tarafından basılır, bastırılır
veya çoğaltılır. Ancak, başvurdukları eğitim-öğretim yılı içinde bastırılamayacağı, kurumun
yönetim kurulunca yazılı olarak bildirilen kitapları kendilerinin bastırma hakları saklıdır.
Ders kitapları, bilgisayar ve elektronik ortamlarda hazırlanan eğitim-öğretim ve uzaktan
öğretim ilkelerine göre oluşturulan her türlü materyalle ilgili olarak uygulanacak esaslar ve
ödenecek telif hakları Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca
belirlenir.
Yabancı dil hazırlık eğitim - öğretimi:
Madde 49 – Eğitim - öğretimini kısmen veya tamamen bir yabancı dilden yapan
Yükseköğretim Kurumları, kaydını yaptıran öğrencileri, öğrenimde kullanılacak yabancı dilde
bir yeterlilik sınavına tabi tutarlar. Yetersiz bulunan öğrenciler için esasları Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilecek, bir yıla kadar süreli, bir yabancı dil hazırlık öğrenimi uygulanır.
(Mülga son cümle: 19/11/2014-6569/33 md.) (...)
Normal öğrenimin devamı süresince öğrencilerin yabancı dil bilgilerinin geliştirilmesi
için öğretim kurumlarınca gerekli önlemler devamlı şekilde alınır.
Lisans üstü öğretim:
Madde 50 – Usul ve şartları;
Madde 50 – Usul ve şartları;
a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek
lisans, veteriner hekimlikte uzmanlık, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak
isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası
Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler.
45
b. Yükseköğretim kurumları, lisans üstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak
üzere gerekli planlamayı yapar ve önlemleri alır.
c. (Mülga: 1/8/1996-4160/5 md.)
d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan
yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna
da atanabilirler.
46
44
Bu maddenin başlığı, “Ders kitapları ve teksirlerin basılması” iken, 26/6/2001 tarih ve 4689 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
45
19/11/2014 tarihli ve 6569 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu bende “yüksek lisans” ibaresinden sonra
gelmek üzere “, veteriner hekimlikte uzmanlık” ibaresi eklenmiştir.
46
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “öğretim yardımcılığı
kadrolarından birine de” ibaresi “araştırma görevlisi kadrosuna da”şeklinde değiştirilmiştir.
e. Tıpta uzmanlık öğrenimi yapanlara verilecek aylık veya ödeneklerin tespitinde, aynı
durumda bulunan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığındaki personelin aylık ve ödenekleri
gözönünde tutulur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Memurlar ve Diğer Görevliler
Yönetim örgütleri:
Madde 51 –
Madde 51 –
a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana, üniversitelerde rektöre bağlı, merkez
yönetim örgütünün başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı daire başkanları,
müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri, uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak
üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ve diğer görevliler bulunur.
Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda kurulların, üniversitelerde yönetim
kurulunun kararı ile genel hükümlere göre kurulur.
b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim örgütünün başında bir fakülte
sekreteri, enstitü ve yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı enstitü veya
yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere
gerekli görüldüğü takdirde, yeteri kadar müdür ve diğer görevliler çalıştırılır. Bunlar arasındaki
iş bölümü dekanın veya müdürün onayından sonra uygulanmak üzere ilgili sekreterce yapılır.
c. Genel sekreter ve sekreterler oy hakkı olmaksızın bağlı bulundukları kurumun
kurullarında raportörlük yaparlar.
Atamalar:
Madde 52 – Atama esasları:
Madde 52 – Atama esasları:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/29 md.) (...)
47
Genel Sekreter ile daire başkanları,
müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, yükseköğretim üst kuruluşlarında ilgili kuruluşların
görüşü alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı; üniversitelerde ise yönetim
kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin
atanması, ilgilidekan ve müdürün önerisi üzerine rektör tarafından yapılır.
b. Üst kuruluşların ve üniversitelerin genel sekreterlerinin üniversite lisans diplomasına,
fakülte sekreterleri ile enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin yükseköğretim diplomasına sahip
olmaları şarttır.
c. Memurların atanmaları; fakültelerde ve bağlı kuruluşlarda dekanların, rektörlüğe bağlı
kuruluşlarda ilgili müdürlerin, yükseköğretim üst kuruluşlarında ve üniversite merkez örgütünde
genel sekreterin önerisi üzerine kadro esas alınmak üzere başkan veya rektör tarafından yapılır.
d. Yardımcı hizmetler sınıfı personeli, yükseköğretim üst kuruluşlarında, rektörlükte
ve rektörlüğe bağlı kuruluşlarda genel sekreterin önerisi üzerine başkan veya rektör,
fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda fakülte sekreterinin önerisi üzerine dekanlar,
enstitü ve yüksekokullarda sekreterin önerisi üzerine müdür tarafından atanırlar.
47
17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer
alan “Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanı,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
e. Yükseköğretim üst kuruluşlarının ve üniversitelerin, yönetim personeli için aylıklı
veya sözleşmeli kadroları, yükseköğretim üst kuruluşlarında başkan, üniversitelerde ise rektör
tarafından tespit edilir ve ilgili makamlara önerilir.
f. Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerde görevli memur ve diğer görevliler,
üst kuruluşlarda genel sekreterlerin, üniversitelerde rektörlerin istek ve önerisi üzerine diğer
kamu kuruluşlarına veya Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından yükseköğretim üst
kuruluşları veya yükseköğretim kurumları arasında atanabilirler.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Disiplin ve Ceza İşleri
Genel esaslar:
Madde 53 –
Madde 53 –
a. (Değişik: 2/12/2016 - 6764/26 md.) Yükseköğretim Kurulu Başkanı üst kuruluşlar,
rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürlerinin (...)
48
; rektör, üniversitenin;
bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürü, bağımsız vakıf meslek yüksekokulunun; dekan,
fakültenin; enstitü ve yüksekokul müdürleri, enstitü ve yüksekokulların; kadrosu bulunan
uygulama araştırma merkezi ile bağımsız enstitü müdürleri, uygulama araştırma merkezi ile
enstitünün; bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri de bağlı birim personelinin disiplin
amirleridir.
b. (Değişik: 2/12/2016 - 6764/26 md.)
Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının
öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten
kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim
mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır. (Ek cümleler: 15/4/2020-
7243/7 md.) Öğretim elemanları dışında iş sözleşmesiyle çalışan personel 22/5/2003 tarihli ve
4857 sayılı İş Kanunu ve iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesine tabidir. Memurlar hakkında
ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesi uygulanır.
48
(1) (Değişik: 15/4/2020-7243/7 md.) Uyarma: Öğretim elemanına, görevinde ve
davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını
gerektiren fiiller şunlardır:
a) Maiyetindeki elemanların yetiştirilmesinde özen göstermemek.
b) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi,
kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek.
c) Görevin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen
usul ve esasların yerine getirilmesinde, kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak.
d) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak.
48
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, (a) fıkrasında yer alan “ve 53/Ç maddesinin
birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan fiillerle ilgili olarak öğretim elemanlarının” ibaresi madde metninden
çıkarılmış, (b) fıkrasının birinci paragrafında yer alan “elemanları, memur ve diğer personeline” ibaresi
“elemanlarına” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) (Ek cümle: 15/4/2020-7243/7 md.) Kınama: Öğretim elemanına, görevinde ve
davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiiller
şunlardır:
49
a) (Mülga: 15/4/2020-7243/7 md.)
b) Resmi olarak ders vermekle yükümlü bulunulan öğrencilere özel ders vermek.
c) (Mülga: 15/4/2020-7243/7 md.)
d) Üniversite veya bağlı birimlerin sınırları içinde herhangi bir yeri kurumun izni
olmadan hizmetin amaçları dışında kullanmak veya kullandırmak.
e) Yayınlarında hasta haklarına riayet etmemek.
f) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda veya diğer klinik araştırmalarda ilgili
mevzuat hükümlerine aykırı davranmak.
g) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık
izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak.
h) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların
açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan
elde edilen verileri yayımlamak.
ı) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri
yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.
j) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası
sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.
k) Araştırmacılar veya yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel
zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlülüğüne uymamak.
l) (Mülga: 15/4/2020-7243/7 md.)
m) İçeriği itibarıyla şiddet veya nefret amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini
basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları teşhir etmek yahut kurumların herhangi bir yerine
asmak.
50
n) Yükseköğretim kurumları içinde siyasi parti faaliyetinde bulunmak veya siyasi parti
propagandası yapmak.
o) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Görevin tam ve zamanında yapılmasında, görev
mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, kusurlu davranmak.
p) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Mevzuatta öngörülen bildirim yükümlülüğünü yerine
getirmemek.
r) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Görevi sırasında amirine sözle saygısızlık etmek.
s) (Ek:15/4/2020-7243/7 md.) Görevle ilgili resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel
işlerinde kullanmak, kaybetmek veya kusurlu davranışlarıyla bunlara zarar vermek.
49
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere
ilave olarak bu Kanun kapsamındaki kamu görevlileri için kınama” ibaresi “Kınama” şeklinde değiştirilmiştir.
50
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “, terör ve” ibaresi “veya”
şeklinde, “veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek” ibaresi “veya bunları teşhir
etmek yahut kurumların herhangi bir yerine asmak” şeklinde değiştirilmiştir.
t) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) (İptal alt bent: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2023
Tarihli ve E: 2020/55, K: 2023/228 Sayılı Kararı ile.)
u) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Görevi gereği katılmakla yükümlü olduğu kurul ve
toplantılara izinsiz veya özürsüz olarak bir yıl içinde birden fazla katılmamak.
(3) Aylıktan veya ücretten kesme: Brüt aylıktan; veya ücretten bir defaya mahsus
olmak üzere 1/30 ila 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Aylıktan veya ücretten kesme cezasını
gerektiren fiiller şunlardır:
51
a) Yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarının organlarında yapılan
konuşma ve alınan kararları, yetkili olmadığı halde organ veya üyelerinin aleyhinde davranışlara
yol açmak maksadıyla dışarı yaymak.
b) Kuruma ait araç, gereç, belge ve benzeri eşyayı görevin sona ermesine ve kurumca
yazı ile istenmesine rağmen belirlenen süre içinde geri vermemek.
c) Araştırma ve deneylerde, hayvanlara ve ekolojik dengeye zarar vermek.
d) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin
verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve
korunmasını sağlamamak.
e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve
cihazları amaç dışı kullanmak.
f) (Mülga: 15/4/2020-7243/7 md.)
g) Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun
olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik
atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak.
h) Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil
etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif
katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı hâlde
nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek.
ı) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak suç isnadında bulunmak.
j) Hukuka aykırı olarak kurumun bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına kasten
girmek veya orada kalmak.
k) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Akademik atama ve yükseltmelere ilişkin başvurularda
bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak.
l) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Kasıtlı olarak; görevi tam ve zamanında yapmamak,
görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek.
m) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Özürsüz ve kesintisiz 3 - 9 gün göreve gelmemek.
n) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Görev yeri sınırları içerisinde herhangi bir yerin
toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak, bu yeri
kullanmak veya kullandırmak.
51
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “Devlet yükseköğretim
kurumlarında brüt” ibaresi “Brüt” şeklinde, “; vakıf yükseköğretim kurumlarında brüt” ibaresi “veya” şeklinde,
“657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak bu Kanun kapsamındaki kamu görevlileri için aylıktan” ibaresi
“Aylıktan” şeklinde değiştirilmiştir.
o) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Yasaklanmış her türlü yayını basmak, çoğaltmak,
dağıtmak veya teşhir etmek.
(4) Kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme: Devlet
yükseköğretim kurumlarında görev yapan aylıklı öğretim elemanlarının bulundukları
kademedeki ilerlemelerinin fiilin ağırlık derecesine göre bir ila üç yıl arasında durdurulması;
vakıf yükseköğretim kurumları öğretim elemanlarının ise fiilin ağırlık derecesine göre üç ila altı
ay süreyle brüt ücretinden 1/30 ila 1/8 arasında kesintiye gidilmesidir. Kademe ilerlemesinin
durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
52
a) Hizmet içinde resmi bir belgeyi tahrif etmek, yok etmek, gizlemek veya sahte
olarak düzenlemek, sahte belgeyi bilerek kullanmak, kullandırmak.
b) Görevi sebebiyle veya görevi sırasında doğrudan veya dolaylı olarak her ne ad
altında olursa olsun menfaat sağlamak, iş sahiplerinden veya öğrencilerden borç para istemek
veya almak.
c) Kamu hizmetlerinin yürütülmesini engellemek, boykot ve işgal eyleminde bulunmak.
d) Ders, seminer, konferans, laboratuvar, grafik çalışma ve sınav gibi öğretim
çalışmalarının yapılmasına engel olmak; görevlileri, öğrencileri eğitim-öğretim alanı dışına
çıkartmak; görev yapılmasına engel olmak; öğrencileri bu tür davranışlara teşvik etmek veya
zorlamak ya da bu maksatla yapılacak hareketlere iştirak etmek.
e) Basın-yayın veya bilişim sistemlerini kullanarak amiri, iş arkadaşları, personeli,
hizmetten yararlananlar veya öğrencileri hakkında gerçeğe aykırı açıklamada veya haksız
isnatta bulunmak veya rızaları olmaksızın özel hayatlarıyla ilgili açıklama yapmak.
f) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili
mevzuat hükümlerine aykırı davranmak suretiyle kişilere zarar vermek.
g) Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya
materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda
araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek.
h) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç,
din ve mezhep ayrımı yapmak, görevin gereklerine aykırı davranmak suretiyle kişilerin yarar
veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak.
52
ı) (Mülga: 15/4/2020-7243/7 md.)
j) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde
ayrı yayınlar olarak sunmak.
k) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek.
52
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “bulunulan kademedeki
ilerlemenin,” ibaresi “görev yapan aylıklı öğretim elemanlarının bulundukları kademedeki ilerlemelerinin”
şeklinde, “vakıf yükseköğretim kurumlarında” ibaresi “vakıf yükseköğretim kurumları öğretim elemanlarının”
şeklinde, “brüt ücretten 1/4 ila 1/2” ibaresi “brüt ücretinden 1/30 ila 1/8” şeklinde ve “657 sayılı Kanundaki
fiillere ilave olarak bu Kanun kapsamındaki kamu görevlileri için kademe ilerlemesinin durdurulması” ibaresi
“Kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme” şeklinde değiştirilmiş, bendin (h) alt
bendine “ayrımı yapmak,” ibaresinden sonra gelmek üzere “görevin gereklerine aykırı davranmak suretiyle”
ibaresi eklenmiştir.
l) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek.
m) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) İlgili kanunların tanıdığı istisnalar dışında ticaret yapmak,
yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak.
n) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Görevi gereği öğrendiği ve gizli kalması gereken bilgi
ve belgeleri açıklamak.
o) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya hizmetten
yararlananlara hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek.
(5) Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma: Akademik bir kadroya bir daha atanmamak
üzere üniversite öğretim mesleğinden çıkarmadır. (Değişik cümle: 15/4/2020-7243/7 md.)
Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
a) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Başkalarına ait özgün fikir, metot, veri veya eserleri
bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendisine ait gibi
göstermek.
b) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Atama ve yükselmelerde, unvan veya derece
kazanılmasında; anket uygulama, veri toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar
dışında kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında veya
ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmalar kullanmak.
c) (Ek: 15/4/2020-7243/7 md.) Özürsüz veya izinsiz olarak bir yılda toplam 20 gün
göreve gelmemek.
(6) Kamu görevinden çıkarma: Kamu kurum ve kuruluşları ile vakıf yükseköğretim
kurumlarında öğretim elemanı ve memur olarak bir daha atanmamak üzere kamu görevinden
çıkarmadır. Kamu görevinden çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
53
a) (Değişik: 15/4/2020-7243/7 md.) Terör niteliğinde eylemlerde bulunmak veya bu
eylemleri desteklemek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütler için kullanmak ya da kullandırmak.
b) Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine
fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak.
c) Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede
yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak.
d) Uyuşturucu veya uyuşturucu olarak kabul edilen diğer uyarıcı maddeleri kullanmak,
bulundurmak, başkalarına vermek, kullanılmasını özendirmek, satmak, imal etmek.
e) Hukuka aykırı olarak kurumun verilerini elde etmek, kaydetmek, kullanmak,
depolamak, dağıtmak, değiştirmek veya yok etmek.
f) Kurumun bilişim sistemlerinin işleyişini kasten engellemek veya bozmak.
c. (Değişik: 14/4/1982 - 2653/3 md.) Ceza soruşturması usulü:
Yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile yükseköğretim kurumları
yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli öğretim elemanlarının ve bu kuruluş ve kurumların 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarının görevleri dolayısıyla ya da görevlerini
53
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere
ilave olarak bu Kanun kapsamındaki kamu görevlileri için kamu” ibaresi “Kamu” şeklinde değiştirilmiştir.
yaptıkları sırada işledikleri ileri sürülen suçlar hakkında yetkili makamlarca inceleme
başlatılabilir, inceleme sonucunda soruşturma açılmasına karar verilmesi ya da doğrudan
soruşturma başlatılması hâlinde aşağıdaki hükümler uygulanır:
54
(1) İlk soruşturma:
Yükseköğretim Kurulu Başkanı için, kendisinin katılmadığı, Milli Eğitim Bakanının
başkanlığındaki bir toplantıda, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek en az üç
kişilik bir kurulca, diğerleri için, Yükseköğretim Kurulu Başkanınca veya diğer disiplin
amirlerince doğrudan veya görevlendirecekleri uygun sayıda soruşturmacı tarafından yapılır.
Öğretim elemanlarından soruşturmacı tayin edilmesi halinde, bunların, hakkında
soruşturma yapılacak öğretim elemanının akademik unvanına veya daha üst akademik unvana
sahip olmaları şarttır.
(2) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına;
a) Yükseköğretim Kurulu Başkan ve üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme Kurulu
Başkan ve üyeleri hakkında Danıştayın 2 nci Dairesi,
b) Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumu rektörleri, rektör yardımcıları ile üst kuruluş
genel sekreterleri hakkında, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek üç kişilik kurul,
55
c) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu üyeleri, fakülte dekanları
ve dekan yardımcıları, enstitü ve yüksekokul müdürleri ve yardımcıları ile üniversite genel
sekreterleri hakkında, rektörün başkanlığında rektörce görevlendirilen rektör yardımcılarından
oluşacak üç kişilik kurul,
d) Öğretim elemanları, fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterleri hakkında üniversite
yönetim kurulu üyeleri arasından oluşturulacak üç kişilik kurul,
e) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar hakkında, mahal itibariyle
yetkili il idare kurulu,
Karar verir.
f) Yükseköğretim Kurulu ile üniversite yönetim kurullarınca oluşturulacak kurullarda
görevlendirilecek asıl ve yedek üyeler bir yıl için seçilirler. Süresi sona erenlerin tekrar seçilmeleri
mümkündür.
(3) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına karar verecek kurullar üye tamsayısı ile
toplanır. Kurullara ilk soruşturmayı yapmış olan üyeler ile haklarında karar verilecek üyeler
katılamazlar. Noksanlar yedek üyelerle tamamlanır. Diğer hususlarda bu Kanunun 61 inci
maddesi hükümleri uygulanır.
(4) Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri
hakkında Danıştayın 2 nci Dairesinde verilen lüzum-u muhakeme kararına itiraz ile men-i
muhakeme kararlarının kendiliğinden incelenmesi Danıştayın İdari İşler Kuruluna aittir. Diğer
kurullarca verilen lüzum-u muhakeme kararına ilgililerce yapılacak itiraz ile men-i muhakeme
54
2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle bu fıkranın birinci paragrafında yer alan “ileri
sürülen suçlar hakkında” ibaresi “ileri sürülen suçlar hakkında yetkili makamlarca inceleme başlatılabilir,
inceleme sonucunda soruşturma açılmasına karar verilmesi ya da doğrudan soruşturma başlatılması hâlinde”
şeklinde değiştirilmiştir.
55
2/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “üniversite” ibaresi “Devlet ve
vakıf yükseköğretim kurumu” şeklinde değiştirilmiştir.
kararları kendiliğinden Danıştay 2 nci Dairesince incelenerek karara bağlanır. Lüzum-u
muhakemesi kesinleşen Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan
ve üyelerinin yargılanması Yargıtay ilgili ceza dairesine, temyiz incelemesi Ceza Genel
Kuruluna, diğer görevlilerin yargılanmaları suçun işlendiği yer adliye mahkemelerine aittir.
(5) Değişik statüdeki kişilerin birlikte suç işlemeleri halinde soruşturma usulü ve yetkili
yargılama mercii görev itibariyle üst dereceliye göre tayin olunur.
(6) Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve rektörler hakkında 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı
Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamına giren
suçlarından dolayı yapılacak ceza soruşturmasında yukarıda belirtilen ceza kovuşturması usulü
tatbik edilir. (Mülga cümle:15/4/2020-7243/7 md.) (...)
56
3628 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarından dolayı kanuni kovuşturma için gereken
izin, Yükseköğretim Kurulu üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri ve
bu kuruluşların memurları (Üniversitelerarası Kurul memurları dahil) hakkında Yükseköğretim
Kurulu Başkanından, üniversite yöneticileri ve öğretim elemanları ile memurlar hakkında
üniversite rektörlerinden alınır.
56
(7) İdeolojik amaçlarla Anayasada yer alan temel hak ve hürriyetleri, devletin ülkesi
ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü veya dil, ırk, sınıf, din ve mezhep ayrılığına dayanılarak
nitelikleri Anayasada belirtilen Cumhuriyeti ortadan kaldırmak maksadıyla işlenen suçlarla
bunlara irtibatlı suçlar, öğrenme ve öğretme hürriyetini doğrudan veya dolaylı olarak
kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan boykot, işgal, engelleme,
bunları teşvik ve tahrik, anarşik ve ideolojik olaylara ilişkin suçlar ile ağır cezayı gerektiren
suçüstü hallerinde, yukarıda yazılı usuller uygulanmaz; bu hallerde kovuşturmayı Cumhuriyet
Savcısı doğrudan yapar.
(8) Bu Kanunda yer almamış hususlarda 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve
Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
57
Disiplin soruşturması ve savunma hakkı:
Madde 53/A- (Ek: 2/12/2016 - 6764/27 md.)
Disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar şunlardır:
a) Disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiilin işlendiğini öğrenen disiplin amiri yazılı
olarak disiplin soruşturması başlatır. Üst disiplin amirinin soruşturma açtığı veya açtırdığı
disiplin olayında alt disiplin amiri ayrıca soruşturma yapamaz veya yaptıramaz. Daha önce
açılmış soruşturma varsa bunlar üst amirin açtığı veya açtırdığı soruşturma ile birleştirilir.
56
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bendin birinci paragrafının birinci cümlesinde yer
alan “rektörlerin 1609 sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve Muhakeme
Usulüne Dair Kanun” ibaresi “rektörler hakkında 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde
Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu” şeklinde değiştirilmiş ve ikinci paragrafında yer alan
“1609 sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve Muhakeme Usulüne Dair
Kanun” ibaresi “3628 sayılı Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
57
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “4 Şubat 1329 tarihli Memurin
Muhakematı Hakkında Kanun” ibaresi “2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Yargılanması Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
b) Bilimsel araştırma ve yayın etiğine ilişkin disiplin cezası verilmesini gerektiren
fiiller açısından soruşturma başlatılmadan önce bilimsel araştırma ve yayın etiği kurullarınca
inceleme yapılması zorunludur.
c) Disiplin amiri soruşturmayı kendisi yapabileceği gibi soruşturmayı yapmak üzere
birim içerisinden soruşturmacı veya komisyon görevlendirebilir. Ancak zorunlu hallerde
rektörlük aracılığıyla diğer birimlerden soruşturmacı talep edilebilir.
d) Soruşturmacının görev ve unvanı, soruşturulanın görev ve unvanının üstünde veya
onunla aynı düzeyde olmalıdır.
e) Fiilin ast ile üst tarafından birlikte işlenmesi hâlinde soruşturma usulü ve disiplin
cezası verme yetkisi üste göre belirlenir.
f) Soruşturulanın disiplin cezası verilmesini gerektiren fiili işlediği ve disiplin
soruşturmasının başlatıldığı tarihteki görev veya unvanının farklı olması hâlinde disiplin
soruşturması, üst görev veya unvanı esas alınarak yürütülür. Disiplin amirinin belirlenmesi ve
uygulanacak diğer disiplin hükümleri, görev yapılan kurumun tabi olduğu mevzuata göre
belirlenir.
g) Soruşturmacı, disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve belgeleri toplama, ifade alma,
tanık dinleme, bilirkişiye başvurma, keşif yapma, inceleme yapma ve ilgili makamlarla yazışma
yetkisini haizdir.
h) Soruşturmacının, görevlendirme kapsamında talep ettiği bilgi ve belgeler gecikmeksizin
kendisine verilir.
ı) Soruşturmacı, görevlendirildiği konuda soruşturma yürütür; soruşturma sırasında
disiplin soruşturmasına konu olabilecek başka fiillerin ortaya çıkması durumunda bunları
gecikmeksizin disiplin amirine bildirir.
j) Soruşturma işlemleri bir tutanakla tespit olunur.
k) Soruşturmanın gizliliği esastır.
l) Soruşturma, görevlendirme yazısının tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde tamamlanır.
Soruşturma bu süre içinde tamamlanamaz ise soruşturmacı gerekçeli olarak ek süre talep edebilir,
disiplin amiri gerekçeyi değerlendirerek ve zamanaşımı sürelerini dikkate alarak karar verir.
m) Fiili işleyenin emeklilik veya başka nedenlerle görevinin sona ermesi, hakkında
soruşturma açılmasına ve soruşturmanın devamına engel olmaz. Bu durumda soruşturma sonunda
verilen disiplin cezası, özlük dosyasında saklanır. Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe
ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezaları ilgilinin kamu görevine
dönmesi ya da bir vakıf yükseköğretim kurumunda göreve başlaması halinde uygulanır.
n) Bir fiilden dolayı ilgili hakkında ceza soruşturması veya kovuşturması yapılıyor olması,
aynı fiilden dolayı disiplin soruşturması yapılmasına, ceza verilmesine ve bu cezanın yerine
getirilmesine engel değildir. Gerektiğinde ceza kovuşturması bekletici mesele yapılabilir. Bu
durumda disiplin soruşturmasına ilişkin zamanaşımı süreleri durur.
o) Bir fiilin diğer kanunlar uyarınca idari yaptırıma bağlanmış olması, aynı fiile bu
Kanun kapsamında disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmez.
Savunma hakkı kapsamında gözetilecek hususlar şunlardır:
a) Soruşturulana, iddialar hakkında savunma imkânı tanınmadan disiplin cezası verilemez.
(İptal ikinci cümle:Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli ve E.: 2022/87; K.: 2022/121
sayılı Kararı ile)
b) (İptal bent:Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli ve E.: 2022/87; K.: 2022/121
sayılı Kararı ile)
c) (İptal bent:Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli ve E.: 2022/87; K.: 2022/121
sayılı Kararı ile)
Hakkında üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezası
istenenler soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı
olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.
Görevden uzaklaştırma:
Madde 53/B- (Ek: 2/12/2016 - 6764/28 md.)
Görevden uzaklaştırma, Devlet veya vakıf yükseköğretim kurumlarında yürütülen
kamu hizmetinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülen üst
kuruluşlar ile yükseköğretim kurumu yöneticileri, öğretim elemanları, memurlar ve diğer
personel hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri disiplin veya
ceza soruşturmasının herhangi bir safhasında üç ay süreyle alınabilir. Soruşturmayı yürütenler
görevden uzaklaştırmayı teklif edebilirler. Bu sürenin bitiminde tedbir kararının alınmasına
ilişkin sebeplerin devam etmesi halinde tedbir her defasında üç ay uzatılabilir.
Görevden uzaklaştırmaya Yükseköğretim Üst Kuruluş Başkanları ile Devlet yükseköğretim
kurumlarında atamaya yetkili amirler, vakıf yükseköğretim kurumlarında rektörler ve bağımsız
vakıf meslek yüksekokullarında müdürler yetkilidir.
Rektörlerin, bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürlerinin ve dekanların görevden
uzaklaştırılması kararı disiplin amirinin teklifi üzerine Yükseköğretim Genel Kurulu
tarafından verilir. Görevden uzaklaştırma kararları atamaya yetkili amirlere bildirilir.
Görevinden uzaklaştırılanlar hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen on işgünü
içinde soruşturmaya başlanması şarttır.
Görevden uzaklaştırma işleminden sonra süresi içinde soruşturmaya başlamayan, görevden
uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasının zorunlu olduğu durumlarda bu tedbiri kaldırmayan veya
görevden uzaklaştırma işlemini keyfi olarak veya garaz ya da kini dolayısı ile yaptığı, yaptırılan
soruşturma sonunda anlaşılan yetkililer, hukuki, mali ve cezai sorumluluğa tabidirler.
Görevden uzaklaştırılanlar, kanunların öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan
faydalanmaya devam ederler. Ancak görevden uzaklaştırma süresi içinde kendilerine aylıklarının
veya ücretlerinin üçte ikisi ödenir.
Göreve tekrar başlatılmanın zorunlu olduğu durumlarda, bunların aylıklarının veya
ücretlerinin kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve Devlet yükseköğretim kurumlarında
çalışanlar bakımından görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe
ilerlemesinde ve bu sürenin dereceye yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan
kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak ve
akademik yükselme için gerekli bekleme süresinden sayılmak suretiyle değerlendirilir.
Soruşturma sonunda kamu görevinden çıkarma cezası önerilmesi hali dışında
görevden uzaklaştırma tedbiri, bu tedbiri alan yetkililerce derhal kaldırılır.
Görevden uzaklaştırma tedbiri alınmakla beraber, soruşturma sonunda yetkili makam
veya mercilerce hakkında kamu görevinden çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler ile
ceza kararından evvel haklarındaki disiplin soruşturması af ile kaldırılanlar, bu kararların
kesinleşmesi üzerine veya tedbir süresinin dolması hâlinde derhal göreve iade edilirler.
Kişinin görevi başında kalmasının, soruşturmanın devamına engel olmadığı hallerde
görevden uzaklaştırma tedbiri süresi dolmadan da kaldırılabilir.
Zamanaşımı:
Madde 53/C- (Ek: 2/12/2016 - 6764/29 md.)
Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten
itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması
veya birden fazla ücretten kesme cezalarında bir ay içinde,
b) Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezasında
altı ay içinde,
disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin soruşturması açılamaz.
Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl, üniversite
öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiil açısından altı yıl geçmiş ise disiplin cezası
verilemez.
Bilimsel bir eserin akademik atama ve terfilerde kullanılması ya da kısmen veya
tamamen yeniden yayımlanması hâlinde ikinci fıkrada belirtilen zamanaşımı süreleri yeniden
işlemeye başlar.
Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı
tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içerisinde, zamanaşımı süresinin
dolması veya üç aydan daha az süre kalması hâlinde en geç üç ay içerisinde karar gerekçesi
dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.
Disiplin cezası verme yetkisi:
Madde 53/Ç- (Ek: 2/12/2016 - 6764/30 md.)
Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar şunlardır:
a) Uyarma ve kınama cezaları sıralı disiplin amirleri tarafından, rektörler ve bağımsız
vakıf meslek yüksekokulu müdürleri hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından
verilir.
b) Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden
fazla ücretten kesme cezaları kişinin görevli olduğu birimdeki disiplin kurulu kararı ile verilir.
c) Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları
atamaya yetkili amirin teklifi üzerine Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir.
d) Rektörler, bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri ve dekanlar hakkında
aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten
kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları Yüksek
Disiplin Kurulu kararıyla verilir.
e) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2017/33; K.:2019/20
sayılı Kararı) Bu kapsamda yapılan soruşturmalar sonucunda verilecek cezalar Yüksek Disiplin
Kurulunca verilir.
Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar, soruşturmada eksiklik olduğunun tespiti
halinde eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyayı iade edebilir, soruşturmacı tarafından
önerilen disiplin cezasını aynen verebilir, hafifletebilir veya reddedebilir. Teklif edilen
cezanın reddedilmesi halinde ilgili disiplin amiri ya da kurulu tarafından ret gerekçesine
uygun olarak en geç üç ay içerisinde yeni işlem tesis edilebilir.
Disiplin cezası verme yetkisi devredilemez.
Disiplin kurulları gerekli gördüğü takdirde ilgilinin özlük dosyasını ve her türlü evrakı
incelemeye, ilgili yerlerden bilgi almaya, her türlü incelemeyi yaptırmaya, yeminli tanık ve
bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.
Disiplin cezası verilmesinde uygulanacak temel ilkeler:
Madde 53/D- (Ek: 2/12/2016 - 6764/31 md.)
Aynı fiile birden fazla disiplin cezası verilemez. Fiilin birden fazla disiplin suçu teşkil
etmesi hâlinde bu suçlardan en ağır cezayı gerektiren disiplin cezası verilir.
Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiilin, cezaların özlük dosyasından
çıkarılmasına ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Tekerrüre esas
alınacak cezanın, süresi içerisinde itiraz edilmemesi veya itirazın reddedilmesi suretiyle
kesinleşmiş olması gerekir. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiiller nedeniyle verilen
disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir. Kanunla affedilmiş
disiplin cezaları ile tekerrür nedeniyle verilen bir derece ağır cezalar tekerrüre esas alınmaz.
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan veya ödül veya başarı belgesi
alanlara verilecek disiplin cezalarında bir derece alt ceza uygulanabilir. Bir derece alt cezayı,
asıl cezayı vermeye yetkili makam verir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezasına bir üst
ceza uygulanması gereken hallerde üst ceza kamu görevinden çıkarma cezasıdır. Kamu
görevinden çıkarma cezasına bir alt ceza uygulanması gereken hallerde ise alt ceza kademe
ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezasıdır.
Bu Kanunda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiillere nitelik ve
ağırlıkları itibarıyla benzer fiilleri işleyenlere de hangi disiplin fiiline benzediği belirtilerek
aynı türden disiplin cezaları verilir.
Birinci derecenin son kademesinde bulunulması nedeniyle kademe ilerlemesinin
durdurulması cezasının uygulanamaması halinde brüt aylıklarının 1/4’ü ila 1/2’si oranında
aylıktan kesme cezası uygulanır. Tekerrürü halinde ise ilgili disiplin kurulu tarafından kamu
görevinden çıkarma cezası verilir.
Disiplin cezaları, verildikleri tarihten itibaren, aylıktan veya ücretten kesme cezası ile
kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezası ise cezanın
verildiği tarihi izleyen aybaşında uygulanır.
Disiplin cezaları üst disiplin amirine, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası
tüm yükseköğretim kurumlarına, kamu görevinden çıkarma cezası ise ayrıca Devlet Personel
Başkanlığına bildirilir.
Aylıktan veya ücretten kesme cezası alanlar üç yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması
veya birden fazla ücretten kesme cezası alanlar beş yıl boyunca rektör, dekan, enstitü müdürü,
yüksekokul müdürü, meslek yüksekokulu müdürü, bölüm başkanı, anabilim dalı başkanı,
anasanat dalı başkanı, bilim dalı başkanı, sanat dalı başkanı, daire başkanı dengi ve üstü
kadrolara atanamazlar. Söz konusu disiplin cezalarının verildiği tarihte bu görevlerde
bulunanların görevleri kendiliğinden sona erer ve durum ilgili mercilere derhal bildirilir.
Disiplin kurullarının teşekkülü:
Madde 53/E- (Ek: 2/12/2016 - 6764/32 md.)
Yüksek Disiplin Kurulu Yükseköğretim Genel Kuruludur.
(Değişik ikinci fıkra: 15/4/2020-7243/8 md.) Üniversite disiplin kurulu üniversite
yönetim kuruludur. Üniversiteye bağlı birimlerin yönetim kurulları disiplin kurulu olarak
görev yapar. Rektörlüğe bağlı birimlerdeki disiplin kurulu; akademik personel ve daire
başkanı kadrosunun dengi ve üstü kadrolarda bulunanlar için rektör yardımcısı başkanlığında
üniversite yönetim kurulunca her takvim yılı başında belirlenen profesör unvanlı dört öğretim
üyesinden, memurlar için ise Genel Sekreterin başkanlığında, Hukuk Müşaviri ile Personel
Dairesi Başkanından oluşur.
Yükseköğretim Kurulu personeli için disiplin kurulu, Genel Sekreterin başkanlığında,
I. Hukuk Müşaviri ile Personel, Strateji Geliştirme, İdari ve Mali İşler Daire başkanlarından
teşekkül eder.
Üniversitelerarası Kurul personeli için disiplin kurulu, Genel Sekreterin başkanlığında
Genel Sekreter Yardımcısı ve Hukuk Müşavirinden teşekkül eder.
Yüksek Disiplin Kurulu hariç, disiplin kurullarında profesörlerle ilgili hususların
görüşülmesinde doçent ve doktor öğretim üyeleri, doçentlerle ilgili hususların görüşülmesinde
doktor öğretim üyeleri ve kendileri ile ilgili hususların görüşülmesinde ilgili üyeler görüşmelere
katılamazlar.
58
Soruşturmada görev alanlar disiplin kurullarındaki oylamalara, disiplin kurulunda
görev alanlar ile disiplin cezası verenler bu cezalara itirazların görüşüldüğü kurullardaki
oylamalara katılamazlar.
Herhangi bir sebeple disiplin kurullarının teşekkül edememesi halinde eksik üyelikler
58
22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yardımcı doçentler”
ibareleri “doktor öğretim üyeleri” şeklinde değiştirilmiştir.
eşdeğer unvana sahip öğretim üyeleri arasından senato tarafından belirlenen üyelerce tamamlanır.
İtiraz:
Madde 53/F- (Ek: 2/12/2016 - 6764/33 md.)
Disiplin cezalarına itiraz edilebilecek amir ve kurullar şunlardır:
a) (Değişik: 15/4/2020-7243/9 md.) Uyarma ve kınama cezalarına karşı itiraz, ilgilinin
görevli olduğu birimin disiplin kuruluna, rektör tarafından verilen uyarma ve kınama
cezalarına karşı üniversite disiplin kuruluna, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu
müdürleri için Yüksek Disiplin Kuruluna yapılabilir. Cezayı veren disiplin amiri disiplin
kurullarına katılamaz. Bu halde ilgili disiplin kuruluna, üyelerden en yüksek unvanlı öğretim
üyesi, en yüksek unvanlı öğretim üyesinin birden fazla olması halinde en kıdemli üye,
öğretim üyesi bulunmaması halinde en kıdemli öğretim görevlisi başkanlık eder.
b) Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla
ücretten kesme cezasına karşı itiraz ilgilinin görevli olduğu üniversite disiplin kuruluna,
yükseköğretim üst kuruluşlarında görev yapan personel için Yüksek Disiplin Kuruluna yapılabilir.
İtiraz süresi, cezanın tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür.
İtiraz mercileri, itiraz tarihinden itibaren altmış gün içinde karar verir.
İtiraz mercileri itirazı kabul ya da reddedebilir. İtirazın kabul edilmesi halinde ceza
tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar, ancak ilgili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından
kabul gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içerisinde yeni bir işlem tesis edilebilir.
Özlük dosyasında saklama:
Madde 53/G- (Ek: 2/12/2016 - 6764/34 md.)
Disiplin cezaları ilgililerin özlük dosyalarında saklanır.
Uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından itibaren beş yıl, aylıktan veya ücretten
kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezalarının
uygulanmasından itibaren on yıl sonra atamaya yetkili amire başvurularak verilmiş olan cezaların
özlük dosyasından silinmesi talep edilebilir. İlgilinin, bu süreler içerisindeki davranışları, isteğini
haklı kılacak nitelikte görülürse, talep yerine getirilir.
Öğrencilerin disiplin işleri:
Madde 54 – (Değişik:2/2/2023-7437/2 md.)
Madde 54 – (Değişik:2/2/2023-7437/2 md.)
(1) Disiplin cezaları ve disiplin cezalarını gerektiren disiplin suçları:
a) Kınama: Öğrenciye öğrencilikle ilgili kusurlu davranışlarından dolayı kınandığının
yazılı olarak bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren eylemler şunlardır:
1) Yükseköğretim kurumu yetkililerince istenilen bilgileri yanıltmak amacıyla eksik
veya yanlış bildirmek,
2) Ders, seminer, sınav, uygulama, laboratuvar, atölye çalışması, bilimsel toplantı ve
konferans gibi çalışmaların düzenini bozmak,
3) (İptal alt bent: Anayasa Mahkemesinin 22/2/2024 tarihli ve E: 2023/78, K:
2024/55 sayılı Kararı ile)
4) Yükseköğretim kurumunca veya yükseköğretim kurumunun izniyle asılmış güncel
duyuruları, program ve benzerlerini koparmak, yırtmak, değiştirmek, karalamak veya kirletmek,
5) Sınavlarda kopyaya teşebbüs etmek,
6) Üniversite kampüsünde üniversite senatosu tarafından belirlenen alanlar dışında,
sigara ve diğer tütün ürünleri ile elektronik sigara kullanmak.
b) Yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma: Öğrenciye,
yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırıldığının ve bu süre içerisinde
derslere ve sınavlara katılamayacağının yazı ile bildirilmesidir. Yükseköğretim kurumundan bir
haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:
1) Öğrenme ve öğretme hürriyetini engelleyici veya yükseköğretim kurumlarının
işleyiş ve huzurunu bozucu eylemlerde bulunmak,
2) Disiplin soruşturmalarının usulüne uygun bir şekilde yürütülmesini engellemek,
3) Yükseköğretim kurumundan aldığı kendine hak sağlayan bir belgeyi başkasına
vererek kullandırmak veya başkasına ait bir belgeyi kullanmak,
4) Yükseköğretim kurumunda kişilerin şeref ve haysiyetini zedeleyen sözlü veya yazılı
eylemlerde bulunmak,
5) Yükseköğretim kurumu personelinin, kurum içinde ya da dışında, şeref ve
haysiyetini zedeleyen sözlü veya yazılı eylemlerde bulunmak,
6) Yükseköğretim kurumunda alkollü içki içmek,
7) (İptal alt bent: Anayasa Mahkemesinin 22/2/2024 tarihli ve E: 2023/78, K:
2024/55 sayılı Kararı ile)
8) Yükseköğretim kurumu personeli veya öğrencilerini tehdit etmek.
c) Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için uzaklaştırma: Öğrenciye,
yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl uzaklaştırıldığının ve bu sürede öğrencilik haklarından
yararlanamayacağının yazı ile bildirilmesidir. Yükseköğretim kurumundan bir yarıyıl için
uzaklaştırma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:
1) Yükseköğretim kurumlarında işgal ve benzeri fiillerle yükseköğretim kurumunun
hizmetlerini engelleyici eylemlerde bulunmak,
2) Kurum personeli veya öğrencilerine fiili saldırıda bulunmak,
3) Yükseköğretim kurumlarında hırsızlık yapmak,
4) Yükseköğretim kurumu bünyesinde mevcut bina, demirbaş eşya ve benzeri
malzemeyi tahrip etmek veya bilişim sistemine zarar vermek,
5) Sınavlarda kopya çekmek veya çektirmek,
6) Seminer, tez ve yayınlarında intihal yapmak veya bunları anket uygulaması, veri
toplama gibi akademik değerlendirme içermeyen katkılar hariç olmak üzere, kişisel emeği ve
akademik birikimi dışında kısmen ya da tamamen başkalarına yazdırmak,
7) Yükseköğretim kurumundan uzaklaştırma cezası almış olmasına rağmen bu karara
uymamak,
8) 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 28/A maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında sayılan fiillerden birini yükseköğretim kurumlarında işlemek.
ç) Yükseköğretim kurumundan iki yarıyıl için uzaklaştırma: Öğrenciye,
yükseköğretim kurumundan iki yarıyıl uzaklaştırıldığının ve bu sürede öğrencilik haklarından
yararlanamayacağının yazı ile bildirilmesidir. Yükseköğretim kurumundan iki yarıyıl için
uzaklaştırma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:
1) Yükseköğretim kurumu görevlilerine karşı cebir ve şiddet kullanarak görevin
yapılmasına engel olmak,
2) Öğrencilere karşı cebir ve şiddet kullanarak yükseköğretim hizmetlerinden
yararlanmalarını engellemek,
3) Yükseköğretim kurumları içerisinde uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak,
taşımak, bulundurmak,
4) Sınavlarda tehditle kopya çekmek, kopya çeken öğrencilerin sınav salonundan
çıkarılmasına engel olmak, kendi yerine başkasını sınava sokmak veya başkasının yerine
sınava girmek,
5) Yükseköğretim kurumlarında cinsel tacizde bulunmak,
6) Yükseköğretim kurumlarında 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve
Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna aykırı olarak ateşli silahlarla mermilerini ve
bıçaklarla saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış bulunan diğer aletleri,
patlayıcı maddeleri taşımak ve bulundurmak,
7) Yükseköğretim kurumunun bilişim sistemine girerek kendisine veya başkasının
yararına haksız bir çıkar sağlamak ya da kişilerin mağduriyetine neden olmak,
8) Soruşturma ile görevlendirilenleri tehdit etmek,
9) 5199 sayılı Kanunun 28/A maddesinin ikinci fıkrasında sayılan fiili yükseköğretim
kurumlarında işlemek.
d) Yükseköğretim kurumundan çıkarma: Öğrenciye, bir daha çıkarıldığı yükseköğretim
kurumuna alınmamak üzere öğrencilikten çıkarıldığının yazı ile bildirilmesidir. Yükseköğretim
kurumundan çıkarma cezasını gerektiren eylemler şunlardır:
1) Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla suç işlemek amacıyla örgüt
kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak,
2) (İptal alt bent: Anayasa Mahkemesinin 22/2/2024 tarihli ve E: 2023/78, K:
2024/55 sayılı Kararı ile)
3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri satmak, başkalarına vermek ya da ticaretini
yapmak,
4) 6136 sayılı Kanuna aykırı olarak ateşli silahlarla, mermilerini ve bıçaklarla saldırı
ve savunmada kullanılmak üzere özel olarak yapılmış bulunan diğer aletleri, patlayıcı
maddeleri kullanmak,
5) Kişilerin vücudu üzerinde cinsel davranışlarda bulunmak suretiyle cinsel
dokunulmazlıklarını ihlal etmek.
(2) Disiplin suçunun tekerrürü:
a) Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir eylemin, cezanın bildiriminden sonra ve
disiplin ceza zamanaşımı süresi içerisinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır.
b) Disiplin suçunun tekerrürü gerekçesiyle yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası
verilemez.
(3) Disiplin amirleri:
a) Bir fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu içinde
öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından dolayı soruşturma açmaya ilgili fakülte
dekanı, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu müdürü yetkilidir.
b) Bu fıkranın (a) bendi hükmü hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumları içinde
veya dışında, müşterek alan ya da mekânlarda işlenen disiplin suçları, öğrencilerin toplu
olarak işledikleri disiplin suçları ile birden çok fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul
veya meslek yüksekokulu öğrencilerinin birlikte işledikleri disiplin suçlarında, soruşturma
açmaya rektör yetkilidir.
c) Soruşturma, yetkili disiplin amirinin belirleyeceği soruşturmacı veya soruşturmacılar
eliyle yürütülür. Disiplin amiri gerekli gördüğü takdirde başka bir yükseköğretim kurumundan
soruşturmacı görevlendirilmesini de talep edebilir.
(4) Soruşturmanın süresi ve zamanaşımı:
a) Disiplin soruşturmasına, disipline konu olay öğrenilince derhal başlanılır ve
soruşturma en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır. Soruşturma bu süre içinde tamamlanamaz
ise soruşturmacı gerekçeli olarak ek süre talep edebilir. Disiplin amiri sunulan gerekçeyi ve
zamanaşımı sürelerini dikkate alarak her defasında otuz günü geçmemek üzere altmış güne
kadar, toplu olarak işlenen suçlarda ise doksan güne kadar ek süre verebilir.
b) Bu maddede sayılan disiplin suçu niteliğindeki eylemleri işleyen öğrenciler
hakkında, bu eylemlerin işlendiğinin soruşturma açmaya yetkili amirlerce öğrenildiği tarihten
itibaren;
1) Kınama, yükseköğretim kurumundan bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma
cezalarında bir ay içinde,
2) Yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma ile yükseköğretim
kurumundan çıkarma cezalarında üç ay içinde,
disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına
uğrar.
c) Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin işlendiği tarihten itibaren, en geç iki yıl
içinde disiplin cezası verilmediği takdirde, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Ancak, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamındaki
fiillerde; zamanaşımı süresi adli yargı hükmünün kesinleştiği günden itibaren başlar.
ç) Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı
tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içerisinde, zamanaşımı süresinin
dolması veya dolmasına üç aydan daha az süre kalması hâlinde en geç üç ay içerisinde kararın
gereklerine göre yeniden disiplin cezası tesis edilebilir.
(5) Savunma hakkı:
a) Hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye isnat edilen suçun neden ibaret olduğu,
savunmasını yapacağı tarihten en az yedi gün önce yazılı olarak bildirilir; ayrıca öğrenci bilgi
sistemi üzerinden veya elektronik posta ya da kısa mesaj ile de bildirilebilir. Bu yazıda;
öğrenciden belirtilen gün, saat ve yerde savunmasını yapmak üzere hazır bulunması istenilir.
b) Savunma yapmak üzere gelen kişi, savunmasını sözlü olarak yapabileceği gibi yazılı
olarak da sunabilir. Yazılı savunma sunulduktan sonra soruşturmacı öğrenciye ek sorular
yöneltebilir.
c) Öğrenciye gönderilecek davetiyede; çağrıya özürsüz olduğu halde uymadığı veya
özrünü zamanında bildirmediği takdirde, savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut
delillere dayanılmak suretiyle hakkında gerekli kararın verileceği belirtilir.
ç) Geçerli bir özür bildiren veya mücbir sebep dolayısıyla davete uymadığı anlaşılan
öğrenciye uygun bir süre verilir. Tutuklu öğrencilere savunmalarını yazılı olarak gönderebilecekleri
bildirilir.
d) Soruşturma öğrencinin kendini gereği gibi savunmasına imkân verecek şekilde yürütülür.
(6) Disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar:
a) Soruşturmanın gizliliği esastır.
b) Soruşturmacı tanık dinleyebilir, keşif yapabilir ve bilirkişiye başvurabilir.
Soruşturma işlemleri bir tutanakla tespit olunur. Tutanak; işlemin nerede ve ne zaman
yapıldığı, işlemin mahiyeti, kimlerin katıldığı, ifade alınmış ise soruları ve cevapları
belirtecek şekilde düzenlenir ve soruşturmacı, katip, ifade sahibi ve varsa keşif sırasında hazır
bulunanlarca imzalanır. İfade alınırken tanığa ve bilirkişi tayini durumunda bilirkişiye yemin
ettirilir; tanığın kimliği, adresi ve benzeri açıklayıcı bilgileri belirtilir.
c) Yükseköğretim kurumlarının personeli, soruşturmacıların istedikleri her türlü bilgi,
dosya ve başka belgeleri hiçbir gecikmeye mahal bırakmaksızın verirler ve istenecek yardımları
yerine getirirler.
ç) Soruşturmacı, hakkında soruşturma açılan kişi ve eylemlerle sınırlı olmak üzere
soruşturmayı yürütür ve tamamlar. Soruşturma esnasında soruşturulan eylemin dışında başka
disiplin suçlarının işlendiğini veya aynı suç kapsamında başka kişilerin soruşturmaya dahil
edilmesi gerektiğini tespit eden soruşturmacı, durumu yetkili mercie bildirir.
d) Öğrencinin, disiplin suçunu işledikten sonra yükseköğretim kurumundan her ne
sebeple olursa olsun ayrılmış olması, soruşturma açılmasına, devamına ve gerekli kararların
alınmasına engel teşkil etmez.
e) Öğrenci başka bir yükseköğretim kurumunda eğitim aldığı sırada disiplin cezasını
gerektiren bir suç işlediğinde soruşturma yapma ve disiplin cezası verme yetkisi o
yükseköğretim kurumuna aittir. Öğrenci hakkında verilen karar, uygulanmak üzere öğrencinin
kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumuna gecikmeksizin bildirilir.
f) (İptal bent: Anayasa Mahkemesinin 22/2/2024 tarihli ve E: 2023/78, K: 2024/55
sayılı Kararı ile)
g) Soruşturma sonuçlandığında bir rapor düzenlenir. Raporda soruşturma onayı,
soruşturmaya başlama tarihi, soruşturulanın kimliği, isnat edilen suç konuları, soruşturmanın
safhaları, deliller ve alınan savunma özetlenir. İsnat edilen suçun sabit olup olmadığı tartışılır
ve sabit bulunması halinde eyleme uyan disiplin cezası teklif edilir. Soruşturmayla ilgili
belgelerin asıl veya suretleri bir dizi pusulasına bağlanarak rapora eklenir. Soruşturma raporu,
dosya ile birlikte soruşturmayı açan mercie tevdi edilir.
ğ) Aynı olaydan dolayı, öğrenci hakkında ceza kovuşturmasının başlamış olması,
disiplin soruşturmasını geciktirmez. Öğrenci hakkında ceza kovuşturması açılmış olması,
mahkûm olması veya olmaması disiplin cezasının verilmesine engel teşkil etmez.
(7) Disiplin cezası verme yetkisi:
a) Kınama ve yükseköğretim kurumlarından bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma
cezaları ilgili fakülte dekanı, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulu
müdürünce verilir.
b) Müşterek mekânlarda işlenen disiplin suçlarından dolayı kınama ve yükseköğretim
kurumlarından bir aya kadar uzaklaştırma cezası verme yetkisi rektöre aittir.
c) Yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma cezası ile
yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları, yetkili disiplin kurulunca verilir.
ç) Fakülte, enstitü, konservatuvar, yüksekokul veya meslek yüksekokulunca yürütülen
soruşturmalarda bu birimlerin yönetim kurulları, rektörlük tarafından yürütülen soruşturmalarda
ise üniversite yönetim kurulu, disiplin kurulu görevini yerine getirir.
(8) Disiplin kurullarının çalışma usulü:
a) Disiplin kurulu, başkanın çağrısı üzerine belirlenecek yer, gün ve saatte toplanır.
b) Toplantı gündeminin hazırlanması, ilgililere duyurulması, kurul çalışmalarının
düzenli yürütülmesi, başkan tarafından sağlanır.
c) Disiplin kurulu olarak yönetim kurulunun toplantı nisabı, kurul üye tam sayısının
salt çoğunluğudur.
ç) Disiplin kurullarında raportörlük görevi, başkanın görevlendireceği üye tarafından
yürütülür. Raportör üye, havale edilecek dosyanın incelenmesini en geç beş gün içinde tamamlar.
d) Kurulda öncelikle raportörün açıklamaları dinlenir. Kurul gerek görürse soruşturmacıları
da dinleyebilir. Görüşmelerin bitiminde oylama yapılır ve karar başkan tarafından açıklanır.
(9) Oylama, karar ve karar süreleri:
a) Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar, soruşturmada eksiklik olduğunun tespiti
halinde eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyayı iade edebilir, soruşturmacı tarafından
önerilen disiplin cezasını aynen verebilir, hafifletebilir veya reddedebilir.
b) Disiplin kurullarında kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Oyların eşitliği halinde, başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
c) Soruşturmacı, disiplin kurulu üyesi ise soruşturmasını yürüttüğü dosyanın toplantılarına
katılamaz ve oy kullanamaz.
ç) Disiplin cezası vermeye yetkili amirler kınama, yükseköğretim kurumundan bir
haftadan bir aya kadar uzaklaştırma cezalarına soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren en
geç on gün içinde karar vermek zorundadır. Diğer disiplin cezalarının verilmesini gerektiren
hallerde, dosya derhal disiplin kuruluna havale edilir. Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten
itibaren en geç on gün içinde karar verir.
d) Disiplin cezalarını vermeye yetkili amirler ile disiplin kurulları, disiplin suçunu
oluşturan eylemlerin ağırlığını, soruşturulan öğrencinin daha önce bir disiplin cezası alıp
almadığını, işlediği fiil dolayısıyla pişmanlık duyup duymadığını, yükseköğretim kurumundaki
geçmiş davranış, çalışma ve başarılarını dikkate alarak bir derece alt ceza verebilir. Bir derece
alt cezayı, asıl cezayı vermeye yetkili makam verir.
(10) Disiplin soruşturmasının sonucunun bildirilmesi, başvuru yolları ve cezaların
uygulanması:
a) Disiplin soruşturmasının sonucu, hakkında disiplin soruşturması yürütülen öğrenci
ile varsa mağdura bildirilir.
b) Disiplin soruşturması sonunda verilen disiplin cezası, soruşturma açmaya yetkili
amir tarafından yukarıda sayılanlara ilaveten; öğrenciye burs veya kredi veren kuruluşa ve
yükseköğretim kurumuna bildirilir.
c) Disiplin cezası vermeye yetkili amir veya kurul kararlarında hangi tarihten itibaren
uygulanacağı belirtilmediği takdirde, disiplin cezaları verildikleri tarihten itibaren uygulanırlar.
ç) Disiplin amirleri ve kurullarınca verilen disiplin cezalarına karşı on beş gün içinde
üniversite yönetim kuruluna itiraz edilebilir. Dosya kapsamında, disiplin suçunu oluşturan fiil
sebebiyle doğrudan mağdur olan kişi de aynı usulle karara itiraz edebilir. Cezalar öğrencinin
dosyasına işlenir.
d) İtiraz halinde, üniversite yönetim kurulu, on beş gün içinde itirazı kabul veya
reddeder. İtirazın kabulü halinde yetkili disiplin amiri veya kurulu kabul gerekçesini dikkate
alarak otuz gün içinde karar verir.
e) Öğrencilere verilen disiplin cezalarına karşı, itiraz hakkı kullanılmadan da idari
yargı yoluna başvurulabilir.
(11) Özel olarak düzenlenen haller hariç öğrenciye yapılacak tebligatta, 11/2/1959
tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak yükseköğretim kurumuna
kaydolurken bildirdiği adresi değiştirdiği halde, bunu mensubu bulunduğu yükseköğretim
kurumuna bildirmeyen veya yanlış ya da eksik bildiren öğrenciye, yükseköğretim kurumunda
kayıtlı adresine gönderilmiş tebligat, usulüne uygun tebligat sayılır.
(12) Disiplin soruşturmasına ait dosyalar dizi pusulasıyla birlikte teslim edilir ve alınır.
Dizi pusulasının altında teslim eden ve alanın imzaları bulunur.
ONUNCU BÖLÜM
Mali Hükümler
Gelir kaynakları:
Madde 55 – Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı
Madde 55 – Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı
birimlerin gelir kaynakları;
a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler,
b. Kurumlarca yapılacak yardımlar,
c. Alınacak harç ve ücretler,
d. Yayın ve satış gelirleri,
e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri,
f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar,
g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.
Mali kolaylıklar:
Madde 56 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/30 md.)
Madde 56 – (Değişik: 17/8/1983 - 2880/30 md.)
İşlem ve usuller:
a) Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı kuruluşlara
yapılacak her türlü bağış ve vasiyetler, vergi, resim, damga resmi ve harçlardan muaftır. Bağış
ve vasiyetlerin kullanılmasında, bağış ve vasiyet yapanların koydukları ve kanunlara göre
geçerli sayılan kayıtlara ve şartlara uyulur.
b) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/3 md.) Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri genel
bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali
kolaylıklardan aynen yararlanırlar.
(Değişik: 30/3/2012 - 6287/15 md.) Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından
üniversitelere, yüksek teknoloji enstitüleri ile gelirlerinin en az dörtte üçünü münhasıran devlet
üniversitelerinin faaliyetlerinin devam ettirilmesi ve desteklenmesini amaç edinmek üzere kurulan
ve fiilen bu çerçevede faaliyette bulunan vakıflardan Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti
tanınanlara makbuz karşılığında yapılan bağışlar, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları
hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden ve kurum kazancından indirilebilir.
Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
59
c) Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı kuruluşlar
ve birimler tarafından eğitim - öğretim ve araştırma amacı ile yurt içinde bulunmamak veya
üretimi yapılmamak kaydıyla ithal edilen makine, alet, cihaz, ecza, malzeme ve yayınlar ile
bağış yoluyla yurt dışından gelen aynı cins malzemeler, gümrük vergisi ile buna bağlı vergi,
resim ve harçlar dahil olmak üzere her türlü vergi, resim ve harçlardan muaftır.
60
d) Birmilyon liraya kadar (birmilyon lira dahil) bir hakkın veya menfaatin terkinini
gerektiren, maddi veya hukuki nedenlerle kovuşturulmasında yüksek mahkeme ve mercilerde
incelenmesini istemekte yarar bulunmayan, açılacak veya açılmış olan dava, icra ve benzeri
takiplerden vazgeçilmesine veya uygun ödeme kararı koymaya rektör ve üst kuruluşların
başkanları; birmilyon liradan fazlası için üst kuruluşlarda başkanın, üniversitelerde rektörün
önerisi ve Sayıştay Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığı karar verir.
e) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul, konservatuvar, meslek yüksekokulları ile
bunlara bağlı kuruluşlar ve birimler tarafından yapılan bilimsel, teknik inceleme ve araştırma
ile yayımların gerektireceği her türlü giderler hakkında, 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve
İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
f) Yükseköğretim üst kuruluşlarının ve üniversitelerin inşaat, makine ve teçhizatı ile
ilgili işlerle bunların bakım ve onarımlarında 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun
135 inci maddesi ile 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
g) Bir üniversite bütçesindeki ödenekleri, diğer bir üniversite bütçesine aktarmaya,
ilgili rektörün görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun önerisi üzerine Maliye Bakanı yetkilidir.
59
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
60
6/5/1986 tarih ve 3283 sayılı Kanunun 1 nci maddesi ile İthalde alınan her türlü vergi, resim ve harç muafiyeti
hükümleri, yürürlükten kaldırılmıştır.
İta amirliği, mali denetim:
Madde 57 – Yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarının bütçeleri,
Madde 57 – Yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarının bütçeleri,
genel ve katma bütçelerin bağlı bulunduğu esaslara uygun olarak hazırlanır, yürürlüğe konur
ve denetlenir.
61
İta amiri, üst kuruluşlarda başkan, üniversitelerde rektördür. Bu yetki uygun görülen
ölçüde gerektiğinde yardımcılara, dekanlara, enstitü ve yüksekokul müdürlerine, üst kuruluşlara
bağlı birim başkanlarına ve üst kuruluş ve üniversite genel sekreterlerine devredilebilir. (Ek
cümle: 1/3/2006-5467/4 md.) Vakıf üniversitelerinde itâ amiri mütevellî heyet başkanıdır.
Döner sermaye:
6263
Madde 58 – (Değişik: 21/1/2010-5947/5 md.)
Madde 58 – (Değişik: 21/1/2010-5947/5 md.)
a) Yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim
Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabilir. Kurulacak döner sermaye işletmesinin
başlangıç sermayesine ilgili yükseköğretim kurumu bütçesinde bu amaç için ödenek öngörülmek
şartıyla katkı sağlanabilir.
Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinden elde edilen gelirler, birimler itibarıyla ayrı
hesaplarda izlenir.
Döner sermaye işletmesine tahsis edilen sermaye, üniversite yönetim kurulu kararı ile
artırılabilir. Artırılan sermaye tutarı yıl sonu kârlarından karşılanır.
Ödenmiş sermaye tutarı, tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra kalan yıl sonu
kârı, döner sermaye işletmesinin hizmetlerinde kullanılmak üzere ertesi yılın gelirine ilave edilir.
Döner sermaye işletmesinin gelirleri, işletme adına yapılan mal ve hizmet satışları ile
diğer gelirlerden oluşur.
(Mülga altıncı paragraf: 2/1/2014-6514/12 md.)
Süreklilik arz eden hizmet alımları ile maliyeti yüksek ve ileri teknoloji ürünü olan tıbbi
cihazların hizmet alımı yoluyla temini veya kiralanması için döner sermaye kaynaklarından
gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişilebilir.
b) Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri
sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim
kurumları için asgari yüzde 35'i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu,
sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuar bulunan yükseköğretim
kurumları için asgari yüzde 30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'i, ilgili
yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım,
kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer
ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılır. Bu oranları yüzde 75'ine kadar artırmaya üniversite
61
Bu maddede geçen “katma bütçelerin” ibaresi ile ilgili olarak, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun, 12
ve 81 inci maddeleri ile Kanuna bağlı (II) sayılı cetvele bakınız.
62
Bu başlıkta bulunan; “ve araştırma fonu” ibaresi, 20/6/2001 tarihli ve 4684 sayılı Kanunla metinden çıkarılmıştır.
63
Bu maddeye, 2/1/2014 tarihli ve 6514 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle (g) fıkrasından sonra gelmek üzere
“h” ve “ı” fıkraları eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
yönetim kurulu yetkilidir.
64
Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az yüzde 5'i, üniversite
bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılır. Bu tutar döner
sermaye muhasebe birimince, tahsilatı takip eden ayın yirmisine kadar ilgili yükseköğretim
kurumu hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar, yükseköğretim kurumu bütçesine öz gelir
olarak kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar karşılığı olarak ilgili yükseköğretim kurumu
bütçesine konulan ödenekler, gelir gerçekleşmelerine göre kullandırılır. Süresi içinde
yatırılmayan tutarların tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
64
Bilimsel araştırma projelerine ilişkin ödenekler, üniversite yönetim kurulunca gerekli
görüldüğü takdirde, her bir proje için avans verilmek suretiyle de kullandırılabilir.
Bilimsel araştırma projelerinin seçilmesi, uygulanması ve izlenmesi, ulusal veya
uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen projelere, toplam proje bedelinin yüzde otuzunu
aşmamak kaydıyla kaynak aktarımı, proje değerlendirmesini yapacak uzmanlara 10.000
gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere
ödenecek ücretin belirlenmesi ile ödeneklerin kullandırılması, genel hükümlerin ön ödemelere
ilişkin sınırlamalarına bağlı kalınmaksızın avans verilmesi ve bu avansın mahsubuna dair usul
ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak
Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
65
(Ek paragraf: 18/6/2017-7033/16 md.) Bilimsel araştırma projelerine ilişkin ödeneklerin
kullandırılmasında, proje kapsamında görevlendirilecek tezli yüksek lisans ve doktora
programlarındaki öğrencilere 3/3/2004 tarihli ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs,
Kredi Verilmesine İlişkin Kanun hükümlerine tabi olmaksızın belirlenecek miktarlarda burs
verilir. Bu bursun verilmesine ilişkin usul ve esaslar bu fıkra uyarınca çıkarılan yönetmelikle
belirlenir.
c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin
hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek
gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat
(28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca
64
17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, (b) fıkrasında yer alan “ile sağlık uygulama ve
araştırma merkezleri için asgari yüzde 35'i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ile
bünyesinde atölye veya laboratuar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 25'i, diğer yükseköğretim
kurumları için ise asgari yüzde 15'i,” ibaresi “sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti
veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35'i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu,
sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde
30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15'i,” şeklinde; “yüzde 50'sine kadar” ibaresi “yüzde
75’ine kadar” şeklinde, aynı fıkranın ikinci paragrafında yer alan “yüzde 5’i” ibaresi “en az yüzde 5’i” şeklinde
değiştirilmiştir.
65
15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu paragrafa “uygulanması ve izlenmesi”
ibaresinden sonra gelmek üzere “, ulusal veya uluslararası kuruluşlar tarafından desteklenen projelere, toplam
proje bedelinin yüzde otuzunu aşmamak kaydıyla kaynak aktarımı, proje değerlendirmesini yapacak uzmanlara
10.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere ödenecek
ücretin belirlenmesi” ibaresi eklenmiş, paragrafta yer alan “Maliye Bakanlığının” ibaresi “Hazine ve Maliye
Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının” şeklinde değiştirilmiştir.
ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç)
toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde
650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim
görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,
6667
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel
(...)
68
ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan
personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, hastaneler başmüdürü ve
eczacılar için yüzde 305’ini, başhemşireler için yüzde 255’ini, diğer öğretim elemanları ile
diğer personel için yüzde 225’ini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım,
doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım
gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan
personel için yüzde 260’ını geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele
yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon
unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim
durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli
personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25'ini geçemez. (Ek cümle:
11/10/2011-KHK-666/5 md.) Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi
tutulmaz.
666970
Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından
doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2)
numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek
ödeme yapılır.
(Ek paragraf: 26/7/2018-7146/8 md.) Yükseköğretim Kurulu tarafından, Hazine ve
Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler karşılığı yapılacak ek ödemelerde,
(1) numaralı bentte belirtilen yüzde 800 oranı beş kata kadar artırılarak uygulanabilir. Ancak bu
oran mesai dışı çalışmalarda uygulanacak artırımlı oranın hesaplanmasında dikkate alınmaz.
Yükseköğretim kurumlarının tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve
araştırma merkezlerinde ihtiyaç duyulması halinde ilgilinin isteği ve kurumlarının
muvafakatiyle diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevli sağlık personeli haftanın belirli
66
17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, (c) fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan
“makam” ibaresinden önce gelmek üzere “28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin
beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil,” ibaresi, (2) numaralı bendinde yer alan “657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa” ibaresinden önce gelmek üzere “Diğer öğretim elemanlarına ve” ibaresi eklenmiş;
“diğerleri” ibaresi “diğer öğretim elemanları ile diğer personel” şeklinde değiştirilmiştir.
67
16/6/2022 tarihli ve 7411 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “800’ünü”, “500’ünü”, “600’ünü”
ve “300’ünü” ibareleri sırasıyla “950’sini”, “650’sini”, “750’sini” ve “375’ini” şeklinde değiştirilmiştir.
68
11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 1 inci maddesiyle bu bentte yer alan “(döner sermaye işletme
müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli dahil)” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra 666
sayılı KHK ile bu bentte yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
69
4/7/2012 tarihli ve 6354 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile bu bende “ek ödeme matrahının;” ibaresinden
sonra gelmek üzere “uzman tabipler için yüzde 600’ünü,” ibaresi eklenmiştir.
70
16/6/2022 tarihli ve 7411 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “600’ünü”, “250’sini”, “200’ünü,”,
“150’sini” ve “200’ünü” ibareleri sırasıyla “750’sini”, “305’ini”, “255’ini,”, “225’ini” ve “260’ını” şeklinde
değiştirilmiştir.
gün veya saatlerinde veyahut belirli vakalar ve işler için görevlendirilebilir. Belirli bir vaka ve
iş için görevlendirilenlere, kadrosunun bulunduğu kurumdaki döner sermaye işletmesinden
yapılan ödemenin yanı sıra, katkı sağladıkları vaka ve iş dolayısıyla görevlendirildiği sağlık
kuruluşundaki döner sermaye işletmesinden, bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde ve
toplamda tavan oranları geçmemek üzere döner sermayeden ek ödeme yapılır.
(Ek paragraf: 26/7/2018-7146/8 md.) Uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında elde
edilen gelirin yüzde 50’sine kadar olan kısmı bu hizmetlerde görev alan personele ek ödeme
olarak dağıtılabilir. Bu kapsamda yürütülen tıbbi işlemlerde görev alan personelden (1)
numaralı bent kapsamındaki öğretim üyeleri için söz konusu bentte, uzman tabipler için (2)
numaralı bentte belirlenen tavan oranları; uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında olmayan
çalışmalarından hak ettiği ek ödemenin, söz konusu bentlerde belirlenmiş tavan oranlarının
yüzde 60’ını geçmesi halinde bir kat, yüzde 80’ini geçmesi halinde iki kat olarak uygulanır.
Yüzde 100’ü olması halinde üst limit olmaksızın ek ödeme yapılır. Dağıtılacak tutarın; yüzde
80’i ikinci cümlede belirlenen tavan oranlarını geçmeyecek şekilde aynı cümle kapsamındaki
personele, yüzde 20’si ile ikinci cümledeki tavan oranlarını aşan kısmı ise ikinci cümlede
belirtilen personel dışında uluslararası sağlık hizmetlerinde görev yapan (1) ve (2) numaralı bent
kapsamındaki diğer personele aynı bentlerde kendileri için belirlenmiş olan tavan oranlarının bir
katını geçmemek üzere ek ödeme olarak ödenebilir. Uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında
elde edilen gelirler ve ilgili personele yapılacak ek ödemeler ayrı bir hesapta izlenir.
d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya
laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim
hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim
kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan
öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.
7172
e) Yükseköğretim kurumlarının (c) ve (d) fıkraları kapsamına girenler haricindeki diğer
birimlerinde döner sermaye işletmesi hesabına yapılan iş veya hizmetler karşılığında tahsil
edilen gelirlerden kanuni kesintiler ile varsa yapılan iş veya hizmetle bağlantılı giderler
düşüldükten sonra geri kalan tutar, hizmet karşılığı olarak gelir tahsilatının yapıldığı tarihi
izleyen bir ay içinde, veya hizmet bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme
oranına bağlı olarak aylara bölünerek hizmeti veren öğretim elemanlarına ödenir.
7172
Tıp ve diş hekimliği fakültelerindeki öğretim elemanlarının sağlık hizmeti dışında
verdikleri hizmetler karşılığında döner sermaye hesabına tahsil edilen paradan pay alma
hususunda bu fıkra hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 17/2/2011-6114/17 md.) Bu kapsamda
71
17/2/2011 tarihli ve 6114 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, (d) fıkrasında yer alan “kurumlarında üretilen”
ibaresi “kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli
döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen” şeklinde değiştirilmiş; (e) fıkrasının birinci
paragrafında yer alan “hizmeti veren” ibaresinden önce gelmek üzere “veya hizmet bedelinin peşin tahsil
edilmesi halinde hizmetin gerçekleşme oranına bağlı olarak aylara bölünerek” ibaresi eklenmiş, (f) fıkrasının
üçüncü paragrafında yer alan “(c), (d) ve (e)” ibaresi “(c) ve (d)” şeklinde değiştirilmiştir.
72
11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, d) fıkrasında yer alan “personele” ibaresi
“öğretim elemanlarına” şeklinde, (e) fıkrasında yer alan “, memurlara ve sözleşmeli personele ödenir.” ibaresi
“ödenir.” şeklinde değiştirilmiştir.
bulunan hizmetler ile öğretim elemanlarının yükseköğretim kurumlarının imkanlarını
kullanmaksızın verdikleri hizmetler karşılığında elde edilen gelirlerden (b) fıkrasının birinci
bendi uyarınca yapılacak kesintilerin uygulanmasında asgari yüzde 15 oranı uygulanır.
f) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın,
üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı
olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının,
rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için
yüzde 200’ünü geçemez. (Ek cümle: 15/4/2020-7243/10 md.) Bu kimselere döner sermaye
gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler
ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici
payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve
yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın,
görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek
ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve
yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş
hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için
yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki
hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye
gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde
yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak
tutarı geçemez.
71
g) Bu madde uyarınca 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel
Kanununa tabi personele yapılan ödemeler, 27/1/2000 tarihli ve 4505 sayılı Sosyal Güvenlikle
İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında
Kanunun 5 inci maddesinin (c) fıkrası ile 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı Memurlar ve Diğer
Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
16 ncı maddesi hükümlerinin uygulanmasında dikkate alınmaz.
(Ek paragraf: 23/7/2010-6009/52 md.; Değişik ikinci paragraf: 11/10/2011-KHK-
666/5 md.) Bu maddenin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışındaki 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre
sözleşmeli olarak çalışan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu
maddesi kapsamında ödeme yapılır ve bunlara bu madde uyarınca ayrıca ek ödeme yapılmaz.
h) (Ek: 2/1/2014-6514/12 md.) Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede
sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve
Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave
ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine
payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde
50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit
edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde
gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak
kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai
saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de
yüzde 950 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme
ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı, özellikli tıbbi işlemler ve
uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında yapılacak ek ödeme hariç olmak üzere, ek ödeme
matrahının yüzde 1900’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b)
fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan
diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır.
737475
ı) (Ek: 2/1/2014-6514/12 md.) Öğretim üyelerinin 36 ncı maddenin yedinci fıkrası
uyarınca çalışmaları karşılığı elde edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir
hesabında toplanır. Bu tutardan (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu gelirin yüzde 50’si,
herhangi bir limite bağlı olmaksızın hizmeti sunan öğretim üyesine ödenir ve kalan tutar (b)
fıkrasında belirtilen işler için kullanılır.
73
i) (Değişik: 17/2/2011-6114/17 md.) Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin
gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır.
Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.
Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim
kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri,
çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili
performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas
alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak
yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim
kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.
(Değişik üçüncü paragraf: 16/6/2022-7411/6 md.) Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları
kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı
veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz ve bu
kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkralar uyarınca
döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim
73
2/1/2014 tarihli ve 6514 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu maddeye (g) fıkrasından sonra gelmek üzere
“h” ve “ı” fıkraları eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
74
26/7/2018 tarihli ve 7146 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, (h) fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan “ek
ödeme toplamı” ibaresinden sonra gelmek üzere “, özellikli tıbbi işlemler ve uluslararası sağlık hizmetleri
kapsamında yapılacak ek ödeme hariç olmak üzere,” ibaresi eklenmiştir.
75
16/6/2022 tarihli ve 7411 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “800’ünü”, “800” ve
“1600’ünü” ibareleri sırasıyla “950’sini”, “950” ve “1900’ünü” şeklinde değiştirilmiştir.
bütçesinden karşılanır.
j) Döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları, gelir ve giderleri, sermaye limitleri
ile işletmelerin yönetimine ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine
Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
k) (Ek: 16/2/2016-6676/5 md.) Üniversite-sanayi işbirliği kapsamında araştırma ve
geliştirme, tasarım ve yenilik projeleri ile faaliyetleri sonucunda elde edilen gelirler döner
sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu gelirlerden (b) fıkrası uyarınca yapılacak
olan kesintiler de dâhil herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu kapsamda görev yapan öğretim
elemanına ödenecek gelirin yüzde 85’i, herhangi bir vergi kesintisi yapılmaksızın ilgili öğretim
elemanına ödenir. Kalan tutar, (b) fıkrasında belirtilen işler için kullanılır. Bu kapsamda
değerlendirilecek proje ve faaliyetlere, öğretim elemanının müracaatı doğrultusunda, üniversite
yönetim kurulunun izni ile karar verilir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Siyasi partilere üyelik ve görev alma:
76
Madde 59 – (Değişik: 2/7/1997 - 4278/1 md.) Yükseköğretim kurumlarının öğretim
elemanları, siyasi partilere üye olabilirler; yükseköğretim kurumlarındaki görevlerini aksatmamak
ve bir ay içinde kurumlarına bildirmek kaydıyla, siyasi partilerin merkez organları ile onlara bağlı
araştırma ve danışma birimlerinde görev alabilirler. Şu kadar ki, bu durumdaki öğretim elemanları,
Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyesi, rektör, dekan, enstitü ve
yüksekokul müdürü ve bölüm başkanı olamazlar, onların yardımcılıklarına seçilemezler.
Yükseköğretim kurumlarının öğrencileri, siyasi partilere üye olabilirler.
Siyasi partilere üye olan öğretim elemanları ve öğrenciler, yükseköğretim kurumları
içinde parti faaliyetinde bulunamaz ve parti propagandası yapamazlar.
Kurumlara dönüş:
77
Madde 60 –
Madde 60 –
a. (Değişik: 1/11/1990 - 3676/1 md.) Bir süre öğretim üyesi olarak çalıştıktan sonra
Cumhurbaşkanı yardımcılığına, bakanlığa veya Yasama Organı Üyeliğine seçilenler, bu
görevlerde geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık dereceleri yükseltilmek,
meslek unvan ve sıfatlarını kazanma ile ilgili hükümler saklı kalmak şartıyla başvurmaları
halinde bu Kanun hükümlerine göre ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro koşulu
aranmaksızın dönerler.
78
(Ek bent: 17/9/2004-5234/2 md.) Bunlardan emekli iken yüksek öğretim kurumlarına
dönenlerin veya yüksek öğretim kurumlarına döndükten sonra emekliliğe hak kazanıp emekli
olanların emekli aylıkları kesilmez. (Mülga ikinci cümle: 18/6/2017-7033/17 md.) (...)
76
Madde başlığı 2/7/1997 tarih ve 4278 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle değiştirilmiştir.
77
Madde başlığı 14/4/1982 tarih ve 2653 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle değiştirilmiştir.
78
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kuruluna” ibaresi
“Cumhurbaşkanı yardımcılığına, bakanlığa” şeklinde değiştirilmiştir.
b. (Değişik: 1/11/1990 - 3676/1 md.) Yükseköğretim kurumlarından, mahkeme veya
disiplin kararları ile çıkarılanlar hariç olmak üzere herhangi bir nedenle kendi isteği ile ayrılan
öğretim üyeleri başvuruları üzerine bu Kanun hükümleri çerçevesinde kadro koşulu aranmaksızın
tekrar ayrıldıkları yükseköğretim kurumlarına dönebilirler.
c. (Ek: 14/4/1982 - 2653/5 md.) Yükseköğretim Kurulu veya Yükseköğretim Denetleme
Kurulu Başkan ve üyeliklerine, rektör ve dekanlıklara yükseköğretim kurumları ile bir kamu
görevinde iken seçilenlerden, süresinin tamamlayarak yeniden seçilmemeleri sebebiyle
ayrılanların, bu görevlerinde geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık ve
dereceleri yükseltilmek suretiyle meslek, unvan ve sıfatları dikkate alınarak ayrıldıkları
tarihten itibaren kendi kurumlarına boş kadro koşulu aranmaksızın dönüşleri yapılır.
Oylama:
Madde 61 – Bu kanunda sözü geçen juri ve kurullarda, her üye oyunu kabul veya ret
Madde 61 – Bu kanunda sözü geçen juri ve kurullarda, her üye oyunu kabul veya ret
yoluyla vermekle görevlidir. Çekimser oy kullanılamaz.
Yükseköğretim Kurulu dışında yer alan kurulların toplantı nisabı kurul üye tamsayısının
yarıdan fazlasıdır.
Bütün kurullarda kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Üçüncü turda salt çoğunluğun sağlanamadığı hallerde dördüncü turda oy çokluğu esası
uygulanır.
Özlük hakları:
Madde 62 – Üniversite öğretim elemanları ve üst kuruluşlar ile üniversitelerdeki
memur ve diğer görevlilerin özlük hakları için bu kanun, bu kanunda belirtilmeyen hususlar
için Üniversite Personel Kanunu, Üniversite Personel Kanununda bulunmayan hususlar için
ise genel hükümler uygulanır.
Siciller:
Madde 63 – Yükseköğretim kurum ve kuruluşları ile üst kuruluşlarda görev alan
öğretim elemanlarının, memur ve diğer personel ile öğrencilerin sicilleri genel hükümlere ve
Yüksek-öğretim Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre tutulur. Her türlü
atama, yükselme, akademik unvanların kazanılması ve diğer özlük işlemlerinde bu siciller
esas alınır.
İzinler:
Madde 64 – Öğretim elemanları yıllık izinlerini, normal olarak, öğrenime ara verilen
Madde 64 – Öğretim elemanları yıllık izinlerini, normal olarak, öğrenime ara verilen
zamanlarda kullanırlar. Bunların diğer izinleri ile Yükseköğretim üst kuruluşları personelinin
ve yükseköğretim kurumları memurlarının izin işleri 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
hükümlerine göre yürütülür.
(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2017-KHK-690/64 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/54
md.) Rektör, yıllık iznini ve yurtdışına çıkış için gerekli izni Yükseköğretim Kurulu Başkanından,
diğer yöneticiler ise bir üst makamdan alırlar.
Yükseköğretim kurumlarında ve üst kuruluşlarda görevli bütün personel bağlı olduğu
ilk disiplin amirinin izniyle görevi başından ayrılabilir.
Yönetmelikler:
Madde 67 – Bu kanunun;
a. 5 nci madde (ı) fıkrasında yer alan ve beden eğitimi veya güzel sanat dallarından
biri ile yabancı dilin zorunlu ders olarak programlanması ve icra edilmesine dair hükmü 1983
– 1984 eğitim-öğretim yılında,
b. 30 ncu maddesi 1985 yılında,
c. 46 ncı maddenin öğrencilerden harç alınmasına ilişkin hükümleri 1982-1983 eğitim
– öğretim yılında,
d. Diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme: