Հոդված 1.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության ձեռքբերման եւ դադարեցման կարգը
սահմանվում է սույն օրենքով: Անձը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը
կորցնում է քաղաքացիության դադարեցման հետեւանքով:
Յուրաքանչյուր անձ, օրենքով սահմանված կարգով, Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն ձեռք բերելու իրավունք ունի: Ազգությամբ հայերը Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն են ձեռք բերում պարզեցված կարգով:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին չի կարող զրկվել Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունից կամ այն փոխելու իրավունքից:
Քաղաքացիությունը փոխելը կարգավորում է սույն օրենքով եւ Հայաստանի
Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից հրաժարվելը կամ այլ պետության
քաղաքացիություն ընդունելն ինքնին չի հանգեցնում Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը կորցնելուն:
(1-ին հոդվածը փոփ., խմբ. 26.02.07 ՀՕ-75-Ն, փոփ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)

Հոդված 2.

օրենսդրությունը

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության մասին օրենսդրությունը բաղկացած է
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունից, Հայաստանի Հանրապետության
միջազգային պայմանագրերից, սույն օրենքից եւ Հայաստանի Հանրապետության նորմատիվ
իրավական այլ ակտերից:
Եթե վավերացված Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով
սահմանված են այլ նորմեր, քան նախատեսված են սույն օրենքով, ապա կիրառվում են
միջազգային պայմանագրի նորմերը:
(2-րդ հոդվածը փոփ. 08.12.21 ՀՕ-393-Ն)

Հոդված 3.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի են սույն օրենքին համապատասխան
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերած անձինք:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները հավասար են օրենքի առաջ` անկախ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու հիմքերից, ազգությունից,
ռասայից, սեռից, լեզվից, դավանանքից, քաղաքական կամ այլ հայացքներից, սոցիալական
ծագումից, գույքային կամ այլ դրությունից, ունեն Սահմանադրությամբ եւ օրենքներով
սահմանված բոլոր իրավունքները, ազատությունները եւ պարտականությունները:

Հոդված 4.

փաստաթղթերը

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը հաստատող փաստաթղթերն են`
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու նույնականացման քարտը եւ անձնագիրը, իսկ
մինչեւ 16 տարին լրանալը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը հաստատող
փաստաթուղթ կարող է չպահանջվել, եթե ներկայացվել են ծննդյան վկայականը եւ ծնողների`
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը հաստատող փաստաթղթերը:
(4-րդ հոդվածը լրաց. 26.02.07 ՀՕ-75-Ն, 30.11.11 ՀՕ-291-Ն, փոփ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

Հոդված 5.

անթույլատրելիությունը

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացուն չի կարելի հանձնել օտարերկրյա
պետությանը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած միջազգային
պայմանագրերով նախատեսված դեպքերի:
(5-րդ հոդվածը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)

Հոդված 6.

Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս բնակվելը ինքնին չի հանգեցնում Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիության դադարեցմանը:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու ամուսնությունն օտարերկրյա քաղաքացու
հետ ինքնին քաղաքացիության փոփոխման չի հանգեցնում:
Ամուսիններից մեկի քաղաքացիության փոխելը ինքնին չի հանգեցնում մյուս ամուսնու
քաղաքացիության փոփոխմանը:

Հոդված 7.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիները Հանրապետությունից դուրս օգտվում են
Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանությունից եւ հովանավորությունից:
Հայաստանի Հանրապետությունը, Հայաստանի Հանրապետության դիվանագիտական
ծառայության մարմինները եւ դրանց պաշտոնատար անձինք պարտավոր են պաշտպանել այլ
պետություններում գտնվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների իրավունքները,
ինչպես նաեւ` միջոցներ ձեռնարկել նրանց խախտված իրավունքները վերականգնելու
համար` այդ պետությունների օրենսդրությանը եւ միջազգային պայմանագրերին
համապատասխան:
(7-րդ հոդվածը փոփ. 08.12.21 ՀՕ-393-Ն)

Հոդված 8.

Օտարերկրյա քաղաքացի է համարվում Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն չունեցող այն անձը, որն ունի այլ պետության քաղաքացիություն:
Հայաստանի Հանրապետությունում բնակվող Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն չունեցող անձը, որն այլ պետության քաղաքացիություն ունենալու
ապացույց չունի, համարվում է քաղաքացիություն չունեցող անձ: Հայաստանի

Հանրապետությունում բնակվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն չունեցող
անձանց փաստաթղթավորման կարգը եւ կացության վկայականի նկարագիրը սահմանում է
Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:
Հայաստանի Հանրապետությունը խրախուսում է Հայաստանի Հանրապետությունում
բնակվող քաղաքացիություն չունեցող անձանց կողմից Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն ձեռք բերելը եւ չի խոչընդոտում նրանց կողմից այլ պետության
քաղաքացիություն ձեռք բերելուն:
Օտարերկրյա քաղաքացիների եւ քաղաքացիություն չունեցող անձանց իրավական վիճակը
Հայաստանի Հանրապետությունում կարգավորվում է Հայաստանի Հանրապետության
օրենսդրությամբ եւ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով:
(8-րդ հոդվածը լրաց. 11.12.23 ՀՕ-408-Ն)

Հոդված 9.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք է բերվում`
1) քաղաքացիության ճանաչմամբ.
2) ծննդով.
3) քաղաքացիություն ստանալու միջոցով.
4) քաղաքացիությունը վերականգնելու միջոցով.
5) քաղաքացիության խմբային ձեռքբերման միջոցով.
6) Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված
հիմքերով.
7) սույն օրենքով նախատեսված այլ հիմքերով:

Հոդված 10.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներ են ճանաչվում`
1) Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող նախկին ՀԽՍՀ
քաղաքացիները, ովքեր մինչեւ Սահմանադրության ուժի մեջ մտնելը ձեռք չեն բերել այլ
պետության քաղաքացիություն կամ հրաժարվել են դրանից` սույն օրենքի ուժի մեջ մտնելու
օրվանից մեկ տարվա ընթացքում.
2) Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես բնակվող քաղաքացիություն չունեցող
ազգությամբ հայերը կամ Հայաստանի Հանրապետությունում մշտապես
բնակվող օտարերկրյա քաղաքացի չհանդիսացող նախկին ԽՍՀՄ այլ հանրապետությունների
քաղաքացիները, ովքեր մինչեւ 2026 թվականի դեկտեմբերի 31-ը դիմում են Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու համար.
3) Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս բնակվող ազգությամբ հայ նախկին ՀԽՍՀ այն
քաղաքացիները, ովքեր ձեռք չեն բերել այլ պետության քաղաքացիություն: Սույն կետի հիմքով
անձը ձեռք է բերում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն, եթե օրենքով
սահմանված կարգով դիմել եւ ստացել է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը
հաստատող փաստաթուղթ: Այս դեպքում անձը ճանաչվում է Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացի` Հայաստանի Հանրապետության 1995 թվականի նոյեմբերի 6-ի ՀՕ-16 օրենքի
ուժի մեջ մտնելու պահից:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի ճանաչելու գործընթացն իրականացնում են՝
անձի՝ Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվելու դեպքում՝ Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմինը, իսկ օտարերկրյա պետությունում
գտնվելու դեպքում՝ օտարերկրյա պետություններում գործող Հայաստանի Հանրապետության
դիվանագիտական ծառայության մարմինները:
(10-րդ հոդվածը փոփ. 18.11.97 ՀՕ-157, խմբ. 12.10.99 ՀՕ-5, 20.03.01 ՀՕ-157, փոփ.
20.03.02 ՀՕ-313, 18.11.03 ՀՕ-33-Ն, 26.02.07 ՀՕ-75-Ն, 06.04.10 ՀՕ-34-Ն, 08.12.11 ՀՕ-
319-Ն, 20.05.13 ՀՕ-58-Ն, փոփ. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, լրաց., փոփ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն,
08.12.21 ՀՕ-393-Ն, փոփ. 11.12.23 ՀՕ-408-Ն)

Հոդված 11.

քաղաքացիությունը

Երեխան, ում ծնողները նրա ծնվելու պահին Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիներ են, անկախ ծնվելու վայրից, ձեռք է բերում Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն:
Երեխան, ում ծնողներից մեկը նրա ծնվելու պահին Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացի է, իսկ մյուսն անհայտ է կամ քաղաքացիություն չունեցող անձ, ձեռք է բերում
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն:
Այն դեպքում, երբ ծնողներից մեկը երեխայի ծնվելու պահին Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացի է, իսկ մյուսը` օտարերկրյա քաղաքացի, երեխան, անկախ այլ

պետության քաղաքացիություն ունենալու հանգամանքից, իրավունք ունի ձեռք բերելու
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն` ծնողների գրավոր համաձայնությամբ:
Համաձայնության բացակայության դեպքում երեխան ձեռք է բերում Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն՝
1) եթե նա ծնվել է Հայաստանի Հանրապետությունում կամ,
2) եթե Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք չբերելու դեպքում դառնում
է քաղաքացիություն չունեցող անձ, կամ
3) եթե բնակվում է Հայաստանի Հանրապետությունում, եւ առկա է ծնողներից մեկի
համաձայնությունը:
(11-րդ հոդվածը խմբ. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, փոփ., խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

Հոդված 12.

ինչպես նաեւ այն երեխայի քաղաքացիությունը, որի ծնողների
քաղաքացիությունն անհայտ է, կամ որի ծնողները չեն կարող իրենց
քաղաքացիությունը փոխանցել երեխային` իրենց քաղաքացիության երկրի
(երկրների) օրենսդրության համաձայն

1. Հայաստանի Հանրապետությունում ծնված երեխան ձեռք է բերում Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն, եթե`
1) ծնողները քաղաքացիություն չունեցող անձինք են.
2) ծնողների քաղաքացիությունն անհայտ է.
3) ծնողներն այլ երկրի (երկրների) քաղաքացիներ են, սակայն չեն կարող իրենց
քաղաքացիությունը փոխանցել երեխային` իրենց քաղաքացիության երկրի (երկրների)
օրենսդրության համաձայն.
4) ծնողներից մեկը քաղաքացիություն չունեցող անձ է, իսկ մյուսը` այլ երկրի քաղաքացի,
որը, իր քաղաքացիության երկրի օրենսդրության համաձայն, չի կարող իր քաղաքացիությունը
փոխանցել երեխային.
5) ծնողներից մեկը քաղաքացիություն չունեցող անձ է, իսկ մյուսի քաղաքացիությունն
անհայտ է.
6) ծնողներից մեկի քաղաքացիությունն անհայտ է, իսկ մյուսն այլ երկրի քաղաքացի է, որը,
իր քաղաքացիության երկրի օրենսդրության համաձայն, չի կարող իր քաղաքացիությունը
փոխանցել երեխային:
2. (մասն ուժը կորցրել է 11.12.23 ՀՕ-408-Ն)
3. Սույն օրենքի իմաստով երեխան Հայաստանի Հանրապետությունում ծնված է
համարվում նաեւ, եթե ծնվել է Հայաստանի Հանրապետության դրոշի տակ օրինական կարգով
գտնվող կամ Հայաստանի Հանրապետության տարբերանշանը կրող Հայաստանի
Հանրապետության օդանավակայանում կամ նավահանգստում գրանցված օդային, ծովային
կամ գետային նավում:
4. Սույն հոդվածի իմաստով ծնողի քաղաքացիությունը համարվում է անհայտ, եթե մինչեւ
երեխայի քաղաքացիությունը որոշելու համար վերջնական որոշում կայացնելու պահը
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմնի ձեռնարկած անհրաժեշտ
եւ բավարար միջոցների արդյունքում հնարավոր չի եղել որոշել ծնողի քաղաքացիությունը:
(12-րդ հոդվածը խմբ. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, փոփ. 11.12.23 ՀՕ-408-Ն)

Հոդված 12.1.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներ չեն

1. Ազգությամբ հայ երեխան, որի ծնողները Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիներ չեն, Հայաստանի Հանրապետությունում բնակություն հաստատելու
(բնակչության պետական ռեգիստրում Հայաստանի Հանրապետության հասցեով
հաշվառվելու) պահից ունի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու
իրավունք:
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված դեպքերում երեխան ձեռք է բերում
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն՝ Հայաստանի Հանրապետության
օրենսդրությամբ սահմանված կարգով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու
անձնագիր ստանալու համար ներկայացված դիմումի հիման վրա, որին կցվում է նաեւ
ծնողների գրավոր համաձայնությունը:
(12.1-ին հոդվածը լրաց. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

Հոդված 13.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն չունեցող 18 տարին լրացած,
գործունակ (բացառությամբ անգործունակ ճանաչված անձի կողմից սույն հոդվածի 3-րդ մասի
համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու դեպքի),
օտարերկրյա պետությունում բնակվող (գտնվող) կամ Հայաստանի Հանրապետությունում
օրինական հիմքով բնակվող (գտնվող) յուրաքանչյուր անձ իրավունք ունի դիմելու
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու համար, եթե`
1) օրենքով սահմանված կարգով վերջին երեք տարին մշտապես բնակվել է Հայաստանի
Հանրապետությունում.

2) կարող է բացատրվել հայերեն լեզվով եւ
3) ծանոթ է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը:
Առանց սույն հոդվածի առաջին մասի 1-ին եւ 2-րդ կետերով սահմանված պահանջների
պահպանման` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն կարող է ստանալ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն չունեցող այն անձը`
1) որը մինչեւ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու դիմումը
ներկայացնելու պահը վերջին երկու տարվա ընթացքում օրենքով սահմանված կարգով
գրանցված ամուսնության մեջ է գտնվել Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու hետ եւ
այդ երկու տարվա ընթացքում առնվազն 365 օր օրինական հիմքերի առկայությամբ բնակվել է
Հայաստանի Հանրապետությունում կամ ունի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի
զավակ կամ ծնող.
2) որի ծնողները (կամ նրանցից մեկը) նախկինում ունեցել են Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն, եւ որը օրենքով սահմանված կարգով վերջին մեկ
տարին մշտապես բնակվել է Հայաստանի Հանրապետությունում.
3) (կետն ուժը կորցրել է 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)
4) որը 1995 թվականի հունվարի 1-ից հետո, իր դիմումի համաձայն, դուրս է եկել
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից.
5) որը Հայաստանի Հանրապետությունում ճանաչվել է փախստական կամ հանդիսանում է
Հայաստանի Հանրապետությունում բնակվող` քաղաքացիություն չունեցող անձ:
Առանց սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ եւ 3-րդ կետերով սահմանված պահանջների
պահպանման՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն կարող է ստանալ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն չունեցող ազգությամբ հայ անձը կամ
անգործունակ անձը, որի խնամակալը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի է:
Առանց սույն հոդվածի առաջին մասի 1-ին, 2-րդ եւ 3-րդ կետերով, ինչպես նաեւ երկրորդ
մասով սահմանված պահանջների պահպանման՝ Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն կարող է շնորհվել Հայաստանի Հանրապետությանը բացառիկ
ծառայություններ մատուցած, ինչպես նաեւ տնտեսության, գիտության, կրթության, մշակույթի,
առողջապահության, սպորտի բնագավառներում նշանակալի ավանդ ունեցող անձանց:
Տնտեսության, գիտության, կրթության, մշակույթի, առողջապահության, սպորտի
բնագավառներում նշանակալի ավանդի նկարագրությունը եւ գնահատման չափանիշները
սահմանվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն հայցող անձը քաղաքացիություն
ստանալու դիմումն անձամբ, իսկ անգործունակ ճանաչված անձի դեպքում` խնամակալի
միջոցով, պետք է ներկայացնի Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր
մարմնին:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանում են քաղաքացիություն
շնորհելու մասին Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու դիմումը մերժվում է, եթե
տվյալ անձն իր գործունեությամբ վնասում է, կամ առկա է հիմնավոր կասկած, որ կարող է
վնասել պետական եւ հասարակական անվտանգությանը, հասարակական կարգին,
հանրության առողջությանը եւ բարքերին, այլոց իրավունքներին եւ ազատություններին,
պատվին եւ բարի համբավին: Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու
դիմումի մերժումը կարող է չհիմնավորվել:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստացող անձը տալիս է հետեւյալ
երդումը. «Ես` (անուն-ազգանուն), դառնալով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի,
երդվում եմ հավատարիմ լինել Հայաստանի Հանրապետությանը, պահպանել Հայաստանի
Հանրապետության Սահմանադրությունը եւ օրենքները, պաշտպանել Հայաստանի
Հանրապետության անկախությունը եւ տարածքային ամբողջականությունը: Պարտավորվում
եմ հարգել Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզուն, ազգային մշակույթը եւ
սովորույթները:»:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստացող անձը ստորագրում է երդման
տեքստը: Երդման արարողությանը մասնակցելու, ինչպես նաեւ Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր ստանալու համար Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն ստացած անձը Հայաստանի Հանրապետությունում
գտնվելու դեպքում ներկայանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր
մարմին, իսկ օտարերկրյա պետությունում գտնվելու դեպքում՝ Հայաստանի
Հանրապետության համապատասխան դեսպանություն կամ հյուպատոսական հիմնարկ:
Սույն հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հիմքով Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն ստացած անձինք երդման արարողությանը մասնակցելու, ինչպես նաեւ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր ստանալու համար ներկայանում են
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմին:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստացող անձին տրվում է Հայաստանի
Հանրապետության Սահմանադրությունը:
(13-րդ հոդվածը խմբ. 26.02.07 ՀՕ-75-Ն, փոփ., լրաց. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն, փոփ.
19.06.13 ՀՕ-74-Ն, լրաց. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն, լրաց. 31.05.19 ՀՕ-
44-Ն, փոփ., լրաց. 08.12.21 ՀՕ-393-Ն, խմբ., լրաց. 07.07.22 ՀՕ-284-Ն, 25.10.23 ՀՕ-334-Ն)
(07.07.22 ՀՕ-284-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)
(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի փոփոխության մասով ուժի մեջ է մտնում 2026

թվականի հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 13

1
.Երկքաղաքացիություն

Երկքաղաքացի է համարվում այն անձը, որն ունի մեկից ավելի պետությունների
քաղաքացիություն:
Հայաստանի Հանրապետության երկքաղաքացի է համարվում այն անձը, որը Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունից բացի, ունի նաեւ այլ պետության (երկրների)
քաղաքացիություն:
Հայաստանի Հանրապետության երկքաղաքացին Հայաստանի Հանրապետության համար
ճանաչվում է միայն որպես Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի: Սույն նորմը
տարածվում է նաեւ 1995 թվականի հունվարի մեկից հետո, առանց սահմանված կարգի
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից դուրս գալու, այլ պետության
քաղաքացիություն ընդունած կամ ստացած, ինչպես նաեւ Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունից միակողմանի հրաժարված Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիների վրա:
Հայաստանի Հանրապետության երկքաղաքացին ունի Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացու համար նախատեսված բոլոր իրավունքները եւ կրում է Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացու համար նախատեսված բոլոր պարտականություններն ու
պատասխանատվությունը, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային
պայմանագրերով կամ օրենքով նախատեսված դեպքերի:
Սահմանադրությամբ կամ օրենքով որոշակի պաշտոն ստանձնելու համար միայն
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության պահանջ սահմանված լինելու դեպքում
այդպիսի պաշտոնին հավակնող անձը պարտավոր է այլ պետության քաղաքացիություն
ունենալու կամ նախկինում ունեցած լինելու մասին տեղեկությունը Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազորած մարմնին հայտնել այլ պետության քաղաքացի
չհանդիսանալու վերաբերյալ տեղեկանք ստանալու նպատակով դիմում ներկայացնելիս, իսկ
այդպիսի պաշտոն զբաղեցնող անձը պաշտոնավարման ընթացքում այլ պետության
քաղաքացիություն ձեռք բերելու դեպքում՝ այլ պետության քաղաքացիություն ստանալուց
հետո՝ երկշաբաթյա ժամկետում։ Այլ պետության քաղաքացիություն ունենալու կամ ունեցած
լինելու մասին հայտարարության ձեւը եւ անհրաժեշտ փաստաթղթերի ցանկը սահմանում է
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազորած մարմինը։
Սույն հոդվածի պահանջների խախտումն առաջացնում է օրենքով նախատեսված
պատասխանատվություն:
(13
1
-ին հոդվածը լրաց. 26.02.07 ՀՕ-75-Ն, փոփ. 08.02.17 ՀՕ-40-Ն, լրաց. 28.04.21
ՀՕ-183-Ն)
(28.04.21 ՀՕ-183-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 14.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը կորցրած անձի քաղաքացիությունն,
իր դիմումի համաձայն, կարող է վերականգնվել, եթե բացակայում են սույն օրենքի 13
հոդվածի յոթերորդ մասով սահմանված հիմքերը, եւ եթե նրա քաղաքացիությունը չի
դադարեցվել սույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ կետի հիմքով:
Այլ երկրի քաղաքացիություն ձեռք բերելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը դադարեցրած, սակայն այլ երկրի քաղաքացիություն չստացած անձը, իր
դիմումի համաձայն, կարող է վերականգնել Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը:
(14-րդ հոդվածը փոփ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն, լրաց. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն)

Հոդված 15.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության խմբային ձեռքբերումն իրականացվում
է ներգաղթի եւ օրենքով սահմանված այլ դեպքերում` Հանրապետության Նախագահի
հրամանագրով:

Հոդված 16.

Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու դեպքում
(վերնագիրը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)


Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերած ծնողների երեխան ձեռք է
բերում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն:
Եթե Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն է ձեռք բերում ծնողներից մեկը,
իսկ մյուսն օտարերկրյա քաղաքացի է կամ քաղաքացիություն չունեցող անձ, ապա նրանց
երեխան ձեռք է բերում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն՝
1) եթե առկա է ծնողների գրավոր համաձայնությունը, կամ
2) եթե երեխան բնակվում է Հայաստանի Հանրապետությունում, եւ առկա է ծնողներից
մեկի համաձայնությունը, կամ
3) եթե ծնողների (ծնողի) համաձայնության բացակայության դեպքում Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք չբերելու դեպքում դառնում է քաղաքացիություն
չունեցող անձ:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերած օտարերկրյա
քաղաքացիների երեխան, անկախ այլ պետության քաղաքացիություն ունենալու
հանգամանքից, ձեռք է բերում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն՝
Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացու անձնագիր ստանալու համար ներկայացված դիմումի հիման
վրա:
Սույն հոդվածի 1-3-րդ մասերով նախատեսված դեպքերում 14-18 տարեկան երեխան
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու համար տալիս է գրավոր
համաձայնություն:
(16-րդ հոդվածը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն, 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, փոփ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

Հոդված 17.

Հանրապետության քաղաքացիությունը կորցնելու դեպքում
(վերնագիրը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը կորցրած ծնողների երեխան
կորցնում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը, եթե նա ունի կամ ձեռք է
բերում այլ պետության քաղաքացիություն:
Եթե ծնողներից մեկը կորցրել է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը, իսկ
մյուսը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի է, ապա նրանց երեխան կորցնում է
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը, եթե առկա է ծնողների
համաձայնությունը, կամ եթե երեխան բնակվում է Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս,
եւ առկա է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող ծնողի
համաձայնությունը:
Սույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված դեպքերում երեխան կորցնում է Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունը, եթե նա ունի կամ ձեռք է բերում այլ պետության
քաղաքացիություն:
Սույն հոդվածով նախատեսված դեպքերում երեխան կորցնում է Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունը` քաղաքացիության դադարեցման հետեւանքով`
ծնողի ներկայացրած դիմումի հիման վրա (14-18 տարեկան երեխայի դեպքում ներկայացվում
է նաեւ երեխայի գրավոր համաձայնությունը)` սույն օրենքով Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը դադարեցնելու համար սույն օրենքի 4-րդ գլխով նախատեսված
ընդհանուր հիմունքներով:
(17-րդ հոդվածը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն, լրաց. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, լրաց., փոփ.
08.12.21 ՀՕ-393-Ն, լրաց. 11.12.23 ՀՕ-408-Ն)

Հոդված 18.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների կողմից որդեգրված երեխան ձեռք է
բերում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն:
Եթե երեխա որդեգրած ամուսիններից մեկը քաղաքացիություն չունեցող անձ է, իսկ մյուսը`
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ապա երեխան ձեռք է բերում Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն:
Եթե երեխա որդեգրած ամուսիններից մեկը օտարերկրյա քաղաքացի է, իսկ մյուսը`
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, ապա երեխան ձեռք է բերում Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիություն, եթե`
1) առկա է երեխային որդեգրած ամուսինների համաձայնությունը.
2) երեխան բնակվում է Հայաստանի Հանրապետությունում, եւ առկա է Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող որդեգրած ամուսնու համաձայնությունը.
3) երեխան քաղաքացիություն չունեցող անձ է կամ Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն ձեռք չբերելու դեպքում դառնում է քաղաքացիություն չունեցող անձ:

Հոդված 19.

որդեգրման դեպքում

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխան, որին որդեգրել են
օտարերկրյա քաղաքացիները կամ այնպիսի ամուսիններ, որոնցից մեկը Հայաստանի

Հանրապետության քաղաքացի է, իսկ մյուսը` օտարերկրյա քաղաքացի, պահպանում է
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը: Նման դեպքում երեխան կարող է փոխել
քաղաքացիությունը միայն որդեգրողների դիմումով, եթե նա ունի կամ ձեռք է բերում այլ
պետության քաղաքացիություն:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի հանդիսացող երեխան, որին որդեգրել են
քաղաքացիություն չունեցող անձինք, կամ որդեգրած ամուսիններից մեկը քաղաքացիություն
չունեցող անձ է, իսկ մյուսը` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի կամ օտարերկրյա
քաղաքացի, պահպանում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը:
(19-րդ հոդվածը լրաց. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն)

Հոդված 20.

Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվող երեխան, որի ծնողներն անհայտ են,
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի է: Ծնողներից մեկի կամ խնամակալի գտնվելու
դեպքում երեխայի քաղաքացիությունը կարող է փոխվել սույն օրենքին համապատասխան:

Հոդված 21.

է խնամակալություն կամ հոգաբարձություն

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի երեխան, որի նկատմամբ հաստատված է
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների խնամակալություն կամ հոգաբարձություն,
պահպանում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը` անկախ նրա ծնողների
կողմից Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից դուրս գալու հանգամանքից:
Նման դեպքում երեխան կարող է դուրս գալ Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունից ծնողների դիմումով, եթե նրանք զրկված չեն ծնողական իրավունքից, եւ
եթե երեխան ունի կամ ձեռք է բերում այլ պետության քաղաքացիություն:
(21-րդ հոդվածը լրաց. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն)

Հոդված 22.

քաղաքացիությունը փոխելիս
(հոդվածն ուժը կորցրել է 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)

Հոդված 23.

(վերնագիրը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցվում է`
1) Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը փոխելու դեպքում.
2) կեղծ կամ սխալ փաստաթղթերի կամ կեղծ տվյալների հիման վրա քաղաքացիություն
ձեռք բերելու դեպքում, եթե անձի կողմից կեղծ կամ սխալ փաստաթղթեր կամ կեղծ տվյալներ
ներկայացնելը հիմնավորվել է օրենքով սահմանված կարգով, եւ արարքը կատարելու պահից
չի անցել 5 տարի.
3) Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված
հիմքերով:
Սույն հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված՝ Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը դադարեցնելու հիմքերն ի հայտ գալու դեպքում Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմինը հարուցում է անձի՝ Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու գործընթաց, որի մասին անձը
ծանուցվում է օրենքով սահմանված կարգով: Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության լիազոր մարմինը կազմում է Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը դադարեցնելու եզրակացություն եւ ներկայացնում Քաղաքացիության
հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողով՝ այն սույն օրենքի 27-րդ հոդվածի 4-րդ մասով
սահմանված կարգով քննարկելու եւ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր
մարմին եզրակացություն ներկայացնելու համար: Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության լիազոր մարմինը սույն օրենքի 27-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված
կարգով անձի քաղաքացիությունը դադարեցնելու մասին առաջարկություն է ներկայացնում
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահին՝ կցելով Հայաստանի Հանրապետության
Նախագահի համապատասխան հրամանագրի նախագիծը, որը, սույն օրենքի 27-րդ հոդվածի
7-րդ մասի համաձայն, լուծում է անձի քաղաքացիությունը դադարեցնելու հարցը։
(23-րդ հոդվածը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն, 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, փոփ., լրաց. 08.12.21 ՀՕ-
393-Ն)
(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի փոփոխության մասով ուժի մեջ է մտնում 2026
թվականի հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 24.

1. Հայաստանի Հանրապետության յուրաքանչյուր քաղաքացի իրավունք ունի փոխելու
քաղաքացիությունը՝ դուրս գալու Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից եւ
ձեռք բերելու այլ պետության քաղաքացիություն կամ դուրս գալու Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունից, եթե ունի այլ պետության քաղաքացիություն: 18
տարին չլրացած քաղաքացին իրավունք ունի փոխելու Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը՝ ծնողների կամ նրանցից մեկի քաղաքացիությունը դադարեցնելու
դեպքում՝ սույն օրենքի 17-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերով եւ կարգով:
2. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից դուրս գալու մասին քաղաքացու
դիմումը մերժվում է, եթե՝
1) նրա նկատմամբ հարուցված է քրեական հետապնդում.
2) նրա նկատմամբ կա դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած եւ կատարման ենթակա
դատավճիռ կամ վճիռ.
3) Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից նրա դուրս գալը հակասում է
Հայաստանի Հանրապետության պետական անվտանգության շահերին.
4) նա ունի պետության հանդեպ չկատարված հարկային կամ հանրային իրավական
դրամական պարտավորություններ.
5) նա ունի «Պաշտպանության մասին» եւ «Զինվորական ծառայության եւ զինծառայողի
կարգավիճակի մասին» օրենքներով նախատեսված պարտավորություններ, մասնավորապես՝
ա. տվյալ տարվա ընթացքում լրանում է արական սեռի քաղաքացու 16 տարին, եւ վերջինս
պետք է կատարի զինվորական հաշվառման կանգնելու իր պարտականությունը,
բ. ունենալով զինվորական հաշվառում՝ չի զորակոչվել պարտադիր զինվորական
ծառայության կամ չի հաշվառվել զինված ուժերի պահեստազորում,
գ. հաշվառված է զինված ուժերի պահեստազորում, սակայն ունի օրենքով սահմանված
բժշկական փորձաքննություն (վերափորձաքննություն) անցնելու պարտականություն,
դ. քաղաքացիության դադարեցման մասին դիմումի քննարկման ժամանակահատվածում
ընդգրկված է կազմակերպվող վարժական հավաքներին կամ զինվորական վարժանքներին,
ե. դիմումի քննարկման ժամանակահատվածում հայտարարվել կամ գործում է ռազմական
դրության իրավական ռեժիմ:
3. Այլ պետության քաղաքացիություն չունենալու դեպքում Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը դադարեցվում է օտարերկրյա պետության իրավասու մարմնի տված՝
տվյալ պետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու իրավական հնարավորության մասին
գրավոր հավաստման (տեղեկանքի) հիման վրա: Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը դադարեցնելու համար դիմելիս սույն մասով նախատեսված՝ օտարերկրյա
պետության իրավասու մարմնի տված գրավոր հավաստումը (տեղեկանքը) ներկայացնելու
անհնարինության դեպքում քաղաքացին այն կարող է ներկայացնել դիմելու օրվանից սկսած՝
եռամսյա ժամկետում: Սույն մասով սահմանված՝ օտարերկրյա պետության իրավասու մարմնի
տված գրավոր հավաստումը (տեղեկանքը) եռամսյա ժամկետում չներկայացվելու դեպքում
դիմումն ընդունած մարմինը քաղաքացու դիմումը մերժում է: Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունից դուրս գալու դիմումը մերժելուց հետո քաղաքացին մեկ տարվա
ընթացքում կարող է կրկին դիմել Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը
փոխելու համար՝ օտարերկրյա պետության իրավասու մարմնի տված գրավոր հավաստումը
(տեղեկանքը) ներկայացնելու դեպքում:
4. Սույն հոդվածի 3-րդ մասով պահանջվող տեղեկությունների իսկության եւ
հավաստիության համար պատասխանատվություն է կրում փաստաթուղթը ներկայացնող
անձը: Այն դեպքում, երբ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելուց
հետո՝ հինգ տարվա ընթացքում, պարզվի, որ անձը ներկայացրել է կեղծ փաստաթղթեր, եւ
առկա են սույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ, 4-րդ եւ 5-րդ կետերով սահմանված՝
քաղաքացիությունից դուրս գալու մասին դիմումը մերժելու հիմքեր, ապա Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմինը նախաձեռնում է անձի՝ Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ Հայաստանի
Հանրապետության Նախագահի հրամանագիրն ուժը կորցրած ճանաչելու գործընթաց, որի
մասին անձը ծանուցվում է օրենքով սահմանված կարգով: Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության լիազոր մարմինը կազմում է Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի
հրամանագիրն ուժը կորցրած ճանաչելու մասին եզրակացություն եւ ներկայացնում
Քաղաքացիության հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողով՝ այն սույն օրենքի 27-րդ
հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված կարգով քննարկելու եւ Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության լիազոր մարմին եզրակացություն ներկայացնելու համար: Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմինը սույն օրենքի 27-րդ հոդվածի 5-րդ
մասով սահմանված կարգով անձի քաղաքացիությունը դադարեցնելու մասին հրամանագիրն
ուժը կորցրած ճանաչելու վերաբերյալ առաջարկություն է ներկայացնում Հայաստանի
Հանրապետության Նախագահին՝ կցելով Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի
համապատասխան հրամանագրի նախագիծը՝ սույն օրենքի 27-րդ հոդվածի 7-րդ մասի
համաձայն անձի քաղաքացիության վերաբերյալ հարցը լուծելու համար։
(24-րդ հոդվածը խմբ. 08.12.11 ՀՕ-319-Ն, լրաց. 07.05.15 ՀՕ-33-Ն, խմբ. 08.12.21 ՀՕ-
393-Ն, լրաց. 11.12.23 ՀՕ-408-Ն)

(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի փոփոխության մասով ուժի մեջ է մտնում 2026
թվականի հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 25.

(հոդվածն ուժը կորցրել է 08.12.11 ՀՕ-319-Ն)

Հոդված 26.

հարցերի լուծումը
(վերնագիրը խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը, Հայաստանի Հանրապետության
Սահմանադրությանը համապատասխան եւ սույն օրենքով նախատեսված դեպքերում ու
կարգով, լուծում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն շնորհելու եւ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ հարցերը:
(26-րդ հոդվածը խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

Հոդված 27.

(վերնագիրը խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

1. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու եւ Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու մասին դիմումն անձը ներկայացնում է
անձամբ, բացառությամբ սույն օրենքով նախատեսված դեպքերի: Հայաստանի
Հանրապետությունում գտնվելու դեպքում դիմումը ներկայացվում է Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմին, իսկ օտարերկրյա պետությունում
գտնվելու դեպքում՝ Հայաստանի Հանրապետության համապատասխան դեսպանություն կամ
հյուպատոսական հիմնարկ: Հայաստանի Հանրապետության դեսպանություն կամ
հյուպատոսական հիմնարկ ներկայացված դիմումները Հայաստանի Հանրապետության
արտաքին գործերի նախարարության միջոցով ուղարկվում են Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմին:
1.1.
1.2.
1.3.
2. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու, ինչպես նաեւ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ դիմումների
կապակցությամբ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմնի կազմած
դրական եզրակացություններն առաջարկությամբ ուղարկվում են Հայաստանի
Հանրապետության Նախագահին՝ կցելով Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի
համապատասխան հրամանագրի նախագիծը:
3. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու, ինչպես նաեւ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ Հայաստանի
Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմնի կազմած բացասական
եզրակացությունները, ինչպես նաեւ սույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված
հիմքերն ի հայտ գալու դեպքում անձի քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ
եզրակացություններն ուղարկվում են Քաղաքացիության հարցերով միջգերատեսչական
հանձնաժողով:
4. Սույն հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված դեպքերում Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության լիազոր մարմնի կազմած եզրակացություններն ստանալուց հետո
Քաղաքացիության հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովը դրանք քննարկում է
հանձնաժողովի ղեկավարի կողմից հրավիրվող նիստերում: Քննարկման արդյունքով
կազմվում են ամփոփ եզրակացություններ եւ ուղարկվում Հայաստանի Հանրապետության
կառավարության լիազոր մարմին:
5. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմինը սույն հոդվածի 4-րդ
մասով սահմանված դեպքերում համապատասխան եզրակացություններն ստանալուց հետո
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահին ներկայացնում է քաղաքացիության
վերաբերյալ դիմում ներկայացրած անձին քաղաքացիություն շնորհելու կամ դադարեցնելու
կամ քաղաքացիության շնորհումը կամ դադարեցումը մերժելու մասին առաջարկություն՝
կցելով Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի համապատասխան հրամանագրի
նախագիծը եւ Քաղաքացիության հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովից ստացված
ամփոփ եզրակացությունները:
6. Սույն օրենքի 13-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված դեպքերում անձին
քաղաքացիություն շնորհելու մասին Հայաստանի Հանրապետության Նախագահին
առաջարկություն ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետը՝ առանց

սույն հոդվածի 1-5-րդ մասերի պահանջների պահպանման: Սույն մասով նախատեսված
դեպքերում Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի կողմից Հայաստանի
Հանրապետության Նախագահին ներկայացվող առաջարկությանը կցվում են անձի՝
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու վերաբերյալ
համաձայնությունը, Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի համապատասխան
հրամանագրի նախագիծը եւ ազգային անվտանգության բնագավառում լիազորված
պետական մարմնի եզրակացությունը, որն ստանում է Հայաստանի Հանրապետության
վարչապետի աշխատակազմը՝ Ազգային անվտանգության ծառայություն հարցում կատարելու
միջոցով:
7. Քաղաքացիության վերաբերյալ հարցերի լուծմանն ուղղված Հայաստանի
Հանրապետության Նախագահի հրամանագրերն ընդունվում են Հայաստանի
Հանրապետության Սահմանադրության 139-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
8. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու համար սույն
օրենքի 24-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված՝ օտարերկրյա պետության իրավասու
մարմնի տված՝ տվյալ պետության քաղաքացիություն ձեռք բերելու իրավական
հնարավորության մասին գրավոր հավաստում (տեղեկանք) ներկայացվելու դեպքում անձի՝
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ Հայաստանի
Հանրապետության Նախագահի հրամանագիրն ուժի մեջ է մտնում նրա կողմից օտարերկրյա
պետության քաղաքացիություն ստանալու ապացույցը (օտարերկրյա պետության անձնագիր
կամ օրենքով սահմանված կարգով վավերացված՝ տվյալ պետության քաղաքացիություն ձեռք
բերելը հավաստող փաստաթուղթ) լիազոր մարմին ներկայացվելու պահից:
8.1. Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի հրամանագիրն ուժի մեջ մտնելու օրվանից
մեկամսյա ժամկետում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցրած
անձը պարտավոր է օրենսդրությամբ սահմանված կարգով դիմել Հայաստանի
Հանրապետությունում իր բնակությունն oրինականացնելու համար կամ դուրս գալ
Հայաստանի Հանրապետության տարածքից:
9. Քաղաքացիության հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովի կազմավորման եւ
գործունեության կարգը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:
(27-րդ հոդվածը խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն, 08.12.21 ՀՕ-393-Ն, փոփ., լրաց. 07.07.22 ՀՕ-
284-Ն, լրաց. 11.12.23 ՀՕ-408-Ն)
(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի փոփոխության մասով ուժի մեջ է մտնում 2026
թվականի հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 27.1.

(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի լրացման մասով ուժի մեջ է մտնում 2026 թվականի
հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 28.

քաղաքացիության վերաբերյալ հարցերի լուծման ոլորտում
(վերնագիրը խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն)

Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը սահմանում է՝
1) Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստացող անձանց համար
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության եւ հայոց լեզվի իմացության ստուգման
կարգը.
2) Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու եւ Հայաստանի
Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի
ցանկը, դրանք ներկայացնելու, քննարկելու կարգը եւ ժամկետները, ինչպես նաեւ ազգությամբ
հայ լինելը հաստատող մկրտության մասին փաստաթուղթ տրամադրող եկեղեցական
կառույցների ցանկը.
3) անձի քաղաքացիության վերաբերյալ տեղեկություն ստանալու կարգը.
4) Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստացող անձի երդման
արարողակարգը:
(28-րդ հոդվածը խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն, 08.12.21 ՀՕ-393-Ն)
(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի փոփոխության մասով ուժի մեջ է մտնում 2026
թվականի հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 29.

դիմումների, միջնորդությունների ներկայացման եւ դրանց քննարկման

կարգը

Քաղաքացիության հարցերի վերաբերյալ դիմումները, միջնորդությունները եւ
համաձայնությունները ներկայացվում են գրավոր: Սույն օրենքի 11-րդ, 12.1-ին, 16-րդ, 17-րդ,
18-րդ հոդվածներով պահանջվող համաձայնություններն անձամբ ներկայացնելու
անհնարինության դեպքում դրանց վրա անձանց ստորագրության իսկությունը վավերացվում է
օրենքով սահմանված կարգով:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու մասին դիմումները
քննարկվում են Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր մարմին
մուտքագրվելու օրվանից սկսած՝ իննսուն աշխատանքային օրվա ընթացքում, իսկ
քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ դիմումները, ինչպես նաեւ սույն օրենքի 23-րդ
հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքերն ի հայտ գալու դեպքում անձի
քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ գործերը քննարկվում են վեցամսյա
ժամկետում: Դիմումը մերժելու կամ սույն օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով
նախատեսված հիմքերն ի հայտ գալու պարագայում անձի քաղաքացիությունը դադարեցնելու
դեպքում կրկին կարելի է դիմել դիմումը մերժելու կամ քաղաքացիությունը դադարեցնելու
օրվանից մեկ տարի հետո՝ սույն օրենքով սահմանված կարգով:
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության հարցերի վերաբերյալ դիմումների,
միջնորդությունների, դրանց քննարկման ընթացքի, անձի քաղաքացիության վերաբերյալ
տվյալները ֆիզիկական անձանց, կազմակերպություններին, պետական եւ տեղական
ինքնակառավարման մարմիններին, ինչպես նաեւ օտարերկրյա պետություններին կարող են
փոխանցվել կամ տրամադրվել միայն դիմումատուի կամ Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիություն ձեռք բերած անձի համաձայնությամբ կամ օրենքով կամ միջազգային
պայմանագրերով նախատեսված դեպքերում:
Սույն հոդվածի երրորդ մասով նախատեսված համաձայնությունը ներկայացնելու
պարտավորությունը կրում է տվյալներ ստանալու նպատակով հարցմամբ դիմողը:
(29-րդ հոդվածը փոփ., լրաց. 19.06.13 ՀՕ-74-Ն, խմբ. 06.12.17 ՀՕ-251-Ն, 08.12.21 ՀՕ-
393-Ն, փոփ. 07.07.22 ՀՕ-284-Ն)
(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի փոփոխության մասով ուժի մեջ է մտնում 2026
թվականի հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)

Հոդված 30.

գործողությունների գանգատարկումը

Պաշտոնատար անձանց կողմից քաղաքացիության հարցերով դիմումները չընդունելը,
քննարկման ժամկետները խախտելը, ինչպես նաեւ նրանց այլ անօրինական
գործողությունները կարող են գանգատարկվել դատական կարգով:

Հոդված 31.

Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը դադարեցնելու մասին
դիմումների քննարկման գործերով արխիվացումը
(հոդվածը 22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքի լրացման մասով ուժի մեջ է մտնում 2026 թվականի
հունվարի 1-ից)
(22.01.25 ՀՕ-4-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)
Հայաստանի Հանրապետության
ՆախագահԼ. Տեր-Պետրոսյան
16 նոյեմբերի 1995 թվականի,
քաղ. Երեւան
ՀՕ-16
Փոփոխման պատմություն
Փոփոխող ակտՀամապատասխան ինկորպորացիան
22.01.2025, ՀՕ-4-Ն---------
11.12.2023, ՀՕ-408-Ն04.01.2024, ՀՕ-16
25.10.2023, ՀՕ-334-Ն27.11.2023, ՀՕ-16
07.07.2022, ՀՕ-284-Ն29.07.2022, ՀՕ-16
08.12.2021, ՀՕ-393-Ն25.06.2022, ՀՕ-16

28.04.2021, ՀՕ-183-Ն07.05.2021, ՀՕ-16
31.05.2019, ՀՕ-44-Ն22.06.2019, ՀՕ-16
06.12.2017, ՀՕ-251-Ն06.01.2018, ՀՕ-16
08.02.2017, ՀՕ-40-Ն11.03.2017, ՀՕ-16
07.05.2015, ՀՕ-33-Ն13.06.2015, ՀՕ-16
19.06.2013, ՀՕ-74-Ն20.07.2013, ՀՕ-16
20.05.2013, ՀՕ-58-Ն29.06.2013, ՀՕ-16
30.11.2011, ՀՕ-291-Ն01.06.2012, ՀՕ-16
08.12.2011, ՀՕ-319-Ն01.01.2012, ՀՕ-16
06.04.2010, ՀՕ-34-Ն08.05.2010, ՀՕ-16
26.02.2007, ՀՕ-75-Ն24.03.2007, ՀՕ-16
18.11.2003, ՀՕ-33-Ն03.01.2004, ՀՕ-16
20.03.2002, ՀՕ-31306.05.2002, ՀՕ-16
20.03.2001, ՀՕ-15728.04.2001, ՀՕ-16
12.10.1999, ՀՕ-523.11.1999, ՀՕ-16
18.11.1997, ՀՕ-15725.12.1997, ՀՕ-16
Փոփոխված ակտ
Փոփոխող ակտՀամապատասխան ինկորպորացիան