Հոդված 2.

1. Սույն օրենքի գործողությունը տարածվում է Հայաստանի Հանրապետության
տարածքում իրականացվող աուդիտորական գործունեության վրա: Պետական (հանրային)
հատվածում արտաքին աուդիտը կոչվում է հաշվեքննություն եւ կարգավորվում է «Հաշվեքննիչ
պալատի մասին» օրենքով:

Հոդված 3.

1. Սույն օրենքում օգտագործվում են հետեւյալ հիմնական հասկացությունները.
1) աուդիտոր՝ «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական գործունեության
կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքով սահմանված՝
մասնագիտացված կառույցի անդամ հանդիսացող ֆիզիկական անձ, որն ունի աուդիտորի
որակավորում.
2) աուդիտորական կազմակերպություն՝ մասնագիտացված կառույցի անդամ հանդիսացող
իրավաբանական անձ, որն իրավունք ունի մատուցելու աուդիտորական ծառայություններ.

3) աուդիտի ենթարկվող անձ՝ իրավաբանական անձ, հիմնարկ, որին մատուցվում են
աուդիտորական ծառայություններ.
4) աուդիտորական ծառայություն՝ աուդիտը եւ (կամ) աուդիտորական դիտարկումը.
5) աուդիտորական գործունեություն՝ աուդիտը, աուդիտորական դիտարկումը եւ
աուդիտին հարակից ծառայությունները (համաձայնեցված ընթացակարգեր, կոմպիլյացիա).
6) աուդիտորական գործունեության միջազգային ստանդարտներ՝ Հաշվապահների
միջազգային դաշնության (IFAC) Աուդիտի եւ հավաստիացման միջազգային ստանդարտների
խորհրդի (IAASB) հրապարակած եւ «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական
գործունեության կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքի համաձայն
Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործողության մեջ դրված հետեւյալ միջազգային
ստանդարտները.
ա. որակի հսկողության միջազգային ստանդարտներ (ISQC),
բ. աուդիտի միջազգային ստանդարտներ (ISA),
գ. դիտարկման առաջադրանքների միջազգային ստանդարտներ (ISRE),
դ. հավաստիացման (բացի աուդիտը եւ դիտարկումը) միջազգային ստանդարտներ (ISAE),
ե. հարակից ծառայությունների միջազգային ստանդարտներ (ISRS).
7) պրոֆեսիոնալ հաշվապահների մասնագիտական էթիկայի կանոնագիրք՝
Հաշվապահների միջազգային դաշնության (IFAC) Հաշվապահների էթիկայի միջազգային
ստանդարտների խորհրդի (IESBA) հրապարակած եւ «Հաշվապահական հաշվառման եւ
աուդիտորական գործունեության կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին»
օրենքի համաձայն Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործողության մեջ դրված
պրոֆեսիոնալ հաշվապահների մասնագիտական էթիկայի կանոնագիրքը (այսուհետ՝
Մասնագիտական էթիկայի կանոնագիրք)՝ համապատասխանեցված սույն օրենքի, ինչպես
նաեւ «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական գործունեության կարգավորման եւ
հանրային վերահսկողության մասին» եւ «Հաշվապահական հաշվառման մասին» օրենքների
պահանջներին.
8) աուդիտորական կազմակերպությունների, աուդիտորների եւ փորձագետ
հաշվապահների ռեեստր՝ ըստ «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական
գործունեության կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքի սահմանման.
9) մասնագիտացված կառույց՝ ըստ «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական
գործունեության կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքի սահմանման:

Հոդված 4.

իրականացնող մարմինը

1. Հայաստանի Հանրապետության տարածքում իրականացվող աուդիտորական
գործունեության ոլորտում քաղաքականություն իրականացնող մարմինը ֆինանսների
նախարարությունն է՝ համաձայն «Կառավարության կառուցվածքի եւ գործունեության մասին»
օրենքի:

Հոդված 5.

1. Աուդիտորական գործունեությունը կարգավորող իրավական ակտերը ներառում են՝
1) սույն օրենքը.
2) «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական գործունեության կարգավորման եւ
հանրային վերահսկողության մասին» օրենքը.
3) աուդիտորական գործունեության միջազգային ստանդարտները.
4) Մասնագիտական էթիկայի կանոնագիրքը.
5) «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական գործունեության կարգավորման եւ
հանրային վերահսկողության մասին» օրենքով նախատեսված իրավական այլ ակտեր:

Հոդված 6.

1. Աուդիտորական կազմակերպությունը ձեռք է բերում աուդիտորական ծառայություններ
մատուցելու իրավունք այն ամսաթվից, երբ նրա մասին տեղեկությունները գրանցվում են
մասնագիտացված կառույցի` աուդիտորական կազմակերպությունների, աուդիտորների եւ
փորձագետ հաշվապահների ռեեստրում (այսուհետ՝ ռեեստր):
2. Կազմակերպությունը, որի մասին տեղեկությունները պետական գրանցման ամսաթվին
հաջորդող օրվանից սկսած՝ 60 աշխատանքային օրվա ընթացքում, չեն ներառվել ռեեստրում,
չի կարող օգտագործել «աուդիտ», «աուդիտոր», «աուդիտորական» բառերը կամ դրանց
հոլովաձեւերն իր անվանման մեջ:

Հոդված 7.

1. Ֆիզիկական անձն աուդիտոր է ճանաչվում այն ամսաթվից, երբ նրա մասին
տեղեկությունները գրանցվում են ռեեստրում:
2. Աուդիտորները պարտավոր են պահպանել Մասնագիտական էթիկայի կանոնագրքի
պահանջները:

Հոդված 8.

1. Սույն օրենքի իմաստով՝ իրավաբանական անձինք համարվում են փոխկապակցված,
եթե`
1) նրանցից մեկը քվեարկելու իրավունքով տիրապետում է մյուսի` ձայնի իրավունք տվող
բաժնետոմսերի, բաժնեմասերի, փայերի եւ մասնակցությունը հավաստող այլ արժեթղթերի
(այսուհետ` բաժնետոմս) 20 եւ ավելի տոկոսին կամ իր մասնակցության ուժով կամ տվյալ
անձանց միջեւ կնքված պայմանագրին համապատասխան՝ հնարավորություն ունի
մասնակցելու մյուսի որոշումների կայացմանը.
2) նրանցից մեկի` ձայնի իրավունք տվող բաժնետոմսերի 20 եւ ավելի տոկոսին
տիրապետող կամ օրենքով չարգելված այլ ձեւով նրա որոշումների կայացմանը մասնակցելու
հնարավորություն ունեցող մասնակիցները (բաժնետերերը) կամ նրանց ընտանիքի
անդամներն իրավունք ունեն ուղղակի կամ անուղղակի տիրապետելու (այդ թվում` առք ու
վաճառքի, հավատարմագրային կառավարման, համատեղ գործունեության պայմանագրերի,
հանձնարարության կամ այլ գործարքների հիման վրա) մյուս անձի` ձայնի իրավունք տվող
բաժնետոմսերի 20 եւ ավելի տոկոսին կամ ունեն օրենքով չարգելված այլ ձեւով այդ անձի
որոշումները կանխորոշելու հնարավորություն.
3) նրանցից մեկի խորհրդի նախագահը, խորհրդի անդամը, վարչության նախագահը,
վարչության անդամը, գործադիր տնօրենը, ֆինանսական կառավարման գծով նրա
տեղակալը, ֆինանսական ստորաբաժանման ղեկավարը, գլխավոր հաշվապահը կամ
հաշվապահական հաշվառման վարման կամ ֆինանսական հաշվետվությունները կազմելու
համար պատասխանատու անձը, ներքին աուդիտի ստորաբաժանման ղեկավարը կամ
ներքին աուդիտի համար պատասխանատու անձը, վերստուգիչ հանձնաժողովի նախագահը,
վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամը կամ նման այլ մարմինների անդամը (այսուհետ`
կառավարման մարմնի անդամ կամ նման պարտականություններ կատարող այլ անձ), ինչպես
նաեւ նրանց ընտանիքի անդամներից որեւէ մեկը միաժամանակ մյուս անձի՝ որեւէ
կառավարման մարմնի անդամ է կամ նման պարտականություններ կատարող այլ անձ:
2. Սույն օրենքի իմաստով՝ ֆիզիկական անձինք համարվում են փոխկապակցված, եթե
նրանք միեւնույն ընտանիքի անդամ են կամ վարում են ընդհանուր տնտեսություն կամ
համատեղ ձեռնարկատիրական գործունեություն:
3. Սույն օրենքի իմաստով՝ ֆիզիկական եւ իրավաբանական անձինք համարվում են
փոխկապակցված, եթե տվյալ ֆիզիկական անձը կամ նրա ընտանիքի անդամը՝
1) տվյալ իրավաբանական անձի բաժնետոմսերի 20 եւ ավելի տոկոսին տնօրինող
մասնակից է.
2) օրենքով չարգելված այլ ձեւով իրավաբանական անձի որոշումների կայացմանը
մասնակցելու հնարավորություն ունեցող անձ է.
3) տվյալ իրավաբանական անձի կառավարման մարմնի անդամ կամ նման
պարտականություններ կատարող այլ անձ է:
4. Սույն օրենքի իմաստով՝ միեւնույն ընտանիքի անդամ են համարվում երեխան, ամուսինը,
ծնողը, քույրը, եղբայրը, պապը, տատը, թոռը, քրոջ, եղբոր ամուսինն ու երեխաները, ինչպես
նաեւ ամուսնու երեխան, ծնողը, քույրը, եղբայրը, պապը, տատը, թոռը:

Հոդված 10.

1. Աուդիտն աուդիտի ենթարկվող անձի ֆինանսական հաշվետվություններում
ներկայացված տեղեկատվության ստուգումն է այդ տեղեկատվության արժանահավատության
վերաբերյալ անկախ կարծիք արտահայտելու նպատակով, որն իրականացվում է
աուդիտորական եզրակացություն տրամադրելու միջոցով:
2. Աուդիտն անցկացվում է օրենքով սահմանված դեպքերում (պարտադիր աուդիտ) կամ
կամավոր (կամավոր աուդիտ): Ինչպես պարտադիր, այնպես էլ կամավոր աուդիտն
իրականացվում է աուդիտորական գործունեությունը կարգավորող իրավական ակտերով
սահմանված կարգով: Կամավոր աուդիտը կարող է իրականացվել այլ հիմունքներով
(աուդիտի այլ ստանդարտներով եւ այլն):

3. Պարտադիր աուդիտի ենթարկվող անձի ֆինանսական հաշվետվությունները
Հայաստանի Հանրապետությունում հաշվապահական հաշվառումը կարգավորող իրավական
ակտերի համաձայն պատրաստված ֆինանսական հաշվետվություններն են: Կամավոր
աուդիտի ենթարկվող անձի ֆինանսական հաշվետվությունները կարող են պատրաստված
լինել ինչպես Հայաստանի Հանրապետությունում հաշվապահական հաշվառումը
կարգավորող իրավական ակտերի համաձայն, այնպես էլ այլ հիմունքներով:

Հոդված 11.

1. Ֆինանսական հաշվետվությունների աուդիտորական դիտարկումն այնպիսի
ընթացակարգերի իրականացում է, որը հնարավորություն է ընձեռում աուդիտորին`
պարզելու, թե արդյոք առկա են այնպիսի փաստեր, որոնք կարող են վկայել այն մասին, որ
ֆինանսական հաշվետվությունները բոլոր էական առումներով կազմված չեն
հաշվապահական հաշվառումը կարգավորող իրավական ակտերին համապատասխան:

Հոդված 12.

1. Համաձայնեցված ընթացակարգերն աուդիտորական բնույթի այնպիսի ընթացակարգեր
են, որոնց շուրջ համաձայնության են գալիս այդ ընթացակարգերն իրականացնող անձը,
իրավաբանական անձը (հիմնարկը կամ անհատ ձեռնարկատերը), անհրաժեշտության
դեպքում` համապատասխան երրորդ անձը կամ անձինք, եւ այդ ընթացակարգերն
իրականացնող անձի ներկայացրած հաշվետվության հիման վրա այդ հաշվետվությունն
օգտագործողները կարող են կատարել եզրահանգումներ:

Հոդված 13.

1. Կոմպիլյացիան ֆինանսական տեղեկատվության հավաքումը, դասակարգումը եւ
ամփոփումն է այն օգտագործելու համար առավել հասկանալի եւ հարմար տեսքի բերելու
նպատակով:

Հոդված 14.

1. Աուդիտորական կազմակերպությունն ինքնուրույն է ընտրում իր աշխատանքի ձեւերն ու
մեթոդները` ելնելով աուդիտորական գործունեությունը կարգավորող իրավական ակտերի
պահանջներից:

Հոդված 15.

սահմանափակումները

1. Աուդիտորական կազմակերպությանը, բացի աուդիտորական գործունեությունից եւ սույն
հոդվածի 2-րդ մասում նշված ծառայությունների մատուցումից, արգելվում է որեւէ այլ
ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվել, բացառությամբ այնպիսի գործունեության,
որի հետեւանքով աուդիտորական կազմակերպությունն ստանում է Հայաստանի
Հանրապետության հարկային օրենսգրքով սահմանված պասիվ եկամուտներ:
2. Աուդիտորական կազմակերպությունը կարող է մատուցել նաեւ հետեւյալ
ծառայությունները.
1) հաշվապահական հաշվառման ներդրում, վերականգնում եւ վարում, ինչպես նաեւ
ֆինանսական հաշվետվությունների պատրաստում.
2) հաշվապահական հաշվառման, հարկերի, տնտեսագիտության, ֆինանսների եւ
աուդիտի գծով ուսուցանում.
3) ակտիվների, այդ թվում՝ ֆինանսական գործիքների եւ (կամ) պարտավորությունների
գույքագրում եւ գնահատում.
4) հարկերի, տուրքերի եւ պարտադիր այլ վճարների պլանավորում ու հաշվարկում.
5) կազմակերպությունների եւ անհատ ձեռնարկատերերի ֆինանսատնտեսական
գործունեության վերլուծություն.
6) հաշվապահական, տնտեսագիտական, ֆինանսական, հարկային, կառավարչական եւ
իրավաբանական խորհրդատվություն.
7) ներդրումային ծրագրերի մշակում եւ վերլուծություն, գործարար (բիզնես) պլանի
կազմում.
8) հաշվապահական հաշվառմանը, աուդիտորական գործունեությանը, ֆինանսներին,
տնտեսագիտությանը, հարկերին, տուրքերին եւ այլ պարտադիր վճարներին առնչվող
գործունեության հետ կապված մասնագիտական փորձաքննության իրականացում.
9) մասնագիտական գրականության հրատարակում.
10) հարկային հաշվառման ներդրում, վերականգնում եւ վարում, հարկային հաշվարկների
եւ հաշվետվությունների պատրաստում.
11) ներքին աուդիտի ծառայություն:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված ծառայությունների առանձին տեսակների
մատուցման համար օրենքով հատուկ թույլտվություն (լիցենզիա) պահանջվելու դեպքում

աուդիտորական կազմակերպությունը գործունեության այդ տեսակներով զբաղվելու համար
պարտավոր է սահմանված կարգով ստանալ համապատասխան թույլտվություն:
4. Աուդիտորական կազմակերպությունն իրավունք չունի իր կողմից աուդիտի ենթարկվող
անձին մատուցելու սույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված ծառայությունները, եթե՝
1) նշված ծառայությունների իրականացումը կհանգեցնի աուդիտորական
կազմակերպության անկախության նկատմամբ պահանջների չպահպանման կամ
կառաջացնի այդպիսի պահանջների չպահպանման վտանգ եւ (կամ) կհանգեցնի շահերի
բախման առաջացման կամ այդպիսի բախման առաջացման վտանգի, եւ
2) աուդիտորական կազմակերպությունը չի կարող ընդունել համապատասխան միջոցներ՝
վերացնելու համար աուդիտորական կազմակերպության անկախության նկատմամբ
պահանջների չպահպանման վտանգը կամ իջեցնելու վտանգը մինչեւ այն մակարդակի, որի
դեպքում Մասնագիտական էթիկայի կանոնագրքով սահմանված մասնագիտական էթիկայի
հիմնական սկզբունքները (աուդիտորական ծառայությունների մասով) կպահպանվեն:
5. Աուդիտորական ծառայություն չի կարող մատուցել կամ աուդիտորական ծառայության
մատուցմանը չի կարող մասնակցել`
1) այն աուդիտորը կամ աուդիտորական կազմակերպությունը, որը տվյալ
իրավաբանական անձի ապահովադիրն է (բացառությամբ պարտադիր ապահովագրության
տեսակների).
2) այն աուդիտորական կազմակերպությունը, որի կառավարման մարմնի անդամներից
կամ նման պարտականություններ կատարող այլ անձանցից, ինչպես նաեւ նրանց ընտանիքի
անդամներից որեւէ մեկը տվյալ իրավաբանական անձի ապահովադիրն է (բացառությամբ
պարտադիր ապահովագրության տեսակների).
3) այն աուդիտորական կազմակերպությունը, որի կառավարման մարմնի անդամներից
կամ նման պարտականություններ կատարող այլ անձանցից, ինչպես նաեւ նրանց ընտանիքի
անդամներից որեւէ մեկը տվյալ իրավաբանական անձին փոխկապակցված անձ է.
4) աուդիտորը` իրեն փոխկապակցված անձանց մոտ.
5) աուդիտորական կազմակերպությունը` իրեն փոխկապակցված անձանց մոտ.
6) աուդիտորը կամ աուդիտորական կազմակերպությունը՝ աուդիտորական
գործունեության միջազգային ստանդարտներով եւ (կամ) Մասնագիտական էթիկայի
կանոնագրքով նախատեսված այլ դեպքերում:

Հոդված 16.

1. Աուդիտորական կազմակերպությունը պարտավոր է աուդիտի եւ հարակից
ծառայությունների իրականացումը փաստաթղթավորել աուդիտորական գործունեության
միջազգային ստանդարտներով եւ Մասնագիտական էթիկայի կանոնագրքով սահմանված
կարգով: Սույն օրենքի 21-րդ հոդվածի 4-րդ եւ 5-րդ մասերով նախատեսված աուդիտորական
ծառայության որակի հսկողության պահանջների պահպանման արտաքին գնահատումներ
իրականացնող անձանց պահանջով աուդիտորական կազմակերպությունը պարտավոր է
հնգօրյա ժամկետում տրամադրել արտաքին գնահատում իրականացնելու համար
անհրաժեշտ օտարալեզու փաստաթղթերի հայերեն թարգմանված տարբերակները:
2. Աուդիտի փաստաթղթավորումը նախատեսում է աուդիտորի աշխատանքային
փաստաթղթերի եւ աուդիտի արդյունքների հիման վրա աուդիտորական եզրակացության
կազմում: Պայմանագրով նախատեսված դեպքերում կամ աուդիտորական
կազմակերպության նախաձեռնությամբ կազմվում է նաեւ ղեկավարությանն ուղղված
հաշվետվություն (նամակ ղեկավարությանը):
3. Աուդիտորի աշխատանքային փաստաթղթերն աուդիտի անցկացման նպատակով
աուդիտորի կողմից պատրաստվող կամ ձեռք բերվող եւ պահպանվող փաստաթղթերն են:
4. Աուդիտորական եզրակացությունները, ղեկավարությանն ուղղված հաշվետվությունները,
աուդիտորի աշխատանքային փաստաթղթերը եւ աուդիտի անցկացման հետ կապված այլ
փաստաթղթերը պահպանվում են Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ
սահմանված կարգով, բայց ոչ պակաս, քան աուդիտի անցկացմանը հաջորդող հինգ
տարիների ընթացքում:

Հոդված 17.

1. Աուդիտորական եզրակացությունն աուդիտորական կազմակերպության կազմած
փաստաթուղթ է, որում արտահայտվում է կարծիք աուդիտի ենթարկվող անձի ֆինանսական
հաշվետվությունների վերաբերյալ: Աուդիտորական եզրակացության ձեւին, բովանդակությանը
ներկայացվող պահանջները սահմանվում են աուդիտորական գործունեության միջազգային
ստանդարտներով եւ Մասնագիտական էթիկայի կանոնագրքով:
2. Աուդիտորական եզրակացությունը կազմվում է առնվազն երկու օրինակից,
ստորագրվում է աուդիտի անցկացման համար պատասխանատու աուդիտորի կողմից եւ
հաստատվում է աուդիտորական կազմակերպության ղեկավարի ստորագրությամբ:
Աուդիտորական եզրակացության մեկ օրինակը տրվում է աուդիտի ենթարկվող անձին, իսկ
մյուսը մնում է աուդիտորական կազմակերպությունում:

Հոդված 18.

Հոդված 18.

1. Սույն օրենքի իմաստով, ոչ հավաստի աուդիտորական եզրակացությունն այն
աուդիտորական եզրակացությունն է, որը կազմվել է առանց աուդիտորական գործունեության
միջազգային ստանդարտներին եւ (կամ) Մասնագիտական էթիկայի կանոնագրքին
համապատասխան աուդիտ անցկացնելու:
2. Աուդիտորական եզրակացությունը ոչ հավաստի է ճանաչվում մասնագիտացված
կառույցի որոշմամբ: Մասնագիտացված կառույցի որոշումը կարող է բողոքարկվել Հանրային
վերահսկողության խորհուրդ:

Հոդված 19.

1. Ղեկավարությանն ուղղված հաշվետվությունն աուդիտորական կազմակերպության եւ
աուդիտի ենթարկվող կազմակերպության միջեւ կնքված պայմանագրով նախատեսված
դեպքերում աուդիտորական գործունեության միջազգային ստանդարտների համաձայն
պատրաստվող փաստաթուղթ է, որում կարող են ներառվել տեղեկություններ աուդիտի
ընթացքի, հայտնաբերված սխալների եւ թերությունների, հաշվապահական հաշվառման
վարմանն ու ֆինանսական հաշվետվությունների պատրաստմանը ներկայացվող
պահանջների խախտումների, առանձին հարցերի գծով վերլուծության արդյունքների,
պայմանագրով նախատեսված եւ այլ հարցերի մասին, ինչպես նաեւ առաջարկություններ
սխալների եւ թերությունների վերացման ուղղությամբ: Աուդիտի ենթարկվող անձի կամ
աուդիտորի ցանկությամբ կարող են ընդգրկվել նաեւ այլ տեղեկություններ:

Հոդված 20.

1. Աուդիտորական գաղտնիքը աուդիտորական գործունեության ընթացքում
աուդիտորական կազմակերպության կամ նրա աշխատողների ստացած տեղեկություններն
են, ինչպես նաեւ պատրաստված կամ ձեռք բերված փաստաթղթերը, բացառությամբ
աուդիտորական եզրակացության եւ աուդիտորական դիտարկման վերաբերյալ
եզրակացության:
2. Աուդիտորական գաղտնիքը ենթակա չէ հրապարակման, բացառությամբ՝
1) երբ հրապարակումը թույլատրված է աուդիտորական գործունեության ծառայություններ
ստացող կազմակերպության կողմից.
2) օրենքով սահմանված դեպքերում:
3. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների խախտումն առաջացնում է
պատասխանատվություն օրենքով սահմանված կարգով:

Հոդված 21.

գնահատումը

1. Աուդիտորական կազմակերպությունը պարտավոր է սահմանել աուդիտորական
ծառայության որակի հսկողության կանոններ եւ պահպանել այդ կանոնները: Աուդիտորական
ծառայության որակի հսկողության իրականացման սկզբունքները եւ նշված հսկողության
կազմակերպման նկատմամբ պահանջները սահմանվում են աուդիտորական գործունեության
միջազգային ստանդարտներով եւ Մասնագիտական էթիկայի կանոնագրքով:
2. Աուդիտորական կազմակերպությունը եւ աուդիտորը ենթակա են աուդիտորական
ծառայության որակի հսկողության պահանջների պահպանման արտաքին գնահատման:
Նշված անձինք պարտավոր են արտաքին գնահատողին ներկայացնել գնահատման համար
անհրաժեշտ բոլոր փաստաթղթերը եւ տեղեկությունները:
3. Աուդիտորական ծառայության որակի հսկողության պահանջների պահպանման
արտաքին գնահատման առարկա է աուդիտորական կազմակերպության եւ (կամ) աուդիտորի
կողմից սույն օրենքի, «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական գործունեության
կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքի, աուդիտորական
գործունեության միջազգային ստանդարտների եւ Մասնագիտական էթիկայի կանոնագրքի
պահանջների պահպանման նկատմամբ հսկողությունը:
4. Աուդիտորական ծառայության որակի հսկողության պահանջների պահպանման
արտաքին գնահատումն իրականացնում է այն մասնագիտացված կառույցը, որի անդամ է
աուդիտորական կազմակերպությունը եւ (կամ) աուդիտորը:
5. Անհրաժեշտության դեպքում աուդիտորական կազմակերպության աուդիտորական
ծառայության որակի հսկողության պահանջների պահպանման արտաքին գնահատում կարող
է իրականացնել նաեւ Հանրային վերահսկողության խորհուրդը:
6. Աուդիտորական ծառայության որակի հսկողության պահանջների պահպանման
պլանային արտաքին գնահատումները պետք է իրականացվեն ոչ հաճախ, քան տարին մեկ, եւ
ոչ ուշ, քան երեք տարին մեկ:
7. Աուդիտորական ծառայության որակի հսկողության պահանջների պահպանման ոչ
պլանային արտաքին գնահատումների իրականացման համար հիմք կարող են հանդիսանալ
սույն օրենքի եւ «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական գործունեության
կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքի պահանջների,
աուդիտորական գործունեության միջազգային ստանդարտների եւ Մասնագիտական էթիկայի

կանոնագրքի հնարավոր խախտումների վերաբերյալ մասնագիտացված կառույցի կամ
Հանրային վերահսկողության խորհրդի ստացած տեղեկությունները:

Հոդված 23.

1. Աուդիտի ենթարկվող անձն իրավունք ունի`
1) ինքնուրույն ընտրելու աուդիտորական կազմակերպություն, եթե օրենքով կամ
պայմանագրով այլ բան սահմանված չէ.
2) աուդիտորական կազմակերպությունից պահանջելու եւ ստանալու ներկայացված
դիտողությունների եւ եզրահանգումների հիմնավորումները.
3) աուդիտորական կազմակերպությունից ստանալու աուդիտորական եզրակացությունը՝
աուդիտորական ծառայությունների մատուցման պայմանագրում նշված ժամկետում.
4) աուդիտորական կազմակերպությունից ստանալու աուդիտորական գործունեությունը
կարգավորող իրավական ակտերի վերաբերյալ տեղեկատվություն.
5) մասնագիտացված կառույցին եւ Հանրային վերահսկողության խորհրդին տեղեկացնելու
աուդիտորական կազմակերպության կողմից աուդիտորական գործունեությունը կարգավորող
իրավական ակտերի պահանջների խախտման մասին.
6) իրականացնելու Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ չարգելված այլ
գործողություններ:
2. Աուդիտի ենթարկվող անձը պարտավոր է`
1) օժանդակել աուդիտորական կազմակերպությանը ժամանակին եւ ամբողջական
աուդիտորական ծառայություններ իրականացնելուն, աուդիտորական ծառայություններ
իրականացնելու համար տրամադրել անհրաժեշտ փաստաթղթեր, աուդիտորների բանավոր
եւ գրավոր հարցումներին տալ պարզաբանումներ եւ բացատրություններ՝ աուդիտորներին
նախընտրելի եղանակով (բանավոր կամ գրավոր), ինչպես նաեւ աուդիտորի
առաջարկությամբ, իր իրավասության սահմաններում, երրորդ անձանցից պահանջել
աուդիտորական ծառայությունների իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկություններ.
2) չձեռնարկել աուդիտորական ծառայությունների իրականացման ընթացքում
ուսումնասիրվող հարցերի շրջանակները սահմանափակող որեւէ միջոց.
3) ժամանակին վճարել աուդիտորական կազմակերպության ծառայությունների համար՝
աուդիտորական ծառայությունների մատուցման պայմանագրին համապատասխան.
4) կրել օրենքով նախատեսված այլ պարտականություններ:

Հոդված 24.

1. Աուդիտորական ծառայությունների վճարի չափը, վճարման կարգը եւ ձեւը որոշվում են
կողմերի միջեւ կնքված պայմանագրով եւ չեն կարող կախվածության մեջ դրվել աուդիտի
ենթարկվող անձի այնպիսի պահանջներից, որոնք կարող են ազդել աուդիտորական
ծառայությունների իրականացման արդյունքում տրամադրվող աուդիտորական
եզրակացության բովանդակության վրա:
2. Աուդիտորական ծառայությունների վճարի վրա չի կարող ազդել կամ դրա չափի
որոշումը չի կարող պայմանավորված լինել լրացուցիչ ծառայություններ տրամադրելու
փաստով:
3. Աուդիտորական ծառայությունների վճարը չի կարող հիմնվել որեւէ ձեւի
պայմանականության վրա:

Հոդված 26.

1. Որակավորման քննություններն անցկացնում է մասնագիտացված կառույցի ստեղծած
աուդիտորների որակավորման հանձնաժողովը (այսուհետ` հանձնաժողով), որի
անհատական կազմը եւ կանոնադրությունը հաստատում է մասնագիտացված կառույցը:
Հանձնաժողովի կանոնադրությունը համաձայնեցվում է Հանրային վերահսկողության
խորհրդի հետ:
2. Որակավորման քննությունների կազմակերպման եւ անցկացման հետ կապված
ծախսերը փոխհատուցելու նպատակով մասնագիտացված կառույցը գանձում է վճար: Վճարի
չափը սահմանում է մասնագիտացված կառույցը՝ համաձայնեցնելով Հանրային
վերահսկողության խորհրդի հետ:

Հոդված 27.

1. Որակավորման քննությանը կարող են մասնակցել Հայաստանի Հանրապետության
քաղաքացիները, օտարերկրյա քաղաքացիները եւ քաղաքացիություն չունեցող այլ անձինք,
որոնք ունեն միջնակարգ կրթություն:
2. Որակավորման քննություններին մասնակցել չի թույլատրվում այն անձին, որը`
1) դատարանի վճռով ճանաչվել է անգործունակ կամ սահմանափակ գործունակ.
2) դատարանի վճռով զրկվել է ֆինանսատնտեսական հարաբերությունների
իրականացման բնագավառում որեւէ պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից, բացառությամբ եթե
դատվածությունը մարված կամ վերացված է:
(27-րդ հոդվածը փոփ. 09.06.22 ՀՕ-158-Ն)

Հոդված 28.

1. Որակավորումը տրվում է անժամկետ:

Հոդված 29.

1. Որակավորումը չեղարկվում է այն դեպքերում, երբ՝
1) որակավորումն ստացվել է սույն օրենքի 25-րդ հոդվածի 2-րդ մասով եւ 27-րդ հոդվածով
դիմողին ներկայացված պահանջների խախտմամբ.
2) ուժի մեջ է մտել դատարանի վճիռը, որը որպես պատիժ նախատեսում է որոշակի
ժամկետով աուդիտորական գործունեության իրականացման իրավունքից զրկում.
3) չեն պահպանվել սույն օրենքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ եւ 5-րդ մասերի եւ 20-րդ հոդվածի 2-րդ
մասի պահանջները.
4) աուդիտորն ստորագրել է աուդիտորական եզրակացություն, որը ճանաչվել է ոչ

հավաստի.
5) չեն պահպանվել սույն օրենքի 25-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջները՝ կապված
շարունակական մասնագիտական զարգացման հետ, բացառությամբ այն դեպքերի, որոնք
հարգելի են համարվում «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական գործունեության
կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքով նախատեսված՝
աուդիտորների եւ փորձագետ հաշվապահների շարունակական մասնագիտական
զարգացման կարգի համաձայն.
6) աուդիտորը խուսափում է «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական
գործունեության կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքի համաձայն
արտաքին գնահատման ենթարկվելուց կամ արտաքին գնահատման արդյունքներով ստացել է
«5» գնահատական:
2. Որակավորման չեղարկման որոշումն ընդունում է մասնագիտացված կառույցը:
3. Որակավորման չեղարկման վերաբերյալ մասնագիտացված կառույցի որոշումը կարող է
բողոքարկվել Հանրային վերահսկողության խորհուրդ՝ չեղարկման վերաբերյալ
մասնագիտացված կառույցի համապատասխան որոշման ընդունման օրվան հաջորդող 20
աշխատանքային օրվա ընթացքում, կամ դատական կարգով:
4. Բողոքարկման ընթացքում որակավորման չեղարկման վերաբերյալ մասնագիտացված
կառույցի որոշումը կասեցվում է: Բողոքարկման ընթացքում աուդիտորի՝ մասնագիտացված
կառույցին անդամակցությունը համարվում է կասեցված: Հանրային վերահսկողության
խորհրդի կամ դատարանի կողմից բողոքարկման չբավարարման դեպքում որակավորման
չեղարկման վերաբերյալ մասնագիտացված կառույցի որոշումը մնում է անփոփոխ:
Բողոքարկման բավարարման դեպքում Հանրային վերահսկողության խորհրդի որոշման
հիման վրա մասնագիտացված կառույցը կայացնում է որակավորման չեղարկումը
դադարացնելու վերաբերյալ որոշում:
5. Անձը, որի որակավորումը չեղարկվել է սույն հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ եւ 4-րդ կետերի
համաձայն, իրավունք չունի որակավորման քննությունների համար կրկին դիմելու
մասնագիտացված կառույց որակավորումը չեղարկելու ամսաթվից հետո՝ երեք տարվա
ընթացքում:
6. Անձը, որի որակավորումը չեղարկվել է սույն հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն,
իրավունք չունի որակավորման քննությունների համար կրկին դիմելու մասնագիտացված
կառույց դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած վճռով նախատեսված ժամկետի ընթացքում:

Հոդված 31.

1. Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում «Հաշվապահական հաշվառման եւ աուդիտորական
գործունեության կարգավորման եւ հանրային վերահսկողության մասին» օրենքն ուժի մեջ
մտնելու օրվանից:
2. Uույն oրենքն ուժի մեջ մտնելու պահից ուժը կորցրած ճանաչել «Աուդիտորական
գործունեության մաuին» 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ի ՀՕ-512-Ն oրենքը:

Հանրապետության նախագահԱ. Սարգսյան

2019 թ. դեկտեմբերի 20
Երեւան
ՀՕ-283-Ն

Փոփոխման պատմություն
Փոփոխող ակտՀամապատասխան ինկորպորացիան
09.06.2022, ՀՕ-158-Ն01.07.2022, ՀՕ-283-Ն
Փոփոխված ակտ
Փոփոխող ակտՀամապատասխան ինկորպորացիան