5291
SERMAYE PİYASASI KANUNU
(1)
Kanun Numarası : 2499
Kabul Tarihi : 28/7/1981
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 30/7/1981 Sayı : 17416
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 20 Sayfa : 356
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BÖLÜM - I
Genel Hükümler
Konu ve amaç:
Madde 1 – Bu Kanunun konusu,tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak halkın iktisadi kalkınmaya etkin ve
yaygın bir şekilde katılmasını sağlamak amacıyla; sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını, tasarruf
sahiplerinin hak ve yararlarının korunmasını,düzenlemek ve denetlemektir.
Kapsam:
Madde 2 – (Değişik birinci fıkra: 29/4/1992 - 3794/1 md.) Sermaye piyasası araçları, bu araçların ihracı, halka arzı
ve satışı, bunları ihraç veya halka arz edenler, bu Kanunun 40 ıncı maddesi çerçevesinde borsalar ve teşkilatlanmış diğer
piyasalar, sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumları ve Sermaye Piyasası Kurulu bu Kanun hükümlerine
tabidir. Ancak halka açık olmayan anonim ortaklıkların halka arzedilmeyen hisse senedi ihraçları bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.
Tanımlar:
Madde 3 – Bu Kanunda yer alan bazı deyimlerin anlamları aşağıda gösterilmiştir.
a) Kurul:Bu Kanunun IV üncü bölümünde düzenlenen Sermaye Piyasası Kuruludur.
b) (Değişik: 29/4/1992 - 3794/2 md.) Sermaye Piyasası Araçları: Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası
araçlarıdır.
Menkul Kıymetler: Ortaklık veya alacaklılık sağlayan, belli bir meblağı temsil eden, yatırım aracı olarak kullanılan,
dönemsel gelir getiren, misli nitelikte, seri halinde çıkarılan, ibareleri aynı olan ve şartları Kurulca belirlenen kıymetli
evraktır.
Diğer Sermaye Piyasası Araçları: Menkul kıymetler dışında kalan ve şartları Kurulca belirlenen evraktır. Şu kadar ki,
nukut ile çek, poliçe, bono ile mevduat sertifikaları bundan müstesnadır.
c) (Değişik: 29/4/1992 - 3794/2 md.) İhraç ve Halka Arz:
İhraç: Bu Kanunun uygulanmasında ihraç, sermaye piyasası araçlarının ihraçcılar tarafından çıkarılıp, halka arz
edilerek veya halka arzedilmeksizin satışıdır.
Halka Arz: Sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda
bulunulmasını; halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilme-
——————————
(1) Bu Kanunla Maliye Bakanlığına ve Maliye Bakanına verilmiş olan her türlü görev, yetki, sorumluluk, hak ve
muafiyetten ilgili olanların doğrudan doğruya Başbakana, Başbakanın görevlendireceği Devlet Bakanına, Hazine
Müsteşarlığına ve Hazine Müsteşarına intikal edeceği; 9.12.1994 tarih ve 4059 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile hükme
bağlanmıştır.
5292
sini; hisse senetlerinin borsalar veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda devamlı işlem görmesini; bu Kanuna göre halka açık
anonim ortaklıkların sermaye artırımları dolayısıyla paylarının veya hisse senetlerinin satışını ifade eder.
d) Kayıtlı Sermaye: Anonim ortaklıkların, esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla, yönetim kurulu kararı ile
Türk Ticaret Kanununun sermayenin artırılmasına dair hükümlerine tabi olmaksızın hisse senedi çıkarabilecekleri azami
miktarı gösteren, Ticaret Sicilinde tescil edilmiş sermayeleridir.
e) Başlangıç Sermayesi: Kayıtlı sermayeli anonim ortaklıkların sahip olmaları zorunlu olan asgari çıkarılmış
sermayeleridir.
f) Çıkarılmış Sermaye : Kayıtlı sermayeli anonim ortaklıkların satışı yapılmış hisse senetlerini temsil eden
sermayeleridir.
g) (Ek: 29/4/1992 - 3794/2 md.) Halka Açık Anonim Ortaklık: Bu Kanunun uygulanmasında halka açık anonim
ortaklık, hisse senetleri halka arzedilmiş olan veya halka arzedilmiş sayılan anonim ortaklıklardır.
h) (Ek: 29/4/1992 - 3794/2 md.) İhraçcı: Anonim ortaklıklar, mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınanlar dahil
kamu iktisadi teşebbüsleri, mahalli idareler ile bunlarla ilgili özel mevzuatları uyarınca faaliyet gösteren kuruluş, idare ve
işletmelerdir.
i) (Ek: 29/4/1992 - 3794/2 md.) Aracı kuruluşlar: Aracı kurumlar ile bankaları ifade eder.
j) (Ek: 29/4/1992 - 3794/2 md.) İlgili Bakan ve İlgili Bakanlık: Başbakan tarafından görevlendirilen Devlet Bakanı
ve Devlet Bakanlığıdır.
k) (Ek: 21/2/2007-5582/7 md.) İpotekli Sermaye Piyasası Aracı: İpotek teminatlı menkul kıymetler, ipoteğe dayalı
menkul kıymetler, ipotek finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen hisse senedi dışındaki sermaye piyasası araçları ve
konut finansmanından kaynaklanan alacaklara dayalı olarak veya bu alacakların teminatı altında ihraç edilen diğer sermaye
piyasası araçlarıdır.
BÖLÜM II
Sermaye Piyasası Araçlarının Kurul Kaydına Alınması, İhracı,
Halka Arzı ve Satışı
(1)
Kurul Kaydına Alınma
Madde 4 – (Değişik: 29/4/1992 - 3794/3 md.)
İhraç veya halka arz olunacak sermaye piyasası araçlarının Kurula kaydettirilmesi zorunludur.
Genel ve katma bütçeli idareler ve T.C. Merkez Bankasınca ihraç olunacak sermaye piyasası araçlarının Kurula
kaydettirilmesi zorunlu değildir. Ancak bu ihraçlar hakkında Kurula bilgi verilir.
Sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıkların hisse senetleri halka arz yoluyla satılamaz.
Kurula Başvuru ve İnceleme
Madde 5 – (Değişik: 29/4/1992 - 3794/4 md.) Kurula kayıt başvurusuna Kurulca belirlenecek bilgi ve belgeler
eklenir.
Belgeler ve açıklamalardaki eksikliklerin Kurul tarafından belirlenecek bir sürede tamamlanması zorunludur.
Noksanlıkları bu süre içinde tamamlanmayan başvurular düşer.
İncelemeler sonucunda açıklamaların yeterli olmadığı ve gerçeği dürüst bir biçimde yansıtmayarak halkın istismarına
yol açacağı sonucuna varılırsa, gerçekte gösterilerek, başvuru konusu sermaye piyasası aracının Kurul kaydına alınmasından
imtina edilebilir.
Başvurular en çok otuz gün içinde sonuçlandırılır. Eksikliklerin tamamlanması için verilen süreler hesaba katılmaz.
——————————
(1) II nci Bölüm Başlığı "Menkul Kıymetlerin Halka arzı ve satışı" iken 29/4/1992 tarih ve 3794 sayılı kanunun 3 üncü
Madde 47 – (Değişik: 23/1/2008-5728/372 md.)
Madde 47 – (Değişik: 23/1/2008-5728/372 md.)
Diğer kanunlara göre daha ağır bir cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde;
A) 1. Sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyebilecek, henüz kamuya açıklanmamış bilgileri kendisine veya
üçüncü kişilere menfaat sağlamak amacıyla kullanarak sermaye piyasasında işlem yapanlar arasındaki fırsat eşitliğini
bozacak şekilde mameleki yarar sağlamak veya bir zararı bertaraf etmek, içerden öğrenenlerin ticaretidir. Bu fiili işleyen 11
inci madde kapsamındaki ihraççılarla, sermaye piyasası kurumlarının veya bunlara bağlı veya bunlara hâkim işletmelerin
yönetim kurulu başkan ve üyeleri, yöneticileri, denetçileri, diğer personeli ve bunların dışında meslekleri veya görevlerini ifa
etmeleri sırasında bilgi sahibi olabilecek durumda olanlarla, bunlarla temasları nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak bilgi
sahibi olabilecek durumdaki kişiler,
2. Yapay olarak, sermaye piyasası araçlarının, arz ve talebini etkilemek, aktif bir piyasanın varlığı izlenimini
uyandırmak, fiyatlarını aynı seviyede tutmak, arttırmak veya azaltmak amacıyla alım ve satımını yapan gerçek kişilerle, tüzel
kişilerin yetkilileri ve bunlarla birlikte hareket edenler,
3. Sermaye piyasası araçlarının değerini etkileyebilecek, yalan, yanlış, yanıltıcı, mesnetsiz bilgi veren, haber yayan,
yorum yapan ya da açıklamakla yükümlü oldukları bilgileri açıklamayan gerçek kişilerle, tüzel kişilerin yetkilileri ve bunlarla
birlikte hareket edenler,
4. 4 üncü maddenin birinci ve üçüncü fıkralarına aykırı hareket edenlerle, sermaye piyasasında izinsiz olarak
faaliyette bulunan veya yetki belgeleri iptal olunduğu veya faaliyetleri geçici olarak durdurulduğu halde ticaret unvanlarında,
ilan veya reklamlarında sermaye piyasasında faaliyette bulundukları intibaını yaratacak kelime veya ibare kullanan veya
faaliyetlerine devam eden gerçek kişilerle, tüzel kişilerin yetkilileri,
5. Sermaye piyasası kurumlarına, bu Kanunun 13/A ve 13/B maddeleri kapsamındaki teminat sorumlularına ve 38/B
ve 38/C maddeleri kapsamındaki fon kuruluna; sermaye piyasası faaliyetleri sebebiyle veya emanetçi sıfatıyla veya idare
etmek için veya teminat olarak veyahut her ne nam altında olursa olsun, kayden veya fiziken tevdi veya teslim edilen
sermaye piyasası araçları, nakit ve diğer her türlü kıymeti kendisinin veya başkasının menfaatine satan veya rehneden veya
her ne şekilde olursa olsun kullanan, gizleyen yahut inkâr eyleyen veyahut bu amaca ulaşmak ya da bu fiillerini gizlemek için
bilgisayar ortamında tutulanlar dahil kayıtları tahvil ve tağyir eden ilgili gerçek kişilerle tüzel kişilerin yetkilileri,
6. Bu Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrasında belirtilen işlemlerde bulunarak kârı veya mal varlığı azaltılan tüzel
kişilerin yetkilileri ve bunların fiillerine iştirak edenler,
5304-13
7. Karşılıksız olarak sermaye piyasası araçlarının geri alım taahhüdü ile satımını yapan ilgili gerçek kişilerle, tüzel
kişilerin yetkilileri,
her bir alt bent kapsamına giren fiillerden dolayı iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin günden onbin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır.
B) 1. Bu Kanuna göre Kurul veya Kurul tarafından görevlendirilenlere istenecek bilgileri vermeyen veya eksik
veya gerçeğe aykırı olarak verenlerle; defter ve belgeleri bu görevlilere ibraz etmeyen, saklayan, yok eden veya bunların
görevlerini yapmalarını engelleyenler,
2. Defter ve kayıt tutmayanlar,
her bir alt bent kapsamına giren fiillerden dolayı bir yıldan üç yıla kadar hapis ve ikibin günden beşbin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılırlar. Gerçeğe aykırı defter ve kayıt tutan, hesap açan veya bunlarda her türlü muhasebe hilesi
yapan ya da gerçeğe aykırı bağımsız denetleme raporu düzenleyenler ile düzenlenmesini sağlayanlar, Türk Ceza Kanununun
belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümlerine göre cezalandırılır.
C) Bu Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına, 7, 9, 10, 10/A, 11, 12 nci maddelerine, 13 üncü maddesinin beşinci
fıkrasına, 13/A maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onbirinci, onikinci,
onüçüncü, ondördüncü ve onbeşinci fıkralarına, 13/B maddesinin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına, 14 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasına, 15 inci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarına, 16, 16/A
maddelerine, 25 inci maddesinin (a) bendine, 28 inci maddesinin (b) bendine, 34 üncü maddesine, 38 inci maddesine, 38/A
maddesine, 38/B maddesinin üçüncü, dördüncü, yedinci, dokuzuncu, onuncu ve onikinci fıkralarına, 38/C maddesi
kapsamında 38/B maddesinin üçüncü, dördüncü, yedinci, dokuzuncu, onuncu ve onikinci fıkralarına, 39/A maddesine, 40/B
ve 40/D maddelerine, 45 inci maddesine, 46 ncı maddesinin ikinci ve beşinci fıkralarına, 46/A, 46/B ve 46/C
maddelerine aykırı hareket edenler binikiyüzelli gün adlî para cezası ile cezalandırılırlar.
Birinci fıkranın (A), (B) ve (C) bentleri uyarınca verilecek para cezaları üst sınırla bağlı olmaksızın suçun işlenmesi
suretiyle temin edilen menfaatin üç katından az olamaz.
İdari para cezaları
Madde 47/A – (Ek:15/12/1999 - 4487/26 md.; Değişik: 23/1/2008-5728/373 md.)
Bu Kanuna dayanılarak yapılan düzenlemelere, belirlenen standart ve formlara ve Kurulca alınan genel ve özel
nitelikteki kararlara aykırı hareket ettiği tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilere, gerekçesi belirtilmek suretiyle Kurul
tarafından onbeşbin Türk Lirasından yüzbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.
Kanunun 40/C maddesinin beşinci fıkrasındaki yükümlülüğe uymayan üyelere Türkiye Sermaye Piyasası Aracı
Kuruluşları Birliği Yönetim Kurulunca beşbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.
Kanunun 40/D maddesinin beşinci fıkrasındaki yükümlülüğe uymayan üyelere, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği
Yönetim Kurulunca bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Birlik, verdiği cezaları ilgiliye
tebliğ eder ve tahsil ve gelir kaydı için Yatırımcıları Koruma Fonuna bildirir.
İdarî para cezalarının verilmesini gerektiren fiillerin tekrarı halinde, verilen para cezası iki katı, ikinci ve müteakip
tekrarlarda üç katı artırılarak uygulanır. Bu cezaların verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde idarî para cezası verilmesini
gerektiren aynı fiil işlenmediği takdirde önceki cezalar tekrarda esas alınmaz.
5304-14
Cezaların artırılması:
Madde 48 – (Değişik: 29/4/1992 - 3794/35 md.)
Bu Kanun kapsamındaki ihraçcılarla sermaye piyasası kurumlarının yönetim kurulu üyeleri, denetçileri, müdür ve
diğer personeli ve yatırım fonu temsilcileri ile sorumlularının ortak-lığın, kuruluşun veya fonun paraları ve diğer malları ile
sermaye piyasası araçları, defter, evrak, dosya, kayıt ve diğer belgeleri üzerinde işledikleri suçların genel hükümlere göre
belirlenen cezaları yarı oranında artırılarak hükmolunur.
Usul hükümleri:
Madde 49 – (Değişik: 23/1/2008-5728/374 md.)
47 nci madde kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma yapılması, Kurul tarafından Cumhuriyet savcılığına yazılı
başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru ile Kurul aynı zamanda katılan sıfatını kazanır.
Bu Kanuna aykırı fiillerin işlendiğine dair bilgi edinen Cumhuriyet savcıları, Kurulu haberdar ederek durumun
incelenmesini isteyebilirler.
Cumhuriyet savcıları kovuşturmaya yer olmadığına karar verirlerse, Kurul kendisine tebliğ edilecek bu kararlara karşı
Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraza yetkilidir.
5304-15
BÖLÜM-VII
Çeşitli Hükümler
Saklı hükümler ve istisnalar
Madde 50 – a) (Değişik: 29/4/1992 - 3794/37 md.)Kendi menkul kıymetlerini halka arz eden bankalar ile
(V.)bölümde öngörülen faaliyetlerde bulunan bankalar, bunlarla sınırlı olarak bu Kanun hükümlerine tabi olurlar. Ancak
Kanun hükümleri, ortak sayısı bakımından bankalar hakkında uygulanmaz.
Sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunan bankalar için gereken asgari fon miktarı, muhasebe, kayıt ve belge düzeni
gibi hususlar Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın uygun görüşü alınarak Kurul tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
Hisse senetleri halka arz yoluyla satılan bankaların dağıtacakları temettü ile yeniden değerleme artış fonunun
kullanımına ilişkin esasları belirlemeye ilgili oldukları Bakanlık yetkilidir.
Bankalar ve sigorta şirketleri kuruluş, denetim, gözetim, muhasebe, mali tablo ve rapor standartları konularında
kendi özel kanunlarındaki hükümlere tabidir.
b) Özel kanunla kurulmuş anonim ortaklıklarla ilgili hükümler saklıdır.
c) 12/3/1964 tarih ve 440 sayılı Kanuna tabi bankaların bu kanun gereğince aracı sıfatıyla hisse senedi alım
satımlarında,sözü geçen Kanunun 4 üncü maddesi hükmü uygulanmaz.
d) 1211 sayılı T.C.Merkez Bankası Kanunu ile 7397 sayılı Sigorta Şirketlerinin Murakabesi Hakkında Kanun
hükümleri saklıdır.
Ek Madde 1 – (Ek:15/12/1999 - 4487/27 md. ; Mülga: 26/9/2011 - KHK-660/32 md.)
5304-16
Geçici Hükümler
Geçici Madde 1 – (Mülga 29/4/1992 - 3794/39 md.)
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş olup, Kanunun 11 inci maddesindeki
nitelikleri haiz anonim ortaklıklar da bu Kanun hükümlerine tabidir. Kurul bu Kanuna göre gerekli şartların yerine getirilmesi
için söz konusu ortaklıklara 1 yılı aşmamak üzere süre verebilir.
(Mülga ikinci ve üçüncü fıkralar: 29/4/1992 - 3794/39 md.)
Geçici Madde 3 – (Mülga: 29/4/1992 - 3794/39 md.)
Geçici Madde 4 – (Mülga: 29/4/1992 - 3794/39 md.)
Geçici Madde 5 – (Mülga: 29/4/1992 - 3794/39 md.)
Geçici Madde 6 – (Ek: 15/12/1999 - 4487/28 md.)
Bu Kanunun 10/A maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra, Kurulca aynı maddeye göre kaydı tutulması
kararlaştırılan sermaye piyasası araçlarını temsilen senet çıkarılmaz. Ancak 10/A maddesinin yürürlüğe girmesini izleyen
üçüncü yılın sonuna kadar yapılan ihraçlarda, hak sahipleri, ihraçcı kuruluşlardan senet bastırılmasını talep edebilirler.Bu
taleplerin yerine getirilme süresi,yöntemi ve uygulama esasları Kurulca belirlenir.
Kurulca Kanunun 10/A maddesine göre kaydı tutulması kararlaştırılan ve Kanunun yürürlüğe girmesinden önce ya
da bu maddenin birinci fıkrası uyarınca bastırılan sermaye piyasası araçlarının 10/A maddesinin yürürlüğe girmesini izleyen
altıncı yılın sonuna kadar ihraçcı kuruluşlara, bunların yetkili kıldığı aracı kuruluşlara veya sermaye piyasası araçlarının
kaydını tutacak Merkezi Kayıt Kuruluşuna teslim edilmesi zorunludur. Bu suretle teslim alınan senetler, Kurulca belirlenecek
esaslar çerçevesinde Merkezi Kayıt Kuruluşunda toplanarak, iptal ve imha edilir, araçların temsil ettiği haklar Kanun
hükümlerine göre Merkezi Kayıt Kuruluşunda kaydedilir.
(Değişik üçüncü fıkra: 13/2/2011-6111/157 md.) İkinci fıkrada belirlenen sürenin sonuna kadar teslim edilmeyen
sermaye piyasası araçları, bu tarihten sonra borsada işlem göremez, aracı kurumlarca alım satımına aracılık edilemez ve
katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Teslim edilerek kayden izlenmesine başlanmış olan sermaye piyasası araçlarını
temsil eden senetler merasime gerek kalmaksızın hükümsüz hale gelir ve imha edilir.
(Ek dördüncü fıkra: 13/2/2011-6111/157 md.) Her bir sermaye piyasası aracı için Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından
kayden izlemenin başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları hisse senedi
ise, ihraççıya kanunen intikal eder. Bu durumda paydan doğmuş olan haklar, hisse senetlerinin ihraççıya intikal tarihinde
kendiliğinden sona ermiş sayılır. Söz konusu payların satışı, ihraççılarca üç ay içerisinde yapılır. Teslim edilmeyen diğer
sermaye piyasası araçlarından doğan alacaklar, bu tarihte zamanaşımına uğrar.
5305
Bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında öngörülen süreler Bakanlar Kurulu Kararı ile bir katına kadar uzatılabilir.
Geçici Madde 7 – (Ek: 15/12/1999 - 4487/28 md.)
Sermaye piyasası araçları kaydileştirilinceye kadar, sermaye piyasası araçları hakkında verilen ödeme yasağı ve iptal
kararları mahkemeler ve ihraçcılar tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşuna da bildirilir.
Geçici Madde 8 – (Ek: 15/12/1999 - 4487/28 md.)
Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliğinin Statüsü bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl
içinde yürürlüğe konulur. Sermaye piyasasında faaliyette bulunmakta olan aracı kuruluşlar, bu süre içerisinde Türkiye
Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliğine üye olmak için Kurula başvurmakla yükümlüdürler.
Bu üyelik başvuruları Kurul tarafından sonuçlandırılır. Kurul, Statünün yürürlüğe girmesini izleyen bir ay içinde
Birlik üyelerini ilk genel kurul toplantısına çağırır.
Geçici Madde 9 – (Ek: 15/12/1999 - 4487/28 md.)
Yatırımcıları Koruma Fonunun başlangıç varlığının oluşturulması amacıyla, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası
tarafından on trilyon lira Fon hesabına yatırılır.
Aracı kuruluşların 1998 yılı hisse senedi işlem hacimlerinin parasal miktarı esas alınarak,Kanunun 46/A maddesi
uyarınca Yatırımcıları Koruma Fonuna yatırmakla yükümlü oldukları yıllık ödenti,bu kuruluşlarca Fon Hesabına yatırılır.
Bu madde uyarınca yapılması gereken ödentilerin,Fona ilişkin Kurulca yapılacak düzenlemenin yürürlüğe girmesini
izleyen bir ay içerisinde Fon hesabına yatırılması zorunludur. Ödemelerin bu süre içerisinde yapılmaması halinde, ödemede
temerrüde düşülen kısma 46/A maddesinde öngörülen oranda gecikme faizi uygulanır ve Fon tarafından tahsil edilir.
Kanunun 40 ıncı maddesinde öngörülen esaslara göre, İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının 31.12.1998 tarihi
itibariyle düzenlenen mali tablolarında yer alan gelirleri üzerinden belirlenen tutar, Kanunun yürürlüğe girmesini izleyen bir
ay içerisinde Kurul hesabına yatırılır.
Geçici Madde 10 – (Ek: 21/2/2007-5582/20 md.)
Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Statüsü bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren azami iki yıl içinde
yürürlüğe konulur. Gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansına sahip olanlar, bu süre içerisinde Türkiye Değerleme
Uzmanları Birliğine üye olmak için Kurula başvurmakla yükümlüdürler.
Bu üyelik başvuruları Kurul tarafından sonuçlandırılır. Kurul, Birlik Statüsünün yürürlüğe girmesini izleyen bir ay
içinde Birlik üyelerini ilk genel kurul toplantısına çağırır. İlk genel kurula ait masraflar, Birlik organları oluştuktan sonra
Kurula geri ödenmek üzere Kurul tarafından karşılanır.
5306
Geçici Madde 11 - (Ek: 21/2/2007-5582/20 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce düzenlenmiş bulunan ve bu Kanunun 38/A maddesinin birinci fıkrasında
yer alan konut finansmanı tanımına uyan kredi ve finansal kiralama sözleşmelerinin tarafı olan tüketiciler, bu maddenin
yürürlüğe girmesini takiben üç ay içerisinde, sözleşmenin yapılmış bulunduğu konut finansmanı kuruluşuna başvuruda
bulunarak, sözleşme konusu işlemin, bu Kanunun 38/A maddesinde yer alan konut finansmanı tanımı kapsamı dışında
değerlendirilmesi talebinde bulunabilirler. Süresi içinde talepte bulunmayan tüketicilerin, bu maddenin yürürlüğe
girmesinden önce düzenlenmiş bulunan sözleşmeleri, bu Kanunun 38/A maddesinin birinci fıkrası kapsamında kabul edilir.
Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre akdedilen
sözleşmelerde, her halükârda borcun vadesinden önce ödenmesi durumunda 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 12 - (Ek: 21/2/2007-5582/20 md.)
Finansal kiralama şirketleri ve finansman şirketleri, bu Kanunun 38/A maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
altı ay içerisinde konut finansmanı faaliyetinde bulunamaz.
Geçici Madde 13- (Ek: 13/2/2011-6111/158 md.)
Kurul merkezinin İstanbul’a taşınmasına ilişkin iş ve işlemler tamamlanıncaya kadar Kurulun idari merkezi
Ankara’dır. Merkezin nakli, iki yıl içinde tamamlanır. Bakanlar Kurulu bu süreyi uzatmaya yetkilidir.
Yürürlük:
Madde 51 – Bu Kanunun 17-29 uncu maddeleri ile geçici 1 ve 4 üncü maddeleri yayımı tarihinde, diğer maddeleri
yayımından altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme:
Madde 52 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
2499 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1-14/1/1988 tarih ve 311 sayılı KHK’nin Geçici 2 nci maddesi
Geçici Madde 2 – Sermaye Piyasası Kurulu üyeliklerine iki ay içinde atama yapılır. Bu atamalar yapılıncaya kadar
mevcut üyeler görevlerine devam eder.
2 - 29/4/1992 tarih ve 3794 sayılı Kanunun geçici maddeleri
Geçici Madde 1 – Bu Kanunun, sermaye piyasası araçlarını kayda almaya ilişkin hükümleri, Kanunun yürürlüğe
girmesinden sonra yapılacak ihraç ve halka arz başvurularında uygulanır.
5307
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Kurul'dan (A) serisi Borsa Bankerliği Belgesi alan aracı
kurumların, Kanun'un 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde; (B) serisi Borsa Bankerliği Belgesi alan
aracı kurumların ise aynı fıkranın (b) bendinde düzenlenen faaliyetlerde bulunma ve borsa üyelik hakları saklıdır. Ancak bu
aracı kurumlar sahip oldukları borsa bankerliği belgelerini; Bu Kanunun yürürlüğü tarihinden itibaren 6 ay içinde Kurul'a
başvurarak, yetki belgeleriyle değiştirilmek zorundadırlar.
3- 15/12/1999 tarih ve 4487 sayılı Kanunun geçici maddeleri
Geçici Madde 1 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görevde olan Kurul Başkan, Başkanvekili ve üyeleri,
atandıkları mevzuata göre 3 yıllık görev sürelerini tamamlarlar. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başkanvekilliği sıfatı,
"İkinci Başkan" olarak değiştirilmiştir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görevde olan Kurul Başkan, Başkanvekili ve üyelerinin görev süresinin
bitiminde, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunundaki esaslar çerçevesinde atanacak üyelerden Başkan dışında, ikinci yılın
sonunda kura sonucu belirlenecek iki üye ve dördüncü yılın sonunda, kalan üyelerden kura sonucunda belirnecek iki üyenin
yerine, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda belirtilen hükümlere uygun olarak yeni üye ataması yapılır. Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliğinin karar organları oluşturuluncaya
kadar, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından gösterilecek
adaylar, ilgili olduğu Bakanlık; Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği tarafından gösterilecek adaylar ise
Türkiye Bankalar Birliği tarafından gösterilir.
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce, Kurulca tüm yetki belgeleri iptal edilen aracı
kurumların, sermaye piyayası faaliyetlerinden doğan alacak sahiplerinin Fonun imkanları da dikkate alınarak alacaklarının bu
maddedeki esaslar çerçevesinde kısmen ödenmesini teminen özel bin Fon kurulmuştur. Söz konusu aracı kurum alacaklarına
Fondan ödeme yapılabilmesi için, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce veya sonra haklarında iflas davası açılması ve
iflas tasfiyesinde alacakların borç ödemeden aciz belgesine bağlanmış olması zorunludur.
İflas tasfiyesinde düzenlenen borç ödemeden aciz belgesine bağlanmış nakit ve menkul kıymete ilişkin asıl alacak
tutarı, aracı kurumların yetki belgelerinin iptal edildiği tarihte geçerli T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden
Amerikan Dolarına çevrilir. Bu aracı kurumların iflasının açılmasından sonra iflas tasfiyesi sırasında yapılan ödemeler,
ödemenin yapıldığı tarihte geçerli T.C. Merkez Bankası döviz alış kurul üzerinden Amerikan Dolarına çevrilerek, dolar
bazında asıl alacaktan mahsup edilir. Bu suretle bulunan bakiye, borç ödemeden aciz belgesine bağlandığı tarihte geçerli T.C.
Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir ve üçüncü fıkradaki esaslara göre hak sahiplerine ödenir.
31/12/2000 tarihine kadar bir alacak sahibine yapılacak ödeme tutarı 2 milyar Türk Lirasını aşamaz. Bu tutar,
1/1/2001 tarihinden sonra her yıl ilan edilen yeniden değerleme katsayısı oranında artırılır. Ancak ikinci fıkra uyarınca, dolar
bazında asıl alacaktan mahsup edilen ara ödemeler tutarı, alacağın borç ödemeden aciz belgesine bağlandığı tarih itibariyle
T.C. Merkez bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir ve bu fıkrada belirtilen azami ödeme tutarından
indirilerek, hak sahiplerine yapılacak azami tutar belirlenir.
Bu Kanunun yürürlüğe girmesini izleyen iki ay içerisinde, bu Fona İstanbul Menkul Kıymetler Borsası tarafından 10
trilyon Türk Lirası tahsis edilir. Bu Fon, Borsa Başkanlığınca, kamu bankalarında mevduat hesabına ya da kamu borçlanma
senetlerine yatırılarak nemalandırılır. Fon bu madde gereğince yapılacak ödemeler dışında bir amaçla kullanılamaz. Fonun,
yapılacak ödemeleri karşılamaya yetmemesi halinde, 5 trilyon Türk Lirasını geçmemek üzere, Bakanlar Kurulu Kararıyla
belirlenecek ek kaynak, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası tarafından karşılanır. Bu madde kapsamındaki ödemelerin
tamamının yapıldığı, ilgili iflas idarelerinin yazılı beyanlarıyla tespit edildikten sonra, arta kalan kısmın İstanbul Menkul
Kıymetler Borsasına ait olur.
5308
Fondan yapılacak ödemeler, ilgili iflas idarelerinin ibraz ettiği borç ödemeden aciz belgelerine dayanarak, Sermaye
Piyasası Kurulunun uygun görüşü üzerine, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Başkanlığınca iflas idarelerine yapılır.
Sermaye Piyayası Kurulu, ödemelerin bu madde hükümlerine uygun yapılmasını teminen, kesinleşmiş sıra cetveline, iflas
dosyasındaki belgelere, iflas idaresi ve iflas dairesinden talep edebileceği belgelere dayanarak karşılıklı inceleme yapma ve
bu madde ile diğer ilgili mevzuat hükümlerine aykırı ödeme taleplerini reddetme hakkını haizdir.
Hak sahiplerine ödeme, iflas idarelerince gerçekleştirilir. Müflis aracı kurumdan alacaklı görünen ortakları, yönetim
kurulu ve denetleme kurulu üyeleri, personeli ile bunların eşlerine ve üçüncü derece dahil kan ve sıhri hısımlarına ve sermaye
piyasası kurumlarına bu madde kapsamında ödeme yapılmaz. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, yaptığı ödemeler için, borç
ödemeden aciz belgesi sahiplerinin haklarına halef olur. Alacaklıların, bu madde uyarınca yapılan ödemeleri aşan alacakları
için genel hükümlerden doğan hakları saklıdır.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirlemeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Bakanlar Kurulu
yetkilidir.
Geçici Madde 3 – Bu Kanunun 13 üncü maddesi ile 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 28 inci maddesinin (a)
bendinde yapılan değişiklik uyarınca, kurul Başkan ve üyeleri ile personeli için yeniden belirlenecek olan her türlü ödemeler
dahil, aylık ücretleri toplamının, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki ayda almakta oldukları her türlü ödemeler
dahil aylık ücretleri toplamından az olması halinde, bu durum giderilinceye kadar aradaki fark herhangi bir vergi ve kesintiye
tabi olmaksızın tazminat olarak ödenir.
(1)
4 - 3/7/2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun Geçici 2 nci Maddesi:
Geçici Madde 2 - İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Rekabet Kurumu, Sermaye
Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu, Kamu İhale Kurumu ile Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunca elde edilen her
türlü gelirin 30.6.2005 tarihine kadar birikmiş tutarlarından Maliye Bakanının teklifi ve Başbakanın onayı ile kurum ve
kuruluşlar itibarıyla belirlenecek oranlara göre hesaplanacak kısmı; bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere
Maliye Bakanı tarafından belirlenecek süre içinde Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünün Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası nezdindeki hesabına yatırılır. Ayrıca, anılan kurum ve kuruluşların 31.12.2005 tarihine kadar kasalarında
oluşacak nakit fazlaları da bunların görüşü alınmak suretiyle bu fıkrada belirlenen esaslara göre kesilerek ilgili hesaba
aktarılır.
Söz konusu kurum ve kuruluşlar 30.6.2005 tarihine kadar birikmiş gelir tutarları ile kasa ve banka mevcutlarını
15.7.2005 tarihine kadar; her ayın gelir ve giderleriyle kasa ve banka mevcutlarını gösterir malî bilgileri ise izleyen ayın
yedinci günü sonuna kadar Maliye Bakanlığına bildirirler. Bu maddede belirtilen tutarların süresi içinde ödenmemesi halinde,
ödenmeyen tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı da
uygulanmak suretiyle takip ve tahsil edilir.
——————————
(1) Bu maddenin yürürlüğe giriş tarihi, 15/12/1999 tarih ve 4487 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle 1/1/2005 olarak
hüküm altına alınmıştır.
5309-5323
2499 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
3291 – 3/6/1986
KHK-311 – 29/2/1988
3794 – 13/5/1992
KHK-558 – 27/6/1995
4487 – 1 inci maddesi, yayımı tarihinden geçerli olmak üzere, Merkezi
Kayıt Kuruluşunun kurulduğu tarihte,
– 23 ve 24 üncü maddeleri, yayımı tarihinden geçerli olmak üzere,
Merkezi Kayıt Kuruluşunun kurulmasını takiben Yatırımcıları
Koruma Fonuna ilişkin Kurulca yapılacak düzenlemenin yürürlüğe
girdiği tarihte,
– 13 üncü maddesi ve geçici 3 üncü maddesi, 1/1/2005
– Diğer maddeleri yayımı tarihinde, 18/12/1999
4629 – 1/1/2002 ta-
rihinden geçerli
olmak üzere
3/3/2001
Tarihinde
Değiştiren Yürürlüğe
Kanun 2499 sayılı Kanunun değiştirilen maddeleri giriş tarihi
5398 İşlenemeyen Hüküm 21/7/2005
5582 3,13/A,13/B,22,28,38/A,38/B,38/C,39,39/A,40/D,46/A,46/C,
47,47/A, Geçici Madde 10,11,12 6/3/2007
5728 25, 33, 36, 46/A, 47, 47/A, 49 8/2/2008
6111 17, 25, 28, 40, Geçici 6, Geçici 13 25/2/2011
6111 10/A 31/5/2011
6111 30 31/8/2011
KHK/654 22 11/10/2011
KHK/660 Ek Madde 1 2/11/2011